Rusya, 2014’te başlayan Kırım'ın işgali sonrasında, yarımadadaki Ukrayna kimliğine karşı sistemli bir yıkım başlattı.
Rusya’nın 26 Şubat 2014 tarihinde Kırım’ı işgali sonrası, bölgedeki Ukrayna simgeleri ve kültürel merkezler sistemli olarak yok edilmeye başlandı. Ukrayna kimliğini temsil eden okul, müze, tiyatro ve dini mekanlar kapatıldı veya işlevleri değiştirildi.
KÜLTÜR MERKEZLERİ DEĞİŞTİRİLDİ
Kırım’daki Ukrayna vatandaşları, işgalin ilk günlerinde Akmescit'teki (Simferopol) Taras Şevçenko anıtı önünde toplanarak 200. doğum yılını kutlamış ve Rus işgaline karşı durduklarını göstermişti. Kırım Ukraynalıları Bölge Konseyi Üyesi Serhiy Mokrenyuk Suspilne Krım'a verdiği açıklamada, “Ukrayna’ya bağlılığımızı simgeleyen yerler ve semboller bizim için önemliydi. İşgal sonrası bunlara farklı bakış açısından bakmak zorunda kaldık.” ifadelerini kullandı.
Ayrıca Mokrenyuk, Kırım’da günümüzde, risklere rağmen Ukrayna sembollerini yaşatmaya çalışan direniş hareketleri bulunduğunu vurgulayarak, “Şu anda Kırım’da Ukraynalı olmak, bunu kendi bilincinde taşımak anlamına geliyor.” şeklinde konuştu.
Ukrayna kültürünün önemli merkezlerinden biri olan Akmescit Ukrayna Akademik Müzik Tiyatrosu’nun repertuarı, işgal sonrası tamamen Rusça gösterilerle değiştirildi. Bölgesel İnsan Hakları Merkezi analisti Yaroslava Sementsova ise açıklamasında, “Tiyatronun repertuarı tamamen Rus karakterler ve tarihsel figürlerle dolduruldu. Ukrayna kültürü görünmez hale getirildi.” dedi.
Benzer şekilde, Yalta’daki Ukraynalı meşhur yazar Lesya Ukrayinka'nın müzesi de kapatıldı ve yerine “Yalta 19. Yüzyıl” sergisi açıldı. Müzede Ukrayinka’nın adının artık geçmediğini bildirerek, “Eksponatlar farklı yerlere taşındı onların yerine Puşkin ve Tolstoy’un hiçbir bağlantısı olmamasına rağmen sergiler onların eserleri üzerine açıldı. Bu, Rus kültürünün Kırım’da hâkimiyetini pekiştiriyor.” ifadelerini kullandı.
EĞİTİM VE DİN ALANLARI DA HEDEFTE
Öte yandan, Kremlin Kırım'daki eğitimde de değişikler getirerek, Akmescit'te 2004 senesinde açılan ilk Ukraynaca lise, işgal sonrası Rusça eğitim veren bir okula dönüştürüldü. Ukrayna dili önce seçmeli hale getirildi, sonra tamamen kaldırıldı.
Dini alanlarda da Ukrayna kimliğini temsil eden mekanlar hedef alındı. Akmescit'teki Aziz Volodımır ve Olha Katedrali, 2024 yılında işgal güçleri tarafından kubbesi sökülerek kontrol altına alındı. Kırım ve Akmescit Metropoliti Kliment, “Mülke el konuldu, din adamları ayrılmak zorunda kaldı. Zarar milyon dolarlara ulaştı.” dedi.
Bunun yanı sıra, Temmuz 2024’te ise işgal güçleri, Kırım’daki son Ukrayna Ortodoks Kilisesi olan Kezlev'deki (Yevpatoriya) Haç Yükselişi Kilisesi’ni de yıktı.