Azerbaycan ordusunun Karabağ'da anayasal yapıyı yeniden tesis etmek amacıyla başlattığı antiterör operasyonunun üstünden 3 yıl geçti.
Azerbaycan, 2020 yılında gerçekleşen ve 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı sırasında Ermeni güçlerinin işgali altındaki topraklarının büyük bir kısmını geri almayı başardı. Azerbaycan’ın askerî kapasitesini ve stratejik planlama gücünü gösteren bu zafer, ülkenin uluslararası toplum nezdinde de toprak bütünlüğü konusundaki haklılığını pekiştirdi.
AZERBAYCAN’IN MEŞRU VE HAKLI ENDİŞELERİ GİDERİLMEMİŞTİ
Buna karşın, İkinci Karabağ Savaşı’nın sona ermesinin ardından geçen 3 yıllık sürede Azerbaycan’ın sahadaki duruma ilişkin olarak sürekli dile getirdiği meşru ve haklı endişeler giderilmemişti.
Bunun sonucunda, kendi egemen toprakları üzerinde, sivil halkın güvenliğinin sağlanması ve anayasal düzenin yeniden tesis edilmesi adına gerekli gördüğü tedbirleri almak zorunda kalan Azerbaycan, 19 Eylül 2023 tarihinde Ermeni işgalcilerin askerî unsurlarını hedef aldığı bir antiterör operasyonu başlattı.
YAKLAŞIK 30 YILLIK VATAN HASRETİ SON BULDU
Yaklaşık 24 saat süren ve 192 şehidin verildiği operasyon sonucunda, yasa dışı Ermeni silahlı güçler silah bırakmak zorunda kaldı ve Karabağ'da işgal rejimi kuran sözde Ermeni yönetimi kendini feshetti. Böylelikle işgalci rejimin bir zamanlar sözde “başkent” olarak gördüğü Hankendi’nin yanı sıra Hocalı, Hocavend ve Ağdere şehirleri de Azerbaycan'ın kontrolüne geçti ve yaklaşık 30 yıllık vatan hasreti böylelikle son buldu.
Azerbaycan’ın, Karabağ'daki Ermeni nüfusa entegrasyon çağrısında bulunmasına ve bölgeye insani yardım malzemeleri göndermesine rağmen bölgedeki Ermeni nüfusun büyük çoğunluğu, Azerbaycan'ı terk ederek Ermenistan'a gitti. Hankendi ve diğer şehirlerin elektrik hatları ise Ermenistan'ın enerji sisteminden ayrılarak Azerbaycan'ın enerji sistemine bağlandı.
KARABAĞ’DA SOYKIRIM YAPANLARA MÜEBBET HAPİS CEZASI VERİLMİŞTİ
Karabağ'daki sözde Ermeni yönetimin eski "cumhurbaşkanlarından" Arkadi Gukaysan, Bako Saakyan, Arayik Harutyunyan ile "parlamento başkanı" Davit İşhanyan'ın, "devlet bakanlarından" Ruben Vardanyan, sözde “savunma bakanı” Levon Mnatsakanyan, sözde “dışişleri bakanı” David Babayan ve sözde “savunma ordusu komutan yardımcısı” Davit Manukyan’ın da aralarında bulunduğu 15 kişi, Azerbaycan güvenlik güçlerince gözaltına alınarak Bakü'ye götürülmüştü.
Bakü Askerî Mahkemesinde Şubat 2026’da görülen davanın karar duruşmasında Harutyunyan, İşhanyan, Mnatsakanyan, Manukyan ve Babayan hakkında müebbet hapis cezası verilirken Gukaysan ve Saakyan hakkında da 20’şer yıl hapis cezası verilmişti.
KARABAĞ’DA KONUŞLANAN SÖZDE RUS BARIŞ GÜCÜ BÖLGEDEN ÇIKMIŞTI
Operasyon’un ardından, İkinci Karabağ Savaşı'ndan sonra Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya’nın imzaladığı üçlü bildiri gereği bölgede konuşlandırılan ve sözde "Rus Barış Gücü" diye adlandırılan Rus birlikleri aşamalı olarak bölgeyi terk etmişti.
Görev süresinin 10 Kasım 2025'te bitmesi öngörülen sözde “Rus Barış Gücü”nün bölgeden çıkış süreci ise Haziran 2024'te tamamlanmıştı.