Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TDT 13. Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devraldığını belirterek Türk devletleri arasında siyasi, ekonomik, kültürel ve teknolojik iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Gaspıralı'nın “Dilde, Fikirde, İşte Birlik” ülküsüne vurgu yapan Erdoğan; Orta Koridor, ortak Türk dili modeli, yapay zekâ, siber güvenlik ve uydu projelerinin öncelikleri arasında olduğunu açıkladı.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı'nın açılışında yaptığı konuşmada, Türk devletleri arasındaki dayanışmanın güçlendirilmesi, ortak hedefler doğrultusunda somut adımlar atılması ve Teşkilatın kurumsal kapasitesinin geliştirilmesi çağrısında bulundu. Türkiye'nin dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devraldığını açıklayan Erdoğan, yeni dönemde ortak dilin yaygınlaştırılması, ekonomik bütünleşme, dijital dönüşüm, güvenlik ve kültürel iş birliğinin öncelikli gündem maddeleri olacağını belirtti.
Beştepe Millet Sergi Salonu'nda düzenlenen toplantıda konuşan Erdoğan, Cumhuriyet Bayramı kutlamalarına katılan Türk devletlerinin liderlerine teşekkür ederek Ankara'daki buluşmanın ortak geleceğin inşası bakımından önemine dikkat çekti. Birlikte açılışı gerçekleştirilen Türk Devletleri Medeniyet Parkı'nın ve zirve kapsamında çekilen aile fotoğrafının Türk devletleri arasındaki kardeşlik bağlarını temsil ettiğini ifade eden Erdoğan, aile fotoğrafının hem ortak geçmişe duyulan bağlılığın hem de geleceği birlikte inşa etme iradesinin sembolü olduğunu söyledi.
GASPIRALI'NIN “DİLDE, FİKİRDE, İŞTE BİRLİK” ÜLKÜSÜNE VURGU
Zirvenin “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasının Kırım Tatar aydını İsmail Bey Gaspıralı'nın düşüncelerinden ilham alınarak belirlendiğini hatırlatan Erdoğan, bu üç temel kavramın Türk dünyasının ortak geleceğine ilişkin hedefleri ortaya koyduğunu belirtti.
Erdoğan, dilde birliğin ortak kültürel hazinenin yaşatılması, geliştirilmesi ve Türk halklarının birbirini aracısız anlayabilmesi anlamına geldiğini ifade etti. Fikirde birliği ortak hedefler etrafında kenetlenmek ve müşterek stratejiler geliştirmek olarak tanımlayan Erdoğan, işte birliğin ise alınan kararların somut sonuçlara ve kalıcı eserlere dönüştürülmesi olduğunu kaydetti.
Türkiye'nin dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devraldığını açıklayan Erdoğan, Azerbaycan'a dönem başkanlığı süresince Teşkilata sunduğu katkılardan dolayı teşekkür etti. Türkiye'nin dönem başkanlığı süresince TDT'nin kurumsal birikimini somut kazanımlara dönüştürmeyi hedeflediğini belirten Erdoğan, ortak dilin yaygınlaştırılması, kültürel ve sportif etkinliklerin desteklenmesi ve üye ülkeler arasındaki seyahatlerin kolaylaştırılması gibi alanlarda ilerleme kaydetmek istediklerini söyledi.
“TÜRK DÜNYASININ AİLE FOTOĞRAFINDA AYRILIĞA YER YOK”
Türk dünyasının geleceğinin inşasında aile kurumunun güçlendirilmesine ve kadınların toplumsal hayattaki rolünün desteklenmesine önem verdiklerini belirten Erdoğan, Aile ve Kadın Konseyi Yüksek Onur Kurulunun ilk toplantısının eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Türk devletleri arasındaki birlik ve beraberliğin korunması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz.” ifadelerini kullandı.
Bu kapsamda TDT'nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile temaslarının artırılmasını beklediğini belirten Erdoğan, Türkmenistan'ın Teşkilat çalışmalarına sunduğu katkıları da takdirle karşıladıklarını ifade etti. Türkmenistan'ın Serdar Berdimuhamedov liderliğinde yürüttüğü çalışmaların önemine değinen Erdoğan, ülkeyi en kısa zamanda TDT'de tam üye olarak görmeyi temenni ettiklerini söyledi.
GÜNEY KAFKASYA'DA KALICI BARIŞ VE FİLİSTİN MESELESİ
Konuşmasında bölgesel gelişmelere de değinen Erdoğan, Güney Kafkasya'da barış ve istikrarın sağlanmasının bölge ülkelerinin yanı sıra bütün Türk dünyası için önemli fırsatlar oluşturacağını belirtti. Azerbaycan ile Ermenistan arasında yürütülen temasları desteklediklerini ifade eden Erdoğan, kalıcı barışın tesis edilmesi için Türkiye'nin gerekli katkıyı sunmayı sürdüreceğini kaydetti.
Bölgede yaşanan ihtilafların hiçbir tarafa kazanç sağlamadığını, aksine küresel ekonomi, ticaret ve enerji piyasaları üzerinde ağır sonuçlar doğurduğunu belirten Erdoğan, İran ile son dönemde yeniden yükselen gerilimin diplomasi yoluyla çözüme kavuşturulması temennisinde bulundu.
Filistin meselesine de dikkat çeken Erdoğan, Türk devletlerinin adil bir çözüm için daha fazla çaba göstermesi gerektiğini söyledi. Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının bir an önce başlatılması için gerekli katkının sağlanması çağrısında bulunan Erdoğan, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen Filistin Devleti'nin kurulmasına verilen desteğin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
ORTAK TİCARET, ULAŞTIRMA VE ENERJİ MERKEZİ HEDEFİ
Türk devletlerinin ortak tarihinin yanı sıra ortak bir geleceği ve sorumlulukları bulunduğunu belirten Erdoğan, üye ülkelerin millî hassasiyetleri gözetilerek karşılıklı kazanç temelinde ortak çıkarların geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Türk dünyasının doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürülmesinin mümkün olduğunu kaydeden Erdoğan, Trans-Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru'nun geleceğin ticaretine yön verecek stratejik bir hat olduğuna işaret etti.
Ulaştırma bağlantılarının geliştirilmesi ve ekonomik iş birliğinin derinleştirilmesinin Türk devletleri arasındaki ilişkileri daha ileri taşıyacağını belirten Erdoğan, ortak coğrafyanın stratejik imkânlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
SİBER GÜVENLİK, YAPAY ZEKÂ VE ORTAK UYDU PROJESİ
Dijital dönüşümün ve teknolojik iş birliğinin Türk devletlerinin ortak gündeminde önemli bir yer tuttuğunu belirten Erdoğan, siber güvenliğin kara, hava ve deniz güvenliği kadar hayati olduğunu vurguladı. Bu kapsamda siber güvenlik ve siber iş birliği mutabakatının en kısa sürede imzalanarak uygulamaya geçirilmesini beklediklerini ifade etti.
Uzay alanındaki ortak uydu projesinin hızlandırılmasının Türkiye'nin dönem başkanlığı öncelikleri arasında yer aldığını belirten Erdoğan, üye ülkelerin pazarlarını ortak bir dijital ticaret platformu aracılığıyla tek çatı altında buluşturabileceklerini kaydetti.
Türk dünyasının dil ve teknoloji alanındaki ortak çalışmalarına da değinen Erdoğan, Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayan büyük bir Türk dili modelinin geliştirilmesi için bütün üye ülkelerin katkı sunmasını beklediklerini söyledi.
Türkiye'nin dönem başkanlığında yapay zekâ ve dijital kalkınma eylem planının sonuç odaklı ve mükerrer çalışmalardan uzak bir anlayışla yürütüleceğini belirten Erdoğan, Türk devletlerinin teknolojik kapasitesinin ortak projelerle geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
2027-2031 STRATEJİSİ VE ANTALYA'DAKİ COP31 ZİRVESİ
TDT'nin gelecek dönem hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erdoğan, 2027-2031 stratejisi ile Stratejik Ortaklık ve Ebedî Dostluk Anlaşması'nın sonuçlandırılmasını önemli gördüklerini ifade etti.
Türkiye'nin 11-12 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını hatırlatan Erdoğan, Türk devletlerinin liderlerini zirveye katılmaya davet etti.
TDT'NİN YENİ GENEL SEKRETERİNE BAŞARI DİLEĞİ
Konuşmasında Teşkilatın yönetim kadrosundaki değişime de değinen Erdoğan, genel sekreterlik görevi sona eren Kubanıçbek Ömüraliyev'e 2022 yılından bu yana TDT'ye sunduğu hizmetlerden dolayı teşekkür etti. Yeni Genel Sekreter Mirvahid Azimoğlu'na görevinde başarılar dileyen Erdoğan, Türkiye'nin devraldığı dönem başkanlığını önemli bir sorumluluk ve kıymetli bir emanet olarak gördüğünü belirtti.
Erdoğan, Türkiye'nin bu emanete hakkıyla sahip çıkmak ve Türk dünyasının ortak hedeflerini hayata geçirmek için gayret göstereceğini ifade etti.