Rusya, 1 Kasım itibarıyla Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi'nden resmen çekildi. Kararla birlikte Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi'nin Rusya'daki cezaevleri ve gözaltı merkezlerinde bağımsız denetim yapma yetkisi sona erdi.
Rusya, 1 Kasım itibarıyla Avrupa Konseyinin İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme'nden resmen ayrıldı. Kararla birlikte Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi (CPT), Rusya'daki cezaevleri ve diğer gözaltı merkezlerinde bağımsız denetim yapma yetkisini kaybetti.
Avrupa Konseyinin açıklamasına göre, CPT Başkanı Alan Mitchell, Rusya'nın sözleşmeden çekilmesinin ülkedeki izleme yetkisinin sona ermesi ve cezaevlerindeki bağımsız denetimin tamamen ortadan kalkması anlamına geldiğini belirtti.
Komite, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik başlattığı topyekûn işgal girişimi ardından hem işgal altındaki Ukrayna topraklarında hem de Rusya'daki cezaevlerinde işkence ve kötü muamele iddialarına ilişkin çok sayıda bildirim aldığını açıkladı. Ancak Rus makamlarının iş birliği yapmaması nedeniyle komite, iddiaları yerinde incelemek üzere Rusya'ya ziyaret gerçekleştiremedi.
RUSYA 23 YILDA 450'DEN FAZLA CEZAEVİNİ DENETİME AÇMIŞTI
Avrupa Konseyi'ne sözleşmeden çekilme kararını 30 Ekim 2025'te bildiren Rusya, 1998'den bu yana sözleşmenin tarafıydı.
CPT, 1998-2021 yılları arasında Rusya'ya 30 ziyaret gerçekleştirerek 450'den fazla cezaevi ve gözaltı merkezini inceledi. Ancak Rusya, komitenin raporlarının yayımlanmasına izin vermeme politikası izleyen tek üye ülke oldu. Bu dönemde hazırlanan raporlardan yalnızca dördünün yayımlanmasına onay verdi.
Yayımlanmayan raporlar arasında, 2000-2017 yılları arasında Çeçenistan ve Kuzey Kafkasya'ya gerçekleştirilen 10 ziyaretin sonuçları da bulunuyor.
CPT, işkence ve kötü muamelenin önlenmesinde bağımsız denetimin temel bir güvence olduğunu vurgularken, Ukrayna'nın komiteyle iş birliğini sürdürdüğünü ve ülkesindeki tüm gözaltı merkezlerine erişim sağladığını bildirdi.