Kırım Halk Cumhuriyeti’nin ilk başkanı Numan Çelebicihan’ın Ruslar tarafından şehit edilişinin üzerinden 108 yıl geçti. Çelebicihan, mücadelesi ve fikirleriyle Kırım Tatar halkının özgürlük sembolü olmayı sürdürüyor.
1885 yılında Kırım’da doğan Numan Çelebicihan, hukuk eğitimi almış bir aydın ve dönemin Kırım, Ukrayna, Litvanya, Polonya ve Romanya Müftüsü olarak Kırım Tatar halkının siyasi ve toplumsal uyanış sürecinde belirleyici rol oynadı. 1917’de toplanan Kırım Tatar Milli Kurultayında başkanlığa seçilen Çelebicihan, aynı zamanda ilan edilen Kırım Halk Cumhuriyeti’nin ilk devlet başkanı oldu.
Kurulan cumhuriyet, parlamenter yapıyı esas alan, hukuk temelli ve çoğulcu bir yönetim modeli benimsedi.
En dikkat çekici adımlardan biri ise kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınması oldu. Bu yönüyle Kırım Halk Cumhuriyeti, Müslüman dünyasında kadınlara siyasi temsil hakkı veren ilk devlet olarak kayıtlara geçti.
Ancak genç cumhuriyet 3 bin ordusuyla, Bolşevik Rusya’nın 40 binlik askeri müdahalesi karşısında uzun süre varlık gösteremedi. Sayıca üstün Bolşevik kuvvetler Kırım’ı işgal etti. İşgalin ardından Çelebicihan Ruslar tarafından tutuklandı ve Akyar'a (Sivastopol) götürüldü. Aylarca ağır işkencelere maruz bırakılan Numan Çelebicihan, 23 Şubat 1918’de herhangi bir yargılama yapılmaksızın infaz edildi ve naaşı Karadeniz’e atıldı.