ABD yönetiminin, Rusya ile Avrupa arasında yeni bir güvenlik anlaşması yapılması amacıyla Moskova'ya yeni bir teklif sunduğu bildirildi. Teklif kapsamında ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, 12 Kasım'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirecekleri görüşmede Moskova'dan gerilimi azaltacak somut adımlar talep edecek
ABD yönetiminin, Rusya ile Avrupa arasında yeni bir güvenlik anlaşması yapılması amacıyla Moskova'ya yeni bir teklif sunduğu bildirildi. Teklif kapsamında Rusya'dan yalnızca güvenlik taleplerini sıralaması değil, Avrupa'daki gerilimi azaltmak ve gelecekte yeni bir saldırının önüne geçmek için atmaya hazır olduğu somut adımları da açıklaması istendi.
ABD merkezli Axios'un müzakereler hakkında bilgi sahibi iki kaynağa dayandırdığı habere göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, 12 Kasım 2026'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova'da gerçekleştirecekleri görüşmede yeni güvenlik anlaşması önerisini gündeme getirecek.
ABD'li temsilcilerin, Moskova yönetiminden Avrupa'nın güvenlik mimarisine ilişkin taleplerini içeren yeni bir anlaşma taslağı hazırlamasını istediği belirtildi. Vaşington (Washington) yönetimi, Rusya'nın güvenlik kaygılarının ele alınabileceği bir müzakere sürecine açık olmakla birlikte, Moskova'nın da gerilimi düşürmeye yönelik karşılıklı adımlar atması gerektiğini söylüyor.
RUSYA'NIN NATO VE DOĞU AVRUPA TALEPLERİ YENİDEN GÜNDEMDE
Rusya, uzun yıllardır Avrupa'da NATO'nun genişlemesini sınırlandırmayı ve ittifakın Doğu Avrupa'daki askerî varlığını azaltmayı öngören bir güvenlik anlaşması yapılmasını talep ediyor. Moskova, özellikle NATO'nun doğuya doğru genişlemesini kendi güvenliği açısından tehdit olarak değerlendiriyor.
Rusya'nın Aralık 2021'de ABD ve NATO'ya sunduğu güvenlik talepleri arasında NATO'nun yeni üyeler kabul etmemesi, ittifakın askerî faaliyetlerini belirli sınırlar içinde tutması ve NATO güçlerinin 1997 yılındaki konuşlanma düzenine geri dönmesi gibi maddeler bulunuyordu. Vaşington yönetimi o dönemde Moskova'nın taleplerini kabul etmemişti.
Ancak Axios'un haberine göre Trump yönetimi, Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye yönelik daha kapsamlı bir anlaşmanın parçası olarak Rusya'nın güvenlik taleplerinin belirli ölçülerde ele alınmasına artık daha açık yaklaşıyor.
ABD'li temsilciler Witkoff ve Kushner'in, Rus tarafına 2021 yılından bu yana uluslararası güvenlik koşullarının önemli ölçüde değiştiğini ilettiği belirtildi. Bu çerçevede Moskova'dan, mevcut koşulları dikkate alan yeni bir anlaşma taslağı hazırlaması ve kendi taleplerinin yanı sıra Avrupa'ya güvence sağlayacak karşılıklı adımları da ortaya koyması istendi.
Haberde, ABD'nin özellikle Rusya'nın gelecekte Avrupa ülkelerine saldırmayacağına ilişkin güvence oluşturabilecek somut adımlar üzerinde durduğu aktarıldı.
ABD, AVRUPA'NIN MÜZAKERE MASASINDA YER ALMASINI İSTİYOR
Yeni güvenlik anlaşması önerisinin önemli başlıklarından birini de Avrupa ülkelerinin barış müzakerelerine katılımı oluşturuyor.
Axios'a konuşan kaynaklara göre Witkoff ve Kushner, Putin'den Ukrayna-Rusya barış görüşmelerinin gelecek turlarına Avrupalı temsilcilerin de katılmasına izin vermesini istedi. Rusya ise bugüne kadar Avrupa ülkelerinin doğrudan barış müzakerelerine dahil edilmesi konusunda isteksiz bir tutum sergiledi.
Vaşington yönetimi, Avrupa ülkelerinin müzakere masasında yer almasının daha geniş kapsamlı bir güvenlik anlaşmasının hazırlanmasını kolaylaştıracağını düşünüyor. ABD'nin bu girişimle Avrupa başkentlerinin Rusya ile yeni bir güvenlik düzenlemesi üzerinde müzakere etmeye daha istekli hâle gelmesini amaçladığı belirtiliyor.
ABD'li kaynaklar, Vaşington'un Avrupa ve Ukrayna'nın dâhil olmadığı bir güvenlik anlaşmasını kabul etmeyeceğini Rusya'ya açıkça ilettiğini aktardı. Ayrıca Moskova'ya Avrupa'nın güvenlik politikaları üzerinde veto hakkı tanınmayacağının da vurgulandığı kaydedildi.
UKRAYNA'NIN GÜVENLİK GARANTİLERİ BELİRLEYİCİ OLACAK
Yeni güvenlik anlaşması girişiminde Ukrayna'nın gelecekteki güvenliğine ilişkin garantiler de önemli bir yer tutuyor.
Axios'a konuşan kaynaklardan biri, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy'ın (Volodimir Zelenski) gelecekteki güvenlik garantilerinin nasıl şekilleneceğini öğrenmeden herhangi bir anlaşmayı kabul etmeyeceğini, Putin'in de Avrupa'daki yeni güvenlik düzenlemesinin geleceğini bilmek istediğini belirtti. Kaynak, bu nedenle güvenlik meselesinin müzakerelerin temel başlıklarından biri olduğunu ifade etti.
ABD'nin önerisinin, Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesi ile Avrupa'nın gelecekteki güvenlik mimarisini aynı müzakere çerçevesinde ele almayı amaçladığı değerlendiriliyor. Öte yandan Avrupa ülkelerinin önemli bir bölümü, bu yaklaşımın Rusya'nın taleplerine taviz verilmesine ve Avrupa'nın kendi güvenliğini ilgilendiren kararların dışında bırakılmasına yol açabileceğinden endişe ediyor.
AVRUPA BAŞKENTLERİNDE ABD'NİN ÖNERİSİNE ŞÜPHELİ YAKLAŞIM
ABD yönetiminin Rusya ile yeni bir Avrupa güvenlik anlaşması yapılmasına yönelik girişimi, Avrupa başkentlerinde temkinli karşılandı.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığını sona erdirmek için yeni bir Avrupa güvenlik mimarisi oluşturulması çağrılarına karşı çıkmıştı. Wadephul, Rusya'nın saldırganlığının devam ettiği bir ortamda bu tür bir anlaşmanın çözüm olarak sunulmasına mesafeli yaklaşmıştı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskıy da daha önce Trump yönetimini önerilen yeni güvenlik planının doğurabileceği riskler konusunda uyarmıştı. Zelenskıy, Rusya'nın savaşı sona erdirmek istediğine ilişkin somut bir işaret göstermediğini belirterek, Moskova ile yapılacak herhangi bir güvenlik anlaşmasının Ukrayna'nın egemenliğini ve güvenliğini tehlikeye atmaması gerektiğine dikkat çekmişti.
ABD'nin yeni önerisinin, 12 Kasım'da Moskova'da Putin ile yapılacak görüşmelerde nasıl karşılanacağı ve Rusya'nın yeni bir anlaşma taslağı hazırlayıp hazırlamayacağı ise henüz netlik kazanmadı. Görüşmelerin ardından Avrupa ülkelerinin ve Ukrayna'nın müzakere sürecindeki konumunun da yeni güvenlik düzenlemesinin geleceğini belirlemesi bekleniyor.