Donald Trump'ın seçilmesinin ardından Başbakan Mark Carney liderliğindeki Kanada, ABD'den uzaklaşarak AB ile ilişkilerini güçlendirmeye yöneldi.
Kanada, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın 2024'te ikinci kez başkanlık seçimlerini kazanmasının ardından diplomatik baskı ve saygısız tutumlarla karşı karşıya kaldı. Demokratik ilkelerine sahip çıkan ve dünya'daki baskılara karşılık vermek için diplomasi yolunu tercih eden Kanada, bugün güneyindeki emperyal vizyonla hareket eden komşusundan uzaklaşarak Avrupa Birliği (AB) ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirme yoluna gidiyor.
Financial Times’ın (FT) kaynaklarına dayandırdığı haberine göre Kanada'nın, kredi programına yapacağı katkının miktarını ekim ayında Montreal’de düzenlenmesi planlanan AB zirvesinden önce belirlemesi bekleniyor. Anlaşmaya varılması halinde Kanada, AB üyesi olmayan ve söz konusu kredi programına katılan ikinci ülke olacak. Programa daha önce AB'den ayrılan Birleşik Krallık dahil olmuştu.
CARNEY, AVRUPA İLE İLİŞKİLERİ GÜÇLENDİRMEK İSTİYOR
Kanada Başbakanı Mark Carney’nin, ABD ile ilişkilerde yaşanan değişimlerin ardından ülkesinin Avrupa’daki ortaklarıyla iş birliğini artırmaya yöneldiği kaydedildi. Financial Times, Carney’nin demokratik ve liberal ülkeler arasında daha yakın bir ittifak oluşturma hedefi doğrultusunda Kanada’nın Avrupa ülkeleriyle temaslarını yoğunlaştırdığını aktardı.
Ayrıca, Kanada’nın Ukrayna’ya verdiği destek de Ottawa ile Avrupa arasındaki yakınlaşmanın önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Bunun yanında, Kanada daha önce Ukrayna’ya askerî yardım kapsamında 6,5 milyar Kanada doları sağlarken, geçen hafta Kanada ile Ukrayna arasında “100 yıllık ortaklık” anlaşması imzaladığı da hatırlatıldı.
UKRAYNA’NIN FİNANSMAN İHTİYACI ARTIYOR
Financial Times’a konuşan kaynaklar, Ukrayna’nın gelecek yıl önemli bir bütçe açığıyla karşı karşıya kalabileceğini ifade etti. Kanada hükûmetinin AB ile iş birliğini yalnızca Ukrayna’ya destek çerçevesinde değerlendirmediği, Ottawa’nın Brüksel ile ekonomik ve teknolojik alanlarda yeni projeler geliştirmeyi de hedeflediği aktarıldı.
Kanada ve AB’nin ticaret, güvenlik, düzenleyici politikalar, kritik öneme sahip hammaddeler, enerji ve temiz teknolojiler ile finansal sistemler başta olmak üzere çeşitli alanlarda iş birliğini geliştirmek için çalışmalar yürüttüğü bildirildi.
Ottawa’nın ayrıca Avrupa’nın süper bilgisayar ağına katılarak yapay zeka alanında ortak çalışmalar yürütmeyi ve dijital ticarete ilişkin bir anlaşma imzalamayı planladığı kaydedildi. Kanada’nın AB ile vize serbestisi ve finansal sistemler alanlarında da işbirliğini geliştirmek istediği belirtildi.
KANADA’NIN ABD’YE EKONOMİK BAĞIMLILIĞI SÜRÜYOR
Öte yandan Kanada’nın Avrupa ile ilişkilerini geliştirme çabalarına rağmen ABD ile güçlü ekonomik bağlarını kısa vadede azaltmasının zor olduğu değerlendiriliyor. Kanada’nın ihracatının yaklaşık yüzde 75’inin tarihsel olarak ABD’ye yöneldiği, iki ülke arasındaki ticaret hacminin ise yaklaşık 620 milyar avro olduğu belirtildi. Buna karşılık Kanada’nın Avrupa ülkeleriyle ticaret hacmi 2025’te yaklaşık 130 milyar avro seviyesinde kaldı.
Bunun yanı sıra, Avrupalı ortakların ise Kanada’dan iş birliğinin derinleştirilmesi karşılığında somut adımlar beklediği aktarıldı. Bu kapsamda Brüksel’in Ottawa’dan Avrupa çeliği ve alüminyumuna uygulanan gümrük tarifelerini düşürmesini ve ekim ayında Montreal’de düzenlenecek zirve öncesinde “Kanada’dan satın al” politikasını yumuşatmasını istediği bildirildi.
AB yetkilileri ayrıca Kanada’nın Avrupa ile ilişkilerde Norveç veya İsviçre’nin sahip olduğu düzeye yakın özel bir statüyü kısa sürede elde edemeyeceğine işaret ederek Ottawa’ya “gerçekçi ve pragmatik” olması çağrısında bulundu.