Fransa’nın, Azerbaycan’ın baskısı üzerine Rusya vatandaşı milyarder Alişer Usmanov’un AB yaptırım listesinden çıkarılması için girişimde bulunduğu gündeme geldi.
Fransa’nın, Azerbaycan’ın baskısı üzerine Rus vatandaşı iş adamı milyarder Alişer Usmanov’un Avrupa Birliği’nin (AB) yaptırım listesinden çıkarılması için girişimde bulunduğu öne sürüldü. Birleşik Krallık merkezli Reuters haber ajansına konuşan konuya yakın üç Avrupalı diplomat, Paris’in Usmanov’a yönelik yaptırımların kaldırılması çağrısında bulunduğunu belirtti.
AB ülkeleri, Rusya’ya yönelik yaptırımların yenilenmesi konusunda henüz uzlaşmaya varamadı. Yaptırımların altı aylık dönemlerle uzatılması için 27 üye ülkenin tamamının onayı gerekirken, AB temsilcileri 14 Eylül’de süreci yedi gün uzatma kararı aldı. Böylece yaptırımların sona erme tarihi 15 Eylül’den 22 Eylül’e çekildi.
Diplomatlara göre Fransa, Usmanov’un yaptırım listesinden çıkarılması konusunda Slovakya ile birlikte hareket ediyor. Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik tam kapsamlı işgal girişiminin ardından yaptırım uygulanan Usmanov, Avrupa’da yaptırımların kaldırılması amacıyla çok sayıda hukuki girişimde bulunmuştu. Usmanov’un avukatları da yaptırımların gerekçesi olarak medyada yer alan bazı ifadelerin kullanılmasına itiraz etmişti.
Fransız diplomatik kaynakları ise Paris’in tutumunun millî güvenlik gerekçeleriyle bağlantılı olduğunu ve Fransa’nın Usmanov konusunda uluslararası ortaklardan gelen girişimlere olumlu karşılık verdiğini belirtti. Avrupalı diplomatlar, Fransa’nın özel görüşmelerde Azerbaycan’ın, ülkede tutulan iki Fransız vatandaşı nedeniyle Usmanov dosyasını Paris’e karşı bir baskı unsuru olarak kullandığını ifade etti.
Fransız vatandaşlarından birinin Paris tarafından keyfi şekilde gözaltında tutulduğu belirtilirken, Azerbaycan bu kişiyi casusluk suçlamasıyla mahkûm etti. Azerbaycan’ın neden özellikle Usmanov’un yaptırım listesinden çıkarılmasını istediği ise netlik kazanmadı. Bununla birlikte Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in geçmişte Usmanov’un yaptırım listesinden çıkarılması yönünde girişimlerde bulunduğu biliniyor.
Reuters’a konuşan diplomatlar, Fransa’nın Azerbaycan’ın bu girişiminin Katar ve Kazakistan tarafından da desteklendiğine inandığını aktardı. Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan ve Katar dışişleri bakanlıkları konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi. Fransa Dışişleri Bakanlığı ise Azerbaycan bağlantısına ilişkin yorum yapmadı.
FRANSA-AZERBAYCAN İLİŞKİLERİNDE GERİLİM
Usmanov dosyasının iki ülke arasındaki uzun süredir devam eden gerilimli ilişkilerin ortasında gündeme geldiği belirtiliyor. Azerbaycan ile Fransa arasındaki ilişkiler, Bakü’nün 2023’te Dağlık Karabağ’ın işgalden kurtarmasının ardından daha da kötüleşti.
Bakü, Fransa’nın Ermenistan’a yönelik askerî desteğine tepki gösterirken, Paris de Azerbaycan bağlantılı grupları Fransa’da dezenformasyon kampanyaları yürütmekle suçladı. Fransa ayrıca Bakü’yü, Pasifik’teki Yeni Kaledonya’da yaşanan olaylar ve bağımsızlık talepleri üzerinden gerilimi artırmaya çalışmakla itham etti.
AB’nin yaptırım listesinde yaklaşık 3 bin şirket ve kişi bulunuyor. Bu kişilere ve kuruluşlara yönelik yaptırımlar arasında mal varlıklarının dondurulması ve seyahat yasakları yer alıyor.
Yaptırımların uzatılması konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle süre 22 Eylül’e kadar uzatılırken, diplomatlar Paris’in önümüzdeki hafta içinde çıkmazı nasıl aşmaya çalışacağının yakından takip edildiğini belirtti. Bir diplomat, sürecin çözülememesinin Fransa’nın Ukrayna’ya verdiği desteğe ve AB’nin yaptırım mekanizmasına ilişkin güvenilirliği açısından sonuçlar doğurabileceğini söyledi.