Rusya ve Çin, İran'a yönelik BM yaptırımlarının bağımsız izlenmesini sağlayan uzmanlar panelinin görev süresinin uzatılmasını veto etti.
Rusya ve Çin, İran'a yönelik Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarının uygulanmasını bağımsız biçimde izleyen uzmanlar panelinin görev süresinin uzatılmasını öngören karar tasarısını veto etti.
BM Güvenlik Konseyinde 17 Eylül 2026 tarihinde yapılan oylamada 15 üyeden 11'i tasarının uzatılması yönünde oy kullanırken, Pakistan ve Somali çekimser kaldı. Rusya ve Çin'in vetosu nedeniyle karar kabul edilmedi.
Söz konusu uzmanlar paneli, İran'a yönelik yaptırımların ihlal edilip edilmediği konusunda Güvenlik Konseyine bağımsız ve kanıta dayalı raporlar sunmak ve gerekli görülmesi hâlinde yeni adımlar konusunda tavsiyelerde bulunmakla görevliydi.
Ancak BM Güvenlik Konseyi, panel üyelerinin atanması konusunda uzlaşı sağlanamaması nedeniyle son bir yıldır İran yaptırımlarına ilişkin bağımsız uzmanlar paneli olmadan faaliyet gösteriyordu. Panel üyelerinin atanabilmesi için Güvenlik Konseyinin uzlaşıya varması gerekiyor.
Rusya ve Çin, oylama sırasında Batılı ülkelerinin İran meselesini Güvenlik Konseyinde siyasallaştırdığını iddia etti.
ABD: İZLEME BOŞLUĞU OLUŞTU
ABD'nin BM Daimî Temsilci Yardımcısı Jennifer Locetta ise oylamanın ardından yaptığı açıklamada, bağımsız uzmanlar panelinin bulunmamasının yaptırım ihlallerinin tespit edilmesi ve raporlanması açısından önemli bir boşluk oluşturduğunu söyledi.
Locetta, bağımsız panelin Güvenlik Konseyinin yaptırım ihlallerine ilişkin "tarafsız ve kanıta dayalı" temel bilgi kaynaklarından biri olduğunu belirterek, panelin bulunmamasının İran yönetimi ve yaptırımlardan kaçınan kişiler açısından avantaj oluşturduğunu vurguladı.
İRAN YAPTIRIMLARI YENİDEN YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİ
İran'a yönelik BM yaptırımları, Fransa, Birleşik Krallık ve Almanya'nın Tahran'ı 2015 tarihli nükleer anlaşmayı ihlal etmekle suçlamasının ardından yaklaşık bir yıl önce yeniden yürürlüğe girmişti.
Söz konusu anlaşma, İran'ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırmayı ve nükleer silah geliştirmesini engellemeyi amaçlıyordu. İran ise nükleer silah geliştirmeyi hedeflediği yönündeki suçlamaları reddediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, ilk başkanlık döneminde 2018 yılında ABD'yi 2015 tarihli İran nükleer anlaşmasından çekmiş ve anlaşmayı "gelmiş geçmiş en kötü anlaşma" olarak nitelendirmişti.