
BM Yerli Halklar Daimi Forumu’nun (UNPFII) 25. oturumu, "Çatışma Bağlamında Yerli Halkların Sağlığının Korunması" temasıyla devam ediyor. Toplantının ikinci gününde konuşan Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov, Rus işgali altındaki Kırım’da yaşanan insani krizi ve bu krizin halkın genetik ve mental sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini paylaştı.
Konuşmasına önemli bir hukuki gelişmeyi müjdeleyerek başlayan Çubarov, 3 Nisan 2026 tarihinde Ukrayna hükûmetinin aldığı kararla KTMM’nin resmen "Kırım Tatar halkının tek temsil organı" statüsünün pekiştirildiğini duyurdu.
"RUSYA İMPARATORLUKTAN BERİ SÜREGELEN SOYKIRIMI DEVAM ETTİRİYOR"
Rusya’nın Kırım’daki varlığını soykırımcı bir politika olarak niteleyen Çubarov, işgalcilerin amacının yerli halkı kendi topraklarından tamamen sürmek olduğunu belirtti. Çubarov, "Rusya; Rus İmparatorluğu ve ardından SSCB tarafından yürütülen Kırım Tatarlarını yok etme politikasını bugün de sürdürüyor. Sürekli baskılar, zulümler ve yeni sürgün tehditleri halkımızda kitlesel bir psikolojik travmaya yol açıyor:" ifadelerini kullandı.
EKOLOJİK YIKIM VE FİZİKSEL SAĞLIK TEHDİDİ
Kırım'ın Rusya tarafından bir askerî üsse dönüştürülmesinin (militarizasyon) halkın fiziksel sağlığını doğrudan etkilediğini vurgulayan Çubarov, toprak gaspı, ekolojik bozulma ve ontolojik güvensizlik konularına dikkat çekti.
Bu doğrultuda yerli halkın kaynaklarının askerî ihtiyaçlar için yağmalandığını vurgulayan Refat Çubarov, çevrenin korunma hakkının yok sayılarak Kırım Tatar halkının biyolojik varoluş temelinin sarsıldığını dile getirdi. Çubarov ontolojik güvensizlik başlığında ise halkın kendi yaşam alanı üzerindeki kontrolünü kaybetmesi ve geleneksel yaşam destek sistemlerinin çökmesi konusunu gündeme taşıdığı.
ZORUNLU SEFERBERLİK VE SOSYAL YIKIM
Rus ordusuna yapılan zorunlu askerlik ve baskılar nedeniyle yeni bir göç dalgasının başladığını hatırlatan KTMM Başkanı, ailelerin bölünmesinin ve toplumsal bağların kopmasının halkın mental sağlığının temeli olan "sosyal dokuyu" parçaladığını söyledi. Çubarov, 12 yıllık işgalin Kırım Tatar halkının bütünlüğü için en kritik yıkıcı faktör olduğunu vurguladı.
Kırım Tatar halkının karşı karşıya olduğu sağlık sorunlarının yalnızca insani değil, aynı zamanda siyasi bir boyut taşıdığını kaydeden Çubarov, Kırım Tatar halkının sağlığının tesisi ve korunmasının; Kırım'ın işgalden kurtarılması, Ukrayna'nın egemenliğinin yeniden tesisi ve yerli halkın kendi topraklarındaki tüm haklarına saygı duyulması dışında mümkün olmadığının altını çizdi.