
ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatının engellenmesine yönelik yükümlülüklerini yeterince yerine getirmedikleri gerekçesiyle 60 ticaret ortağı hakkında yürüttüğü 301. Bölüm soruşturmalarını tamamladı. Soruşturma sonucunda, söz konusu ülke ve ekonomilerden ithal edilen ürünlere yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında yeni gümrük vergisi uygulanmasına karar verildi.
USTR tarafından yapılan açıklamada, bazı ürünler için muafiyetler bulunmakla birlikte yeni düzenlemenin ABD'nin ithalatının yaklaşık yüzde 99,4'ünü kapsadığı belirtildi.
TÜRKİYE DÂHİL BİRÇOK ÜLKEYE YÜZDE 12,5 VERGİ
Karara göre, zorla çalıştırma yoluyla üretilen ürünlerin ithalatını yasaklayan veya bu yasağı uluslararası ticaret anlaşmalarıyla taahhüt eden ya da kısmi bir denetim sistemi uygulayan ticaret ortaklarına yüzde 10 oranında gümrük vergisi uygulanacak.
Buna karşılık, böyle bir ithalat yasağı bulunmayan veya ABD'nin değerlendirmesine göre yeterli uygulama mekanizmasına sahip olmayan ülkelere ise yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi getirildi.
Bu kapsamda Türkiye'nin yanı sıra Çin, Hong Kong, Rusya, Avustralya, Yeni Zelanda, Vietnam, Filipinler, Singapur, Tayland, Norveç, Kazakistan, İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Irak, Mısır, Libya, Fas, Cezayir, Nijerya, Güney Afrika, Brezilya, Şili, Kolombiya, Peru, Uruguay ve Venezuela'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda ülke yüzde 12,5'lik vergi dilimine alındı.
BAZI ÜLKELER YÜZDE 10'LUK GRUPTA YER ALDI
Arjantin, Bangladeş, Kamboçya, Kanada, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Hindistan, Endonezya, Ürdün, Malezya, Meksika, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad ve Tobago ile Birleşik Krallık ise yüzde 10 oranındaki gümrük vergisine tabi tutulacak.
Öte yandan Avrupa Birliği (AB) ve Tayvan menşeli ürünlerde uygulanacak toplam vergi yükü, mevcut "En Çok Kayrılan Ülke" (MFN) tarifeleri dikkate alınarak yüzde 10 seviyesinde tutulacak. Japonya, Güney Kore ve İsviçre ürünleri için ise toplam vergi yükü yüzde 12,5 olarak belirlendi.
TARİFELER 24 TEMMUZ İTİBARIYLA YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
USTR, yeni gümrük vergilerinin 24 Temmuz itibarıyla ABD'ye giriş yapan veya gümrük depolarından çekilen ürünler için geçerli olacağını açıkladı.
Kararın, zorla çalıştırma yoluyla üretildiği değerlendirilen ürünlerin ABD pazarına girişini engellemeyi ve ticaret ortaklarını bu konuda daha sıkı düzenlemeler yapmaya teşvik etmeyi amaçladığı ifade edildi.
SORUŞTURMA MART AYINDA BAŞLATILMIŞTI
ABD yönetimi, mart ayında 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında 60 ticaret ortağı hakkında soruşturma başlatmıştı. Washington yönetimi, söz konusu ülkelerin zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını yasaklamada veya bu yasağı etkin biçimde uygulamada yetersiz kaldığını öne sürmüştü.
KÜRESEL YÜZDE 10 TARİFENİN ARDINDAN YENİ ADIM
USTR'nin duyurduğu yeni düzenleme, ABD Başkanı Donald Trump'ın daha önce 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü kapsamında yürürlüğe koyduğu küresel yüzde 10 gümrük tarifesinin süresinin dolmasına kısa süre kala açıklandı.
Trump yönetimi, söz konusu geçici tarifeyi ABD Yüksek Mahkemesi'nin, Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayanılarak uygulanan tarifelerin hukuka aykırı olduğuna ilişkin kararının ardından devreye almıştı.
En fazla 150 gün uygulanabilen küresel yüzde 10'luk tarifenin süresi 24 Temmuz'da sona ererken, USTR'nin 301. Bölüm kapsamında aldığı yeni kararlarla birçok ülkeye yönelik kalıcı nitelikte yeni gümrük vergileri yürürlüğe girmiş oldu.