Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik SİHA saldırılarının ardından Rusya'da akaryakıt krizi derinleşti. Benzin ve motorin satışına kısıtlama getirilen bölge sayısı 16'ya yükselirken, işgal altındaki Kırım'da bireysel müşterilere yakıt satışı tamamen durduruldu.
Rusya'da akaryakıt krizinin derinleşmesiyle birlikte benzin ve motorin satışına yönelik kısıtlamaların uygulandığı bölge sayısı 16'ya yükseldi. Ukrayna'nın silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) Rus petrol rafinerilerine düzenlediği operasyonlar sonucunda üretim ve dağıtım zincirlerinde yaşanan aksaklıklar, birçok bölgede yakıt sıkıntısına yol açtı.
Ülkenin batısından Sibirya ve Uzak Doğu'ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada benzin ve motorin satışına tam veya kısmi sınırlamalar getirildi. Bazı bölgelerde araç başına alınabilecek yakıt miktarı sınırlandırılırken, taşınabilir kaplara satış yasaklandı. Bazı bölgelerde ise akaryakıt öncelikle acil durum hizmetleri, toplu taşıma, belediye araçları ve tarım sektörüne tahsis edildi.
KIRIM'DA SİVİLLERE AKARYAKIT SATIŞI YASAK
Yakıt sıkıntısının en yoğun hissedildiği bölgelerin başında Rusya'nın işgal ettiği Kırım geliyor. Bölgede önce araç başına satış miktarı 20 litreyle sınırlandırıldı, ardından yakıt dağıtımı kupon ve QR kod sistemiyle yapılmaya başlandı. Son olarak bireysel ve ticari müşterilere akaryakıt satışı tamamen durduruldu. Yetkililer, mevcut stokların yalnızca kamu hizmetleri ve güvenlik birimlerine ayrıldığını açıkladı.
Omsk, Saratov, Penza, Tambov, Kursk, Bryansk ve Voronej gibi bölgelerde de litre sınırlamaları ve bidonlara satış yasağı uygulanırken, bazı akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluştuğu ve belirli yakıt türlerinin tükendiği bildirildi.
RUS PETROL DEVLERİ KRİZDE
Bölgesel yönetimlerin yanı sıra büyük akaryakıt şirketleri de satışları sınırlandırmaya başladı. Tatneft, ülke genelindeki istasyonlarında benzin satışını araç başına 30 litreyle sınırlandırırken, Lukoil çeşitli bölgelerde geçici satış kotaları uygulamaya koydu. Bazı GazpromNeft istasyonlarında ise AI-95 benzinin satışı geçici olarak durduruldu.
İrkutsk ve Vladimir bölgelerinde yakıt dağıtımı doğrudan yerel yönetimlerin kontrolüne alınırken, acil durum ekipleri, toplu taşıma araçları ve tarım makinelerine öncelik verilmesi kararlaştırıldı. Novosibirsk, Lipetsk, Kaluga, Tula, Rostov ve Dağıstan'ın bazı bölgelerinde de tedarik sorunları ve satış kısıtlamaları yaşanıyor.
Rus yetkililer ülkede yeterli akaryakıt stoku bulunduğunu ve sorunların büyük ölçüde lojistik aksaklıklardan kaynaklandığını savunsa bile Ukrayna'nın rafinerilere yönelik saldırılarının üretimi önemli ölçüde etkilediği gündeme geliyor.
KREMLİN YENİ ÇÖZÜM YOLLARI ARIYOR
Öte yandan kriz karşısında Kremlin rejimi yeni tedbirler almak zorunda kaldı. Rusya Devlet Duması, iç piyasadaki benzin arzını artırmak amacıyla vergi mevzuatında değişiklik yapan düzenlemeleri kabul etti. Yeni düzenlemeyle düşük kaliteli yakıt bileşenlerinin işlenerek yüksek oktanlı benzine dönüştürülmesi kolaylaştırılırken, rafinerilere sağlanan bazı vergi avantajlarının süresi de uzatıldı. Rusya Maliye Bakan Yardımcısı Aleksey Sazanov, yaptığı açıklamada, düzenlemeyle iç piyasadaki durumun istikrara kavuşturulması ve yerli üretim ile ithalat yoluyla akaryakıt arzının artırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, iç piyasadaki durumun kötüleşmesi hâlinde dizel yakıt ihracatının tamamen yasaklanabileceğini açıkladı. Rusya hâlihazırda benzin ve jet yakıtı ihracatına çeşitli kısıtlamalar uygularken, ithal yakıtın iç piyasaya yönlendirilmesi için yeni destek mekanizmalarını da devreye soktu.
Satış limitleri ve yeni düzenlemelerin kısa vadede istasyonlardaki baskıyı azaltabileceği ancak rafinerilerdeki üretim sorunlarının devam etmesi hâlinde Rusya'nın akaryakıt krizinin daha da derinleşebileceği gündeme gelen haberler arasında yer alıyor.
YAKIT KRİZİ KREMLİN'İN SÖYLEMLERİNİ DEĞİŞTİRDİ
Öte yandan yaşanan yakıt krizinden sonra Kremlin rejiminin söylemlerinde değişiklik görüldü. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova'nın Ukrayna ile barış görüşmelerini kaldığı yerden yeniden başlatmaya hazır olduğunu söyledi. Lavrov, Rusya'nın her zaman Kıyiv ile diyaloğa açık olduğunu iddia ederek siyasi ve diplomatik çözüm parametrelerinin daha önce taraflar arasında ele alındığını ileri sürdü. Açıklamanın, Rusya'dayaşanan yakıt krizi ve Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırılarının ardından gelmesi ise dikkat çekti.