Ankara Kent Konseyinde "18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü 82. Yıl Anma Toplantısı" düzenlendi. Toplantıda konuşan Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Nariman Celâl, Kırım Tatarlarının Kırım’a mutlaka geri döneceklerini belirtti.
Ankara Kent Konseyi ev sahipliğinde Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği ve Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliği iş birliğiyle "18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü 82. Yıl Anma Toplantısı" düzenlendi. Toplantıda ayrıca belgesel gösterimi ve teatral canlandırma yapıldı.
18 Mayıs 1944 Kırım Sürgünü ve Soykırımı’nın 82. yıl dönümü kapsamında 18 Mayıs 2026 tarihinde saat 15.00’te Ankara Kent Konseyi yerleşkesinde düzenlenen 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü 82. Yıl Anma Toplantısı'na Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Nariman Celâl, Çekya’nın Ankara Büyükelçisi Büyükelçi Petr Stepanek, Polonya’nın Ankara Büyükelçisi Maciej Lang, Kırım Derneği Genel Başkanı Mükremin Şahin ile Kırım Tatar diasporası temsilcileri ve davetliler katıldı.
“200 BİN KIRIM TATARI SÜRGÜNE TÂBİ TUTULDU”
Toplantıda konuşan Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Nariman Celâl, 18 Mayıs 1944 ile 20 Mayıs 1944 tarihleri arasında yaklaşık 200 bin Kırım Tatarının sürüldüğünü, sürgüne tâbi tutulanların büyük çoğunluğunun kadın, çocuk ve yaşlılardan oluştuğunu kaydetti.
“Bu bir yer değiştirme değildi. Bu bir tahliye değildi. Bu bir soykırımdı.” diyen Celâl, 20 binden fazla Kırım Tatarının İkinci Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu saflarında görev yaptığını, onlar cephedeyken geride kalan ailelerinin yük vagonlarına doldurularak sürüldüğünü aktardı.
“SOVYETLER, KIRIM TATARLARINI TARİHTEN SİLMEYİ HEDEFLEDİ”
Stalin rejiminin Kırım Tatar halkına yönelttiği vatana ihanet suçlamasının baştan sona bir yalan olduğunun altını çizen Celâl, “Ancak Sovyet rejimi yalnızca bir halkı sürgün etmeyi amaçlamıyordu. Onları tarihten silmek istiyordu. Köylerin isimleri değiştirildi. Mezarlıklar yok edildi. Okullar kapatıldı. Evler yağmalandı, mallara el konuldu. Kırım Tatarlarının kimliği sistematik olarak haritalardan, arşivlerden ve kamusal hayattan silinmeye çalışıldı. Bütün bir halkın yalnızca fiziksel olarak değil, tarihsel olarak da yok olması planlanmıştı.” dedi.
Celâl, trajedinin 1944 yılında sona ermediğini aktararak, “Ukrayna’nın bağımsızlığını yeniden kazanmasıyla birlikte, benim ailem de dahil olmak üzere binlerce Kırım Tatarı geleceğini yeniden inşa etmek umuduyla anavatana döndü. Ancak 2014 yılında tarih yeniden kapımızı çaldı. Rusya Kırım’ı işgal ederek baskıyı, korkuyu ve sömürgeci şiddeti yeniden getirdi.” ifadelerini kullandı.
“RUSYA, KIRIM’DA DEMOGRAFİK MÜHENDİSLİK YAPIYOR”
Bugün, Kırım Tatarlarının ev baskınları, keyfi tutuklamalar, işkenceler, kaçırılmalar başta olmak üzere sistematik baskılarla karşı karşıya olduğunu belirten Celal, Kırım’ın militarizasyonun, baskının ve bilinçli demografik mühendisliğin uygulandığı bir alana dönüştürüldüğünü, 500 bin ila 800 bin arasında Rus vatandaşının Kırım’a yerleştirildiğini kaydetti.
Celal konuşmasının devamında, “Ancak Kremlin’in hiçbir zaman anlayamadığı bir gerçek vardır. Bir halk sürgün edilebilir. Bir halk zulme uğrayabilir. Bir halk hapsedilebilir. Ama hafızasını koruyan bir halk asla yenilemez. Ukrayna’nın tutumu nettir ve değişmemiştir: Kırım, Ukrayna’dır. Kırım Tatarları, Kırım’ın yerli halkıdır.” diye konuştu.
“KIRIM’A GERİ DÖNECEĞİZ”
Bugün Ukraynalıların ve Kırım Tatarlarının özgürlük ve bağımsızlık için omuz omuza mücadele ettiğini anımsayan Celâl, mücadelelerinde Türkiye’nin ve diğer uluslararası ortakların dayanışması için minnettar olduklarını vurguladı.
Celâl, “Sessiz kalmayacağız, adalet sağlanana kadar durmayacağız. Kırım bizim yurdumuzdur ve geri döneceğiz.” diyerek konuşmasını tamamladı.
“SOVYETLER 30 HALKI YOK ETTİ”
Kırım Derneği Genel Başkanı Mükremin Şahin ise Sovyet yöneticilerinin Kırım Tatarlarına yönelik “Tarih sahnesinden silindiler” sözünü anımsatarak, “Stalin’in şöhreti Sovyetler Birliği içindeki nüfusu az halkları yok etmekle irtibatlıdır. Resmî rakamlara göre 15 ile 16 milyon; gayriresmî rakamlara göre ise 30 milyon insan ya öldürüldü ya da Sibirya’ya, Orta Asya çöllerine sürüldü. 1930 tarihli Büyük Sovyet Ansiklopedisi’nde Sovyetler Birliği’nde yaşayan 150 halktan bahsedilir. Aynı ansiklopedinin 1960 sürümünde ise bu sayı 120’ye düşmüştür. Sovyetler, 30 halkı yok etmiştir.” ifadelerini kullandı.
“KIRIM TATAR MİLLÎ HAREKETİ BÜTÜN DÜNYADA NAM KAZANMIŞTIR”
Kırım Tatarlarının bu şartlar altında eşine rastlanmayan bir var olma mücadelesi verdiğini ve bunu da başardığını aktaran Şahin, “Kırım Tatar millî hareketi, aynı zamanda bir insan hakları, hukuk ve adalet hareketi olarak sadece Sovyet aydınları arasında değil bütün dünyada nam kazanmıştır.” dedi.
Şahin, Kırım Tatarlarının Kırım’ın 2014 yılında Rusya tarafından yeniden işgal edilmesinden sonra Ukrayna halkıyla beraber kararlı bir mücadeleye başladığını ifade etti.
“TEATRAL GÖSTERİ DÜZENLENDİ”
Konuşmalarından ardından tarihî hafızayı diri tutmak amacıyla belgesel gösterimi yapıldı.
Daha sonra ise dans topluluğu Cıyın Ansambli ve Kırım Ailesi tarafından 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı'nı anlatan teatral gösteri düzenledi. Sürgünde yaşanan acıları sahneye taşıyan gösteri, izleyicilere duygu dolu anlar yaşattı.
Anma toplantısı toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.