KTMM Başkanlık Divanı, işgalci Rus makamlarının Bahçesaray’daki Hansaray'da çarlık ordusunu yücelten etkinlikler düzenleme planını sert bir dille kınayarak UNESCO ve Ukrayna Dışişleri Bakanlığını kültürel mirasın gasp edilmesini önlemek üzere acil eyleme çağırdı.
Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanlık Divanı, işgalci Rus makamlarının UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Kırım Tatar saray mimarisinin dünyadaki tek örneği olan Hansaray’da 31 Ekim – 1 Kasım 2026 tarihleri arasında propaganda etkinlikler düzenleme planlarına karşı sert bir bildiri yayımladı.
KTMM Başkanı Refat Çubarov imzasıyla bugün yayımlanan bildiride; işgalcilerin Hansaray’da "Rus ordusu sahra kampı", "Kırım’da konuşlanan alayların yaşamının canlandırılması" ve "1853–1856 Kırım Savaşı" sergisi gibi etkinliklerle yüz binlerce Kırım Tatarının anavatanları Kırım'dan zorla sürülmesine yol açan 19. yüzyıldaki Rus emperyalist politikalarını açıkça yüceltmeyi hedeflediği belirtildi.
KTMM Başkanlık Divanı açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
Yukarıda bahsedilen Rus işgalcilerinin Kırım'daki eylemleri, Kırım Tatar devletçiliğinin -Kırım Hanlığı'nın- eşsiz bir abidesini, yalnızca 19. yüzyılda yerli Kırım Tatar halkına karşı işlenen Rus İmparatorluğu'nun suç eylemlerini yüceltmek için bir platform olarak değil, aynı zamanda Rusya'nın Kırım Tatar halkına karşı mevcut soykırım politikasını haklı çıkarmak için de kullanma yönünde acımasız bir girişimdir.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararları ve uluslararası insancıl hukuk normlarına göre, Rusya Federasyonu işgalci bir devlettir ve Ukrayna'nın kültürel mirası üzerinde herhangi bir egemenlik hakkı elde etmemektedir.
Anıtın emperyal propaganda aracına dönüştürülmesi; 12 Ağustos 1949 tarihli Savaş Zamanında Sivillerin Korunmasına İlişkin Cenevre Sözleşmesi'ne, 14 Mayıs 1954 tarihli Silahlı Çatışma Durumunda Kültürel Varlıkların Korunması Hakkında Sözleşme'ye, yerli halkın kültürel mirasını koruma, denetleme ve muhafaza etme hakkını güvence altına alan ve mirası ile kimliğiyle ilgili tüm hususlarda temsilî kurumlarıyla zorunlu istişarelerde bulunulmasını öngören 13 Eylül 2007 tarihli Birleşmiş Milletler Yerli Halkların Hakları Bildirgesi’ne aykırıdır.
Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanlık Divanı, Rus işgal yönetiminin Hansaray’da Rusya'nın 19. yüzyıldaki suç niteliğindeki emperyal politikalarını yüceltmeyi amaçlayan kitlesel etkinlikler düzenlemesini şiddetle kınıyor ve bunu, Kırım'ın işgalini meşrulaştırmak amacıyla yerli Kırım Tatar halkının kültürel mirasına el konulması eylemi olarak değerlendiriyor.
Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanlık Divanı; Kırım'ı işgal eden Rusya'nın, yerli Kırım Tatar halkının kültürel anıtlarını emperyal propaganda ve işgali meşrulaştırma aracına dönüştürme uygulamalarına son vermesi için UNESCO'yu ve diğer uluslararası kuruluşları derhal etkili tedbirler almaya çağırıyor.
Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanlık Divanı, Ukrayna Dışişleri Bakanlığına şu çağrılarda bulunuyor:
UNESCO Genel Direktörüne ve UNESCO Yürütme Konseyi Başkanına resmi bir protesto notası göndermek; bu notaya, Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanlık Divanının Bildirisini ve işgalci devletin Hansaray'ı propaganda amaçlı hukuka aykırı kullanımına ve özgünlüğüne yönelik tehditlere dair diğer materyalleri eklemek;UNESCO'nun 14 Ekim 2026 tarihli 'Kırım Özerk Cumhuriyeti'ndeki Durumun İzlenmesi (Ukrayna)' kararı uyarınca, geçici olarak işgal edilen Kırım Yarımadası'ndaki durumun doğrudan izlenmesine ilişkin yetkinin uygulanmasıyla ilgili konuları görüşmek üzere UNESCO Yürütme Kurulu'nun olağanüstü bir oturumunun düzenlenmesini başlatmak.
Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanlık Divanı; farklı ülkelerdeki ulusal müze kurumlarını ve bunların uluslararası dernek ve birliklerini, küresel bilim ve müze camiasını, ayrıca insanlığın kültürel mirasının korunmasıyla ilgilenen sivil toplum kuruluşlarını ve vakıfları, Kırım'ın tarihinin tahrif edilmesine karşı çıkmaya ve yerli Kırım Tatar halkının kendi tarihsel belleğini ve kültürel kimliğini koruma hakkını desteklemeye çağırıyor."