BM İnsan Hakları Konseyinin yetkilendirdiği bağımsız soruşturma komisyonu, Rusya’nın Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 29 ülkeden erkekleri aldatma veya zorlama yoluyla ordusuna kattığına ilişkin kanıtlar tespit etti.
Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşta, Türkiye Cumhuriyeti dâhil 29 ülkenin vatandaşlarını aldatma veya zorlama yoluyla silahaltına aldığı, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi tarafından yetkilendirilen bağımsız soruşturma komisyonunun raporuna yansıdı.
Associated Press’in (AP) haberine göre, 26 Ekim’de BM Genel Kurulunun insan hakları komitesine sunulan raporda, yabancı ülke vatandaşlarının Rus ordusuna katılma süreçleri ve Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıların siviller üzerindeki etkileri ele alındı.
TÜRK VATANDAŞLARI DA BULUNUYOR
Komisyon, 48 ülkenin vatandaşlarının Rus ordusuna alınma süreçlerini inceledi. Bunlardan Türkiye, Azerbaycan ve Özbekistan’ın da aralarında bulunduğu 29 ülkeden erkeklerin, aldatma veya zorlama sonucunda Rus ordusuna katıldığına ilişkin kanıtlara ulaşıldı.
Raporda, yaşları 18 ile 60 arasında değişen bu kişilerin “çoğunlukla ekonomik durumu kötü ve eğitim seviyesi düşük, savunmasız ve marjinalleşmiş topluluklardan geldiği” belirtildi.
ANLAMADIKLARI RUSÇA BELGELERİ İMZALAMAYA ZORLANDILAR
Soruşturma bulgularına göre, silahaltına alma süreci, farklı ülkelerde kendilerini meşru ve hükûmet onaylı işletmeler olarak tanıtan aracılarla koordineli biçimde yürütüldü.
Aracıların vize işlemlerini düzenlediği, bazı durumlarda söz konusu kişilerle birlikte seyahat ettiği aktarıldı. Rusya’ya ulaşan erkeklerin ise kısa süre sonra Savunma Bakanlığı nezdinde, anlamadıkları Rusça belgeleri imzalamaya zorlandığı belirtildi.
Raporda, “Askere alınanlar, Rus silahlı kuvvetlerinde görev yapacaklarını öğrendiklerinde şok oldular.” ifadesine yer verildi.
Rus yetkililerin yabancılara hızlandırılmış vatandaşlık gibi imkânlar sunduğu ve askere alımların gönüllülük esasına dayandığını savunduğu kaydedildi. Buna karşılık komisyon, incelediği vakalarda aldatma ve zorlama yöntemlerinin kullanıldığını ortaya koydu.
ENERJİ ALTYAPISINA SALDIRILARDA SAVAŞ SUÇU TESPİTİ
Komisyon, Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik kasıtlı saldırılarıyla savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediği sonucuna da ulaştı.
Komisyon Başkanı Erik Mose, video konferans yoluyla düzenlediği basın toplantısında, saldırıların kasıtlı olarak sivil hedeflere yöneltilmesi nedeniyle savaş suçu teşkil ettiğini belirtti. Mose, sivillere büyük acı çektiren bu saldırıların insanlığa karşı suç oluşturduğunu da ifade etti.
Raporda, elektrik ve ısınma imkânından mahrum bırakılan milyonlarca sivilin dondurucu kış koşullarında yaşam mücadelesi verdiği vurgulandı. Elektrik kesintileri nedeniyle yaşlıların saldırılar sırasında sığınaklara ulaşmak için asansörleri kullanamadığı, hastaların ise yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli tıbbi cihazlardan yoksun kaldığı aktarıldı.
255 UKRAYNALININ İFADESİ İNCELENDİ
Komisyon, enerji altyapısına yönelik saldırılar hakkındaki bulgularını, 2025–2026 döneminde Kıyiv ve diğer sekiz bölgede kış koşullarına maruz kalan 255 Ukraynalının ifadeleri ile hükûmet yetkilileri, doktorlar ve sivil toplum kuruluşlarının beyanlarına dayandırdı.
Kış yaklaşırken saldırıların yoğunlaşmasına dikkat çeken Mose, sivillerin karşı karşıya olduğu tehditlerin ciddi endişe yarattığını söyledi.
Mose, Rusya’nın komisyonun raporlarına ilişkin görüş taleplerine yanıt vermediğini belirtti. Rusya’nın BM Temsilciliği ise komisyonun yetkisini tanımadığını açıklayarak bulguların “tahrif edilmiş verilere” dayandığını öne sürdü.