Ukrayna’nın kullandığı askerî sınıf Starlink hizmetine yönelik hız kısıtlamasının Elon Musk’ın talimatıyla uygulandığı öne sürüldü. Bazı saldırı ve önleme SİHA’larının kullanımını engellediği belirtilen karar hakkında ABD yönetiminden ve Musk’tan çelişkili açıklamalar geldi.
Ukrayna ordusunun kullandığı askerî sınıf Starlink hizmetine getirilen hız kısıtlamasının SpaceX’in kurucusu ABD’li milyarder Elon Musk tarafından emredildiği iddia edildi.
Wall Street Journal’ın (WSJ) ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre 14 Ekim’de başlayan uygulama, belirli hareket hızlarının üzerindeki donanımların uydu ağına bağlantısını sınırlandırdı. Bu durumun Ukrayna’nın bazı saldırı ve önleme amaçlı silahlı insansız hava araçlarını (SİHA) fiilen kullanılamaz hâle getirdiği aktarıldı.
MUSK İLE TRUMP’IN KARARI GÖRÜŞTÜĞÜ İDDİASI
Haberde görüşlerine yer verilen iki kaynak, kısıtlamanın kamuoyuna yansımasının ardından Musk ile ABD Başkanı Donald Trump’ın telefon görüşmesinde Starlink kararını ele aldığını söyledi. Bir kaynak ise ikilinin uygulama başlamadan önce de konuyu görüştüğünü ileri sürdü.
Bazı ABD’li yetkililer, Musk’ın tek taraflı hareket ettiğini ve Trump’ın Ukrayna’ya karşı misilleme talimatı vermediğini savundu. Konuya yakın başka bir kişi ise Musk’ın yeni sınırı uygulamadan önce Trump dâhil üst düzey yetkililerle görüştüğünü öne sürdü.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy’ın kısıtlamaların kaldırılmamasının can kayıplarına yol açabileceği yönündeki açıklamalarının ardından, Beyaz Saray’da kararın kim tarafından verildiğini belirlemeye yönelik gayriresmî bir inceleme başlatıldığı da aktarıldı.
MUSK, ABD YÖNETİMİNİ İŞARET ETTİ
Musk, kısıtlamanın kamuoyuna yansımasının ardından yaptığı paylaşımda, “Hız veya kullanımla ilgili her türlü sınırlama, ABD ordusu ve nihai olarak POTUS tarafından belirlenir.” ifadelerini kullanarak ABD Başkanı’nı işaret etmişti.
Trump ise Starlink kısıtlaması talimatını verdiğini reddetmişti. Pazartesi günü gazetecilere konuşan Trump, karardan kimin sorumlu olduğunu bilmediğini ancak bunu öğrenmek istediğini söyledi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de salı günü, “Hiçbir desteği geri çekmedik.” açıklamasında bulundu. “Starlink’in hizmet şartlarıyla ilgili kararlar alma hakkı var.” diyen Hegseth, “Herhangi bir talimat ya da benzeri bir şey vermedik.” ifadelerini kullandı.
SpaceX ise habere ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
UKRAYNA, PENTAGON VE SPACEX’TEN YANIT BEKLİYOR
Savaş araştırmaları uzmanı Michael Kofman, kısıtlamaların Ukrayna’nın saldırı operasyonlarını ve hava savunmasını engellemeyi sürdürdüğünü belirtti.
Ukraynalı yetkililer, bağlantı sınırlamasının Rus füzelerinin savunma sistemlerini aşmasına imkân verdiğini duyurdu.
ZELENSKIY, KISITLAMALAR KONUSUNDA BEYAZ SARAY’I İŞARET ETMİŞTİ
Zelenskıy, 18 Ekim’de Bloomberg’e verdiği röportajda, Ukrayna içinde saatte 161 kilometrenin üzerindeki hızlarda Starlink bağlantısının kesildiğini, ülke sınırları dışında aynı sınırlamanın uygulanmadığını söylemişti.
Kararın kimden geldiği sorulduğunda, isimlerini açıklamadığı kaynaklara dayanarak “yetkililer, Beyaz Saray” yanıtını veren Zelenskıy, kısıtlamaların Ukrayna’nın savunmasını zorlaştırdığını belirtmişti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise 21 Ekim’de yaptığı açıklamada, “Size kesin olarak söyleyebileceğim şey, ne ABD Başkanı ne de sistemimizdeki hiç kimse, o sistemde herhangi bir değişiklik yapılmasını talep etmedi.” diyerek ABD yönetiminin sorumluluğunu reddetmişti.
RAFİNERİ SALDIRILARI ÜZERİNDEN YAŞANAN GERİLİMİN ARDINDAN GELDİ
Starlink kısıtlaması, Trump ve Musk’ın Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını eleştirdiği dönemde gündeme geldi.
Trump, yükselen dizel fiyatlarıyla ilişkilendirdiği saldırıların durdurulmasını istemişti. Musk da Trump’ın bu açıklamalarını içeren bir videoya, “Zelensky çok ileri gitti.” yanıtını vermişti. Haberde, bu paylaşımdan dört gün sonra Ukraynalı SİHA operatörlerinin Starlink erişiminde sorunlar bildirdiği aktarıldı.