TİKA tarafından kapsamlı restorasyon ve teşhir-tanzim çalışmalarıyla yenilenen Aliya İzzetbegoviç Müzesi, tarihî kimliği korunarak çağdaş müzecilik anlayışıyla yeniden düzenlendi. Dijital teknolojilerle zenginleştirilen müze, Aliya İzzetbegoviç'in yaşamını, düşünce dünyasını ve Bosna-Hersek'in bağımsızlık mücadelesini etkileşimli bir sergi kurgusuyla ziyaretçilere sunacak.
Bosna-Hersek’in ilk Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’in düşünsel ve siyasi mirasını gelecek nesillere aktarmak amacıyla 19 Ekim 2007’de kurulan Aliya İzzetbegoviç Müzesi, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon ve teşhir-tanzim çalışmalarının ardından yenilenen yüzüyle ziyaretçilerini ağırlamaya hazırlanıyor.
Bosna-Hersek Millî Anıtı statüsündeki Osmanlı dönemi Ploça ve Širokac kapıkulelerinde faaliyet gösteren müze, iki aşamalı olarak hayata geçirilen projeyle hem tarihî kimliğine kavuşturuldu hem de çağdaş müzecilik standartlarına uygun şekilde yeniden düzenlendi.
VRATNİK SURLARI VE TARİHÎ KULELER GÜVENCE ALTINA ALINDI
Projenin ilk aşamasında, müzenin ev sahipliği yaptığı tarihî yapıların özgün mimari özellikleri korunarak fiziki altyapısı güçlendirildi.
Osmanlı’nın Balkanlar’daki savunma sisteminin önemli eserleri arasında yer alan ve 1727-1739 yılları arasında Bosna Valisi Ahmed Paşa Rustempašić Skopljak döneminde inşa edilen Ploça ve Širokac kapıkuleleri kapsamlı bir restorasyondan geçirildi.
Çatı, sur duvarları ve merdivenlerin onarıldığı çalışmalarla, Saraybosna’nın doğu kesimini koruyan tarihi Vratnik Sur Sistemi’nin önemli bir parçası daha koruma altına alındı.
“SAVUNMA VE ÖZGÜRLÜK” ORTAK AMACINDA BULUŞTU
Geçmişte Saraybosna halkını düşman saldırılarına karşı koruyan tarihî kuleler, bugün Bosna-Hersek’in bağımsızlık mücadelesinin simge ismi Aliya İzzetbegoviç’in hatırasını yaşatarak geçmiş ile gelecek arasında bir köprü kuruyor.
Müzenin ilk müdürü ve kurucularından Elvis Kondzic, kuleler ile İzzetbegoviç arasındaki bağı, “Kuleler ve Aliya farklı zamanda yaşadılar. Ancak sonunda savunma ve özgürlük ortak amacı etrafında buluştular.” sözleriyşe ifade etti.
DİJİTAL TEKNOLOJİLERLE ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÇAĞDAŞ MÜZECİLİK
Projenin ikinci aşamasında ise müzenin teşhir ve tanzim kurgusu tamamen yenilendi. Ziyaretçi deneyimini güçlendirmeyi hedefleyen çalışmalar kapsamında sergi alanları modern müzecilik ilkeleri doğrultusunda yeniden tasarlandı.
Bütüncül bir sergileme konseptinin benimsendiği müzede; kanvas baskılar, özgün grafik uygulamaları, modern sergileme vitrinleri, LED ekranlar ile dijital görsel ve işitsel multimedya içeriklerine yer verildi.
Bu çalışmalarla müzenin, tarihî yapının özgün karakterini korurken dijital anlatım unsurları ve modern sergileme teknolojileriyle ziyaretçilerine daha kapsamlı bir deneyim sunması hedefleniyor.
KRONOLOJİK VE TEMATİK ANLATIM KULELERE DAĞITILDI
Yenilenen sergi senaryosu, kronolojik akış ile tematik anlatımı bir araya getiren bütüncül bir kurgu doğrultusunda hazırlandı. Ploča Kapıkulesi bölümünde Aliya İzzetbegoviç'in çocukluk ve gençlik yılları, aile yaşamı ve düşünsel gelişimi ele alınırken; Sur Hattı bölümünde yargılanma süreci, cezaevi yılları ve bu dönemde kaleme aldığı eserler özgün belgeler ile dijital anlatım teknikleri eşliğinde ziyaretçilere sunuluyor. Širokac Kapıkulesi bölümünde ise Bosna-Hersek'in bağımsızlık süreci, İzzetbegoviç'in devlet adamlığı ve cumhurbaşkanlığı dönemi, savaş yıllarındaki liderliği ile uluslararası siyasi mirası etkileşimli uygulamalar aracılığıyla aktarılıyor.
Tarihsel bilgi, özgün materyaller ve dijital araçların harmanlandığı Aliya İzzetbegoviç Müzesi, yalnızca eserlerin sergilendiği bir mekân olmanın ötesine geçerek hafıza, kimlik ve kültürel miras ilişkisini ziyaretçilerine deneyimletmeyi amaçlayan çağdaş bir müze olarak yeniden şekillendirildi.
Restorasyon ve teşhir-tanzim çalışmaları tamamlanan müze, ziyaretçilerini ağırlamak üzere açılış hazırlıklarını sürdürüyor.