Polonya, Finlandiya, İsveç ve Baltık ülkeleri, Ukrayna savaşından çıkarılan derslerle Rusya ile olası bir savaşa karşı sığınak ağlarını genişletiyor, gıda stoklarını artırıyor ve kitlesel tahliye hatları kurarak sivil savunmalarını dev bütçelerle güçlendiriyor.
Kuzey ve Doğu Avrupa ülkeleri, Rusya ile olası bir askeri çatışma ihtimaline karşı sivil savunma altyapılarını tarihin en kapsamlı seviyesinde güçlendiriyor. Fransa’nın önde gelen yayın organlarından Le Monde gazetesinde yayımlanan analize göre; Polonya, Finlandiya, İsveç, Estonya, Letonya ve Litvanya sığınak ağlarını genişletiyor, gıda stoklarını artırıyor, kitlesel tahliye rotaları hazırlıyor ve kritik altyapı sistemlerini savaş koşullarına uygun şekline getiriyor.
Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’ya düzenlediği topyekûn işgal saldırısının ardından bu altı ülke; sivil halkı, özel sektörü ve devlet kurumlarını olası bir askeri çatışmaya hazırlamak amacıyla topyekûn savunma konseptine geçti. İsveç Sivil Savunma Ajansı Genel Direktörü Mikael Frisell, gazeteye yaptığı değerlendirmede yaşanan zihniyet değişimini "Ukrayna’dan çıkardığımız en temel ders, toplumun kendisinin doğrudan bir muharebe alanına dönüşebileceği gerçeğidir" sözleriyle özetledi.
POLONYA VE FİNLANDİYA’DAN YERALTI SIĞINAKLARINA VE HASTANELERİNE DEV YATIRIMLAR
Le Monde’un aktardığı verilere göre Polonya’da yaklaşık 25 milyon kişiyi barındırma kapasitesine sahip 86 bin civarında koruma tesisi bulunuyor. Varşova yönetimi 2025-2026 yılları arasında sivil savunmaya yaklaşık 7,8 milyar avro ayırırken, 2027-2031 dönemi için bu bütçeyi 23 milyar avronun üzerine çıkarmayı hedefliyor.
Yaklaşık 4,8 milyon insanı alabilecek 50,5 bin sığınağa sahip olan Finlandiya ise güvenlik tedbirlerini daha da ileriye taşıdı. Eylül ayında Fin ordusu, Rusya sınırına yaklaşık 100 kilometre mesafedeki Rovaniemi yakınlarında 34 yıldır ilk kez sığınakların patlamaya dayanıklılık testlerini yeniden başlattı. Ukraynalı 8 uzmanın da takip ettiği bu testlerin yanı sıra Finlandiya, 2030 yılına kadar yeraltı hastanelerinin geliştirilmesine 400 milyon avro yatırım yapacağını duyurdu. Ayrıca Helsinki yönetimi, stratejik tahıl stoklarını 6 aylık tüketim seviyesinden 9 aya çıkardı ve olası büyük elektrik kesintilerinde dahi çalışabilecek jeneratörlü 300 süpermarketlik bir yedek gıda ağı oluşturdu.
İSVEÇ BÜTÇEYİ 5 KATINA ÇIKARDI, BALTIK ÜLKELERİ KİTLESEL TAHLİYEYE HAZIRLANIYOR
Askeri ve sivil savunma tedbirlerini entegre eden "Topyekûn Savunma" sistemini yeniden canlandıran İsveç, yaklaşık 7 milyon kişiyi kapsayan 64 bin sığınağa sahip. Ülkede 2022 yılından bu yana sivil savunma bütçesi yaklaşık 5 kat artırıldı.
Diğer taraftan Estonya, Letonya ve Litvanya, muhtemel bir savaş durumunda nüfusun kitlesel tahliyesine yönelik ortak planlar geliştiriyor. Bu kapsamda Polonya ve Litvanya, Litvanya'nın Lazdijai kenti yakınlarında 1 milyona yakın insanın güvenli geçişini ve kabulünü sağlayacak özel bir toplama ve tahliye noktası kuruyor. Finlandiya, Polonya ve üç Baltık ülkesinin Rusya ve Belarus ile toplamda 3 bin 500 kilometreden fazla kara sınırı bulunuyor.
UKRAYNA’NIN DENEYİMİ AVRUPA’NIN SAVUNMA DOKTRİNİNİ DEĞİŞTİRDİ
Le Monde, Rusya’nın Ukrayna’da uyguladığı stratejinin Avrupa devletlerinin sivil savunma yaklaşımını kökten değiştirdiğini vurguluyor. Avrupalı planlamacılar; Ukrayna'nın enerji ve ulaşım altyapısına yönelik füze saldırılarına karşı koyma, sığınak organizasyonu ve uzun süreli tehdit altında toplumsal yaşamı sürdürme tecrübesini kendi savunma planlarına entegre ediyor.
Rusya'nın 2014'te Kırım'ı işgal etmesi bölge ülkeleri için ilk ciddi uyarı sinyali olurken, 24 Şubat 2022'deki topyekûn işgal, Doğu Avrupa ve İskandinavya'yı muhtemel bir savaşa karşı toplumun tüm katmanlarıyla fiilen hazırlanmaya sevk etti.