Rusya’nın 27 bölgesinde HIV’in toplumun geneline yayıldığı belirtilirken sağlık kuruluşlarında kaydedilen HIV ve hepatit bulaşmaları son 15 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Uzmanlar, enfeksiyon kontrolündeki ihlallere, tarama çalışmalarındaki eksikliklere ve yetersiz finansmana dikkat çekiyor.
Rusya’da İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü’nün (HIV) yayılması ve sağlık kuruluşlarında yaşanan bulaşmalar, önleme ve tedavi hizmetlerindeki eksiklikleri gündeme taşıdı. Ülkede doğrulanmış HIV tanısıyla yaşayanların sayısı 1 milyon 232 bini aştı.
Euronews’in Rusya’nın Tüketici Haklarının Korunması ve İnsan Sağlığı Alanında Federal Denetim Servisi (Rospotrebnadzor) verilerine dayandırdığı haberine göre, 27 bölgede HIV’in belirli grupların ötesine geçerek toplum geneline yayıldığı “genelleşmiş salgın” aşamasına ulaşıldı. Bu bölgelerde hamile kadınların yüzde 1’inden fazlasında HIV tespit edilirken durumun en ağır olduğu yerler Kemerovo, İrkutsk ve Sverdlovsk olarak sıralandı.
SAĞLIK KURULUŞLARINDA BULAŞMA VAKALARI ARTIYOR
Ülkede 2025 yılında 45 bin yeni HIV vakası kaydedildi. Bu sayı önceki yıla göre yüzde 13,4 azalırken sağlık kuruluşlarında HIV ve hepatit bulaşmaları son 15 yılın en yüksek seviyesine çıktı.
2025’te sağlık kuruluşlarında tespit edilen sekiz bulaşma odağında toplam 104 kişi enfekte oldu. Rospotrebnadzor’a göre 2026’da ise 10 idari bölgede, sağlık kuruluşlarında HIV ve hepatit bulaşmış olabileceğine ilişkin 11 vaka ile ilgili soruşturmalar sürüyor.
Ayrıca 2026’da, son 6 yılda ilk kez kan bileşenlerinin nakli sırasında 2 HIV bulaşma vakası tespit edildi.
Uzmanlar, bulaşmaların başlıca nedenleri arasında hijyen ve enfeksiyon kontrol kurallarına uyulmamasını gösterdi. Tek kullanımlık tıbbi malzemelerin birden fazla hastada kullanılması da bu ihlaller arasında yer alıyor. Rospotrebnadzor yetkilisi Elena İgonina, “sistematik ve ağır ihlallerin” kalıcı bir soruna dönüştüğüne dikkat çekti.
TANI ALANLAR İLE DOKTOR TAKİBİNDE OLANLAR ARASINDA BÜYÜK FARK
Rospotrebnadzor’un doğrulanmış HIV tanısı bulunanlara ilişkin verileri ile Sağlık Bakanlığının doktor takibindeki kişilere ilişkin kayıtları arasında yaklaşık 385 bin kişilik fark bulunduğu aktarıldı.
Ülkede HIV testi sayısı son 10 yılda yüzde 75 artarak 2025’te 54 milyona ulaşmasına rağmen uzmanlar, testlerin enfeksiyon riski yüksek gruplara yeterince ulaşmadığını belirtti.
İLAÇ BÜTÇESİ YENİ VAKA SAYISININ GERİSİNDE
HIV’ı önleme programlarına destek veren bağışçıların ülkeden ayrılması ve devletin yeterli kaynak ayırmamasının çalışmaları zorlaştırdığı aktarıldı.
2025’te 45 bin yeni HIV vakası kaydedilmesine karşın Rusya’nın 2027 bütçe taslağında ilaçlar için öngörülen ek kaynak, yalnızca 30 bin yeni vakayı kapsıyor.
Rospotrebnadzor’un modellemesine göre mevcut önleme ve tedavi uygulamalarının sürmesi hâlinde, Rusya’da HIV ile yaşayanların sayısının 2030’a kadar 1,47 milyona ulaşması bekleniyor.