Ukrayna'nın operasyonları neticesinde rafinerileri devre dışı kalan Rusya; Türkiye, Hindistan, Belarus ve Kazakistan'dan yakıt ithal ederek enerji krizini aşmaya çalışıyor.
Rusya, dünyada önemli petrol üreticilerinden biri olarak biliniyor ve yıllardır “kara altın”, ülke ekonomisinin en önemli gelir kaynaklarından birini oluşturuyor. Ancak Rusya’nın 24 Şubat 2022’de Ukrayna’ya karşı başlattığı topyekûn işgal girişimi ve saldırılarının ardından Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları, Kremlin’i petrol lojistiğini yeniden düzenlemeye ve Türkiye, Hindistan, Belarus ile Kazakistan gibi ülkelere yönelmeye zorladı.
The Guardian’ın haberine göre, Ukrayna’nın uzun menzilli silahlı insansız hava araçları (SİHA) saldırılarının ardından Rusya, petrol ürünleri ihtiyacını karşılamak için farklı kaynaklara yöneliyor.
Yaptırım uygulanan bir Rus tankerinin Türkiye’den Rusya’nın Baltık Denizi kıyısındaki bir limanına petrol taşıdığı, Rus petrolünün Kazakistan’da işlenmesine yönelik anlaşmalar yapıldığı ve Hindistan’dan Mısır üzerinden yakıt sevkiyatlarının gerçekleştirildiği bildirildi. Bu gelişmelerin, Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerisi sektörüne yönelik saldırılarının sonuçları olduğu belirtildi. Son haftalarda Kremlin’in ülkedeki enerji krizinin etkilerini azaltmak amacıyla çok sayıda kaynağa başvurduğu kaydedildi.
TÜRKİYE’DEN 200 BİN VARİL YAKIT ALINDI
Habere göre, Rusya’nın ilk kez Türkiye’den 200 bin varil yakıt satın aldığı bildirildi. Yakıtın, yaptırım uygulanan "Wendrix" isimli tankerle Mersin’den Baltık Denizi kıyısındaki Primorsk Limanı’na taşındığı belirtildi. Bunun yaz boyunca gerçekleştirildiği doğrulanan beşinci deniz yoluyla otomotiv yakıtı sevkiyatı olduğu kaydedildi.
Bundan başka, sevkiyatların ise Mısır üzerinden, Hindistan’daki Vadinar Petrol Rafinerisi’nden gerçekleştirildiği belirterek, Rusya’nın toplamda 1 milyon varil yakıt satın almak zorunda kaldığı ifade edildi.
KAZAKİSTAN VE BELARUS’TAN DA DESTEK
Kremlin’in ayrıca Kazakistan’ın batısındaki Kondensat tesisiyle anlaşmaya vardığı bildirildi. Anlaşmaya göre tesis Rus ham petrolünü işleyecek ve elde edilen nihai ürünün yüzde 70’ini Rusya’ya geri verecek. Ancak iki ülke arasında boru hattı bağlantısı bulunmadığı için petrolün Kazakistan’a demir yoluyla taşınması gerekecek.
Bunun yanı sıra haziran ayında Belarus’tan yapılan yakıt ithalatının geçen yılın aynı ayına kıyasla 141 kat arttığı belirtildi.
ORSK RAFİNERİSİ DEVRE DIŞI KALDI
Moskova’nın yaz aylarında enerji sektöründe istikrar sağlanacağı yönündeki beklentilerine rağmen ağustos ayında yeni sorunların ortaya çıktığı kaydedildi. Rusya’nın en az 6 bölgesinde benzin satışlarına yönelik kısıtlamaların yeniden uygulamaya konulduğu, Ukrayna’nın son SİHA saldırılarının ise Orsk Petrol Rafinerisi'ni tamamen devre dışı bıraktığı bildirildi.
The Guardian’ın haberinde, Kıyiv’in temel hedefinin, savaşın Rusya bütçesi açısından maliyetini sürdürülemez hale getirmek olduğu belirterek, Rus ekonomisini zaten zorlayan yaptırımların yanı sıra Rus petrol rafinerilerine yönelik etkili saldırıların Vladimir Putin’in gelir kaynaklarını hedef aldığı ve ülke içinde yakıt kıtlığı oluşturduğu ifade edildi. Ağustos 2026’nın henüz sona ermemesine rağmen petrol rafinerilerine yönelik en az 18 saldırı kaydedildiği bildirildi.
RYAN: SALDIRILAR PUTİN’İN HESAPLARINI DEĞİŞTİRMEYİ AMAÇLIYOR
Avustralyalı emekli general Mick Ryan, Putin’in Ukrayna’yı boyunduruk altına alma yönündeki azami hedeflerinden kamuoyu önünde hiçbir zaman vazgeçmediğini vurgulayarak, “Saldırıların amacı onun söylemini değiştirmek değil; hesaplarını değiştirmek.” dedi.
Ryan, stratejinin birbirleriyle çelişen hesaplamaların mücadelesi olduğunu açıklayarak, Ukrayna’nın Rusya’nın ekonomik temelleri üzerindeki sürekli baskının zamanla Moskova’yı mevcut durumunu yeniden değerlendirmeye zorlayacağı hesabını yaptığını söyledi.
Bunun hızlı gerçekleşmeyeceğini ve hiç gerçekleşmeyebileceğini belirten Ryan, buna rağmen söz konusu stratejinin Putin’in uzun süredir sahip olduğu “zamanın kendi tarafında olduğu” varsayımını zayıflattığını ifade etti.
RUSYA’NIN PETROL ÜRÜNLERİ İHRACATI GERİLEDİ
Öte yandan haberde, Moskova’nın karşı karşıya olduğu bir diğer sorunun ihracat yasakları olduğu belirtildi. Rusya’nın yüksek gelir getiren dış pazarlara erişimini kaybettiği, bu nedenle Rus üreticilerin iç pazarda dahi kendi maliyetlerini karşılayamadığı ifade edildi.
Rusya’nın deniz yoluyla petrol ürünleri ihracatının temmuz ayında yaklaşık 3,93 milyon tona gerilediği bildirerek, bu rakamın haziran ayına göre yüzde 33, yıllık bazda ise yüzde 54,7 düşüş anlamına geldiği belirtildi.
Ayrıca, Düşüşün Rusya’nın tüm önemli bölgelerinde görüldüğü kaydedildi. Buna göre Baltık limanlarından yapılan sevkiyat yüzde 16, Karadeniz ve Azak Denizi limanlarından yapılan sevkiyat yüzde 49, Arktik bölgeden yapılan sevkiyat yüzde 85,4 ve Doğu’dan yapılan sevkiyat ise yüzde 16 azaldı.