AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Ukrayna'nın rafineri saldırıları sonrası ham petrol ihracatında rekor kıran Rusya'nın yaptırımları delmesini önlemek amacıyla, Akdeniz'deki IRINI Operasyonu'na bağlı savaş gemilerinin Rus "gölge filosuna" ait tankerleri durdurup alıkoyacağını açıkladı.
Avrupa Birliği (AB), Rus petrolüne yönelik uygulanan yaptırımları delmek amacıyla üçüncü ülkelerin bayrakları altında faaliyet gösteren "gölge filo" tankerlerine karşı askerî önlemleri devreye alıyor. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Akdeniz’de görev yapan AB savaş gemilerinin, yaptırımları ihlal ettiğinden şüphelenilen yabancı tankerleri durdurup alıkoymasına izin verileceğini açıkladı.
AB savunma bakanlarının gayriresmî toplantısında gazetecilere açıklamalarda bulunan Kaja Kallas, IRINI Operasyonu çerçevesinde Akdeniz'de konuşlu bulunan Avrupa deniz kuvvetlerine ait unsurlarının angajman kurallarında köklü bir değişikliğe gidildiğini duyurdu. Kallas, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
IRINI operasyonumuz çatışma ve angajman kurallarını değiştirdi. Gemiler artık bu tür tankerleri alıkoymaya başlayacak. Buradaki temel fikir, farklı ülkelerin bu şüpheli gemilere karşı uyguladığı en iyi ve en etkili pratikleri ortak bir havuzda birleştirmektir.
Söz konusu karar, Rus petrolünü taşımak üzere sigortasız, eksik belgelerle ve genellikle paravan şirketler aracılığıyla üçüncü ülkelerin (Liberya, Panama, Gabon vb.) bayraklarını kullanarak Akdeniz'de cirit atan "gölge filo" gemilerini doğrudan hedef alıyor.
SİLAH AMBARGOSUNDAN PETROL ABLUKASINA
Avrupa devletleri tarafından Mart 2020'de başlatılan IRINI Operasyonu, aslen Libya'daki iç savaş nedeniyle Birleşmiş Milletlerin (BM) bu ülkeye yönelik uyguladığı silah ambargosunu denetlemek amacıyla Akdeniz'de konuşlandırılmıştı. Yeni kararla birlikte, bölgedeki Avrupa savaş gemilerinin yetki alanı, Rusya'nın yaptırımlardan kaçarak elde ettiği yasa dışı petrol gelirlerini baltalamak üzere genişletilmiş oldu.
Daha önce Fransa ve İsveç gibi AB üyesi ülkeler kendi karasularında bazı gölge filo tankerlerini tespit edip alıkoymuş, ancak bu gemiler genellikle idari para cezaları ödendikten sonra serbest bırakılmıştı. Akdeniz'in uluslararası sularında askeri gemilerle yapılacak bu yeni müdahale dalgasının, yaptırım takibini çok daha agresif bir boyuta taşıması bekleniyor.