Türkiye ile Ukrayna arasında 3 Şubat 1992'de tesis edilen diplomatik ilişkiler, 34 yılı geride bırakırken "stratejik ortaklık" seviyesine ulaştı. Kırım’ın işgalini tanımayan ve savaş boyunca her iki tarafla konuşabilen tek aktör olarak öne çıkan Türkiye; Tahıl Koridoru, kapsamlı esir takasları ve 2025 yılında İstanbul’da sağlanan kritik mutabakatlarla küresel barışın merkezi oldu.
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağılmasının ardından Türkiye, 16 Aralık 1991’de Ukrayna’yı tanıyan ilk ülkelerden biri oldu. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler ise 3 Şubat 1992 tarihinde resmen kuruldu.
Ankara ile Kıyiv, ilişkilerini 2011'de kurulan Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey (YDSK) mekanizmasıyla "stratejik ortaklık" seviyesine yükseltti.
İki ülke arasında ekonomik ve beşeri ilişkilerin güçlendirilmesi hedefi doğrultusunda 1 Haziran 2017'de kimlikle seyahat rejimi uygulamaya konuldu.
Türkiye ile Ukrayna, Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Konseyi ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gibi uluslararası platformlarda da birbirini çoğu konuda destekliyor.
Rusya'nın 2014'te Kırım'ı işgal etmesinin ardından Türkiye, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü savunarak yasa dışı ilhakı tanımadı.
Ukrayna'nın Ankara Büyükelçiliği görevini Nariman Celâl yürütüyor, Türkiye'nin Kıyiv Büyükelçiliği görevinde ise Mustafa Levent Bilgen bulunuyor.
BARIŞ MÜZAKERELERİNİN KÜRESEL KARARGÂHI: TÜRKİYE
Türkiye, Rusya'nın 24 Şubat 2022 tarihinden bu yana Ukrayna'ya yönelik yürüttüğü topyekûn işgal girişimi ve saldırılarında iki ülke ile iletişim kurabilen ve aynı masada oturtmayı başarabilen nadir ülkelerden biri oldu.
Şubat 2022'de başlayan savaşın hemen ardından Rusya ile Ukrayna'yı aynı yıl içinde hem Antalya hem de İstanbul'da aynı masada bir araya getiren Türkiye, savaşın devam ettiği ve gıda konusunda sorunlara yol açtığı dönemde yine devreye girdi.
KARADENİZ TAHIL GİRİŞİMİ İSTANBUL’DA İMZALANDI
Türkiye'nin arabuluculuktaki yükselen rolü ve tarafları uzlaşma noktasına çekebilme kapasitesi, kısa süre sonra "Karadeniz Tahıl Girişimi" anlaşmasıyla sonuçlandı.
BM, Rusya, Türkiye ve Ukrayna, 22 Temmuz 2022'de İstanbul'da düzenlenen törende "Karadeniz Tahıl Girişimi" anlaşmasını imzaladı.
DİPLOMASİ VE ESİR TAKASLARI
Türkiye, Ukrayna ile Rusya arasında önemli bir savaş esiri takası için de arabuluculuk yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın girişimiyle Eylül 2023'te Rusya ile Ukrayna arasında savaş esiri takası gerçekleştirildi.
Ankara, savaşın bitmesi için 2025'te de yoğun diplomasi trafiği yürüttü. Bunun sonucunda taraflar, uzun süre sonra İstanbul'da aynı masaya oturtuldu.
Rusya ile Ukrayna arasında İstanbul'daki Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde 16 Mayıs 2025'te müzakereler yapıldı.
İki taraf, müzakerelerde "bine karşı bin kişilik" kapsamlı esir takasının yapılması ve olası ateşkese yönelik görüşlerin ayrıntılı sunulmasının ardından da müzakerelerin sürdürülmesi konusunda mutabık kaldı.
İki ülkenin, İstanbul'da üzerinde anlaştığı esir takasının, 25 Mayıs 2025'te tamamlandığı duyuruldu.
Taraflar, ikinci görüşme için yine İstanbul'u seçti. 2 Haziran'da İstanbul'da yapılan müzakereler sonucunda 6 bin Ukrayna askerinin dondurulan cesetlerinin teslimi, ağır hasta ve yaralı askerler ile 25 yaş altındaki esir askerlerin takası konusunda anlaşmaya varıldı.
Temmuz'da 3. tur için adres olarak yine İstanbul'u belirleyen taraflar, hem Rusya hem Ukrayna'dan yaklaşık bin 200 kişilik bir takas daha yapılması ve 3 yıldan uzun süredir esir olarak tutulan kişilerin serbest bırakılması gibi hususlarda anlaştı.
LİDERLER DÜZEYİNDE GÜÇLÜ İLETİŞİM
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, savaşın başlamasının ardından birçok defa Türkiye'yi ziyaret ederek temaslarda bulundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan da Ağustos 2022'de savaşın sürdüğü dönemde Ukrayna'nın Lviv şehrini ziyaret etti.