MSB Sözcüsü Zeki Aktürk, Türkiye’nin Karadeniz güvenlik politikasının Montrö Sözleşmesi ve bölgesel sahiplik ilkesine dayandığını vurguladı.
Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı (MSB) Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ve Bakanlık Sözcüsü Zeki Aktürk, bakanlıkta düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısında Türkiye’nin Karadeniz güvenlik politikası ve NATO faaliyetlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Aktürk, son dönemde bazı basın yayın organları ile sosyal medya mecralarında Türkiye’nin NATO’ya katkıları, Ukrayna Gönüllüler Koalisyonu ve Karadeniz’de yürütülen faaliyetlere ilişkin eksik bilgiler üzerinden değerlendirmeler yapıldığını ve bazı kavramların karıştırıldığını belirtti.
Bakanlık olarak kamuoyunun doğru ve zamanında bilgilendirilmesine önem verildiğini vurgulayan Aktürk, savunma ve güvenlik alanındaki çalışmaların ilgili kurumlarla koordineli şekilde yürütüldüğünü, süreçlerin tamamlanmasının ardından bilgilerin millî güvenliği zafiyete uğratmayacak şekilde şeffaf biçimde paylaşıldığını ifade etti.
“MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ’NDEN TAVİZ YOKTUR”
Türkiye’nin Karadeniz’e yönelik temel stratejisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Aktürk, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nden taviz verilmesinin söz konusu olmadığını vurguladı. Aktürk, Türkiye’nin güvenlik anlayışının, sözleşmenin sağladığı denge ve istikrarın korunmasına dayandığını belirtti.
Aktürk, bu yaklaşım doğrultusunda Karadeniz’de güvenliğin öncelikle kıyıdaş ülkeler tarafından sağlanmasının esas alındığını ifade ederek, Türkiye’nin bu sayede bölgenin geniş çaplı bir çatışma alanına dönüşmesini engellediğini kaydetti.
Ukrayna-Rusya Savaşı sürecinde Montrö hükümlerinin kararlılıkla uygulandığını dile getiren Aktürk, bu sayede çatışmanın deniz boyutuna yayılmasının önüne geçildiğini belirtti. Aktürk, “Türkiye, Rusya-Ukrayna Savaşı sürecinde Montrö hükümlerini kararlılıkla uygulayarak çatışmanın deniz boyutuna yayılmasını önlemiştir. Karadeniz'de artan jeopolitik rekabet ve güvenlik risklerine rağmen ülkemiz, bölgedeki istikrarın korunması, gerilimin tırmandırılmaması ve güvenliğin öncelikle kıyıdaş ülkeler tarafından sağlanması yönündeki tutumunu sürdürmektedir. Bu doğrultuda Türkiye, Karadeniz'in bir rekabet alanına dönüşmesini engellemeye yönelik inisiyatif almaya devam etmekte ve bölgesel güvenlik mimarisinin korunmasında aktif rol üstlenmektedir.” ifadelerini kullandı.
“UKRAYNA GÖNÜLLÜLER KOALİSYONU NATO’DAN BAĞIMSIZ ÇOK ULUSLU BİR GİRİŞİM”
Aktürk, Ukrayna-Rusya Savaşı’nın olası bir anlaşmayla sona ermesi durumunda uygulanacak güvenlik düzenlemelerine yönelik planlamaların sürdüğünü açıkladı. Bu kapsamda oluşturulan “Ukrayna Gönüllüler Koalisyonu”nun NATO ile bağlantılı olmayan çok uluslu bir girişim olduğunu vurguladı.
Açıklamada, hâlihazırda 33 ülkenin koalisyona katılma isteğini beyan ettiği belirtilirken, girişim çerçevesinde kurulacak Çok Uluslu Ukrayna Kuvveti’nin (MNF-U), Fransa’da oluşturulan operatif karargâh üzerinden yönetilmesinin planlandığı ifade edildi.
DENİZ UNSUR KOMUTANLIĞI GÖREVİ TÜRKİYE’DE
Koalisyon kapsamında oluşturulan kuvvetin Deniz Unsur Komutanlığı görevinin Türkiye tarafından üstlenileceği bildirilen açıklamada, bu görevin güvenlik ve istikrarın korunması, bölgesel sahiplik ilkesinin sürdürülmesi ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan dengenin korunması amacıyla yürütüleceği kaydedildi.
15-16 Nisan 2025 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen toplantıda, Türkiye’nin deniz boyutundaki planlama faaliyetlerine liderlik etmeye devam etmesi ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin hukuki çerçevesinin esas alınması konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.
Deniz Unsur Komutanlığı Karargâhı’nın 25 Ağustos 2025 itibarıyla tamamen Türk personelden oluşan çekirdek kadro ile kurulduğu ifade edilirken, komutanlığa 14 ülkenin katkı beyanında bulunduğu bildirildi. Ancak deniz platformlarına yönelik katkının yalnızca Karadeniz’e kıyıdaş ülkeler olan Türkiye, Romanya ve Bulgaristan tarafından sağlanacağı vurgulandı.
MCM BLACK SEA
Ukrayna-Rusya Savaşı esnasında Karadeniz'de sürüklenen mayın tehlikesine karşı kurulan Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu'nun (MCM Black Sea) görevlerine ilişkin bilgilerin de yer aldığı açıklamada, şunlar kaydedildi:
Türkiye öncülüğünde Romanya ve Bulgaristan tarafından oluşturulmuş, NATO kuvvet yapısı dışında kalan bir girişimdir. Söz konusu görev kuvveti, 11 Ocak 2024 tarihinde imzalanan mutabakatla kurulmuş ve 1 Temmuz 2024'te ilk aktivasyonu ilan edilmiştir. Temel görevi, Karadeniz'de mayın arama faaliyetleri icra etmek ve kritik sualtı altyapılarının güvenliğine katkı sağlamak olan bu yapı, katılımcı ülkelerin milli mayın arama gemileriyle faaliyet göstermekte, komuta ve karargâh görevi 6 aylık rotasyonlarla üç ülke arasında dönüşümlü olarak yürütülmektedir. Hâlihazırda görev kuvveti, ülkemiz tarafından komuta edilen 9'uncu aktivasyon periyodunu icra etmektedir.