Zelenokumsk'taki Rus cezaevinde tıbbi ihmal yüzünden bir kulağı sağır olan Kırımlı siyasi tutsak ve yurttaş gazeteci İrına Danılovıç'ın hastaneye sevk talebi reddedildi. Ayrıca cezaevi yönetimi tedavi görmek isteyen gazeteciyi hücre cezasıyla tehdit etti.
Rusya’nın Zelenokumsk kentindeki 7 Nolu Kadın Cezaevi’nde tutulan Kırımlı aktivist, yurttaş gazeteci ve siyasi tutsak İrına Danılovıç, Rus cezaevi yönetiminin kasıtlı tıbbi ihmali ve psikolojik baskısı nedeniyle yaşam mücadelesi veriyor. Cezaevinde tedavi edilmeyen kulak iltihabı yüzünden sol kulağında yüzde 100 oranında işitme kaybı yaşayan Danılovıç, hastaneye sevk talebinin reddedildiğini ve cezaevi yönetimince hücre cezasıyla tehdit edildiğini duyurdu.
Kırım Tatar Kaynak Merkezi Müdürü Zarema Barıyeva, 21 Ekim akşamı yaptığı açıklamada, Danılovıç’ın dört gün süren çabaların ardından cezaevi revirine ulaşabildiğini ancak yardım talebinin zalimane bir şekilde geri çevrildiğini bildirdi.
SESLİ İŞKENCE VE HÜCRE HAPSİ TEHDİDİ
Barıyeva’nın aktardığı bilgilere göre, Zelenokumsk’taki 7 Nolu Kadın Cezaevi'nde her sabah erken saatlerden itibaren hoparlörlerden son ses müzik yayını yapılarak tutsaklar üzerinde sistemli bir psikolojik işkence uygulanıyor. İşitme kaybı ve şiddetli kulak ağrıları çeken Danılovıç’ın bu durumdan dayanılmaz derecede etkilendiği, ancak tıbbi yardım talebinde bulunduğu revir görevlilerinin kendisine alaycı bir dille yanıt verdiği belirtildi.
Cezaevi sağlık personeli, gazeteci Danılovıç’ın hastaneye yatırılma talebini reddederek kendisi için teklif edebilecekleri tek "sessiz yerin" hücre olduğunu ifade etti.
“VİKTORİYA ROŞÇINA GİBİ KATLEDİLMESİNDEN KORKUYOR”
Kırım Tatar Kaynak Merkezi Müdürü Zarema Barıyeva, cezaevi idaresinin tutumunun münferit bir ihmal olmadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
Bu tepki net bir gerçeği gözler önüne sermektedir: Rus cezaevi yönetimi yalnızca temel insan haklarını yok saymakla kalmıyor; tıbbi yardımdan yoksun bırakmayı ve katlanılmaz gözaltı koşullarını Kırımlı siyasi tutsağına yönelik bir baskı ve eziyet aracı olarak bilinçli şekilde kullanıyor.
İrına Danılovıç’ın ailesi ve hak savunucuları, cezaevindeki bu kasıtlı ihmal ve işkence koşulları nedeniyle sağlık durumu her geçen gün kötüleşen gazetecinin, kısa süre önce Rus esaretinde hayatını kaybeden Ukraynalı gazeteci Viktorıya Roşçına ile benzer bir acı kaderi paylaşmasından derin endişe duyduklarını ifade etti.
SİSTEMATİK İŞKENCE VE SAĞLIK HİZMETİNDEN MAHRUM BIRAKMA
Kırım İnsan Hakları Grubu Başkanı Olha Skrıpnık, Eylül 2026’da yaptığı açıklamada Rus cezaevi yönetiminin Danılovıç’a yönelik fiziksel ve psikolojik işkencelerde diğer mahkumları aktif şekilde tetikçi olarak kullandığını duyurmuştu.
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) ve İnsan Hakları Vakfı (HRF) yetkilileri, Danılovıç’ın hızla kötüleşen sağlık durumu nedeniyle BM’nin altı özel raportörüne acil müdahale çağrısında bulunmuş, ancak Rus makamlarından hiçbir yanıt alınamamıştı. Bunun üzerine "Kırım Süreci" insan hakları örgütü, BM İfade Özgürlüğü Özel Raportörü'ne, hapsedilen gazetecilere yönelik baskıları öncelikli stratejik gündeme alması için resmi öneri sunmuştu.
DÖRT YILDIR TIBBİ YARDIM BEKLİYOR
Kırımlı yurttaş gazeteci ve insan hakları savunucusu İrına Danılovıç, 29 Nisan 2022 tarihinde işgalci Rus güçleri tarafından hukuksuz bir şekilde alıkonuldu ve ardından sistematik işkencelere maruz bırakıldı. Avukatı Ayder Azamatov'un açıklamalarına göre, sekiz gün boyunca başına torba geçirilerek ormana götürülüp ölümle tehdit edilen Danılovıç, yalan makinesi eşliğinde sorgulandı ve boş kağıt imzalamaya zorlandı. Bu baskıların sonucunda, çantasına patlayıcı madde yerleştirildiği iddiasıyla kurgulanan bir dava neticesinde 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Tutukluluk süreci boyunca sağlık durumu hızla kötüleşen Danılovıç, geçirdiği mikro felç ve şiddetli işitme kaybına rağmen tıbbi yardıma erişemedi, bu durumu protesto etmek amacıyla başlattığı açlık grevi de sonuçsuz kaldı.
RUS CEZAEVİNDE MAHKUMLARA İŞKENCE UYGULANIYOR
Rusya'nın Zelenokumsk şehrindeki kadın cezaevinde haksız yere alıkonulan Danılovıç, Temmuz 2025’te Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Pina Picierno’ya yazdığı mektupta, alıkonulduğu Rus cezaevinde sistematik işkencelere maruz kaldığını duyurdu.
Cezaevi yönetiminin mahkûmlar için dayanılmaz koşullar yaratmak amacıyla acımasız yöntemleri kullandığını aktaran Danılovıç, cezaevindeki mahkûm kadınlara uygulanan yöntemleri “iz bırakmayan işkence” şeklinde nitelendirdi. Gündüz ve gece boyunca hiç kapatılmayan yüksek güçlü projektör ışıkları nedeniyle mahkûmlar uykusuz kalıyor, gözlerinde sürekli ağrı oluşuyor. Sabah saat altıdan itibaren barakalarda saatlerce yüksek sesli hoparlör sistemleri çalıştırılıyor; bu durum özellikle Danılovıç’ın hassas kulakları için dayanılmaz fiziksel acıya neden oluyor.