Ukrayna askerî istihbaratı, Rus işgali altındaki Kırım ve Donbas bölgelerindeki tarihi eserleri Rusya'ya kaçıran ve bu yağmayı tarihi çarpıtarak meşrulaştıran Rus vatandaşlarını ifşa etti.
Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Başmüdürlüğü (HUR), işgal altındaki topraklarda Rusya tarafından yürütülen sistematik kültürel yağmaya dair yeni veriler paylaştı. "War&Sanctions" portalında yayımlanan rapor, çalınan 20 değerli kültür varlığının yanı sıra yasa dışı kazılar, tarihi eser kaçakçılığı ve dezenformasyon faaliyetlerine karışan yedi kişi ile iki müzeyi gün yüzüne çıkardı.
YAĞMANIN MİMARLARI: SÖZDE ARKEOLOGLAR VE MÜZE GÖREVLİLERİ
İstihbarat verilerine göre, sözde "Donetsk Cumhuriyet Yerel Kültür Müzesi" çalışanı olan Eduard Kravçenko ve Vitaliy Voytenko, Priazovye (Azak Denizi çevresi) ve Donetsk bölgelerinde yasa dışı kazılar yürüten başlıca isimler olarak belirlendi. Eduard Kravchenko'nun ayrıca 2025 ve 2026 yıllarında Rusya Kültür Bakanlığından işgal altındaki Kırım'da arkeolojik çalışmalar yapmak üzere hukuksuz izinler aldığı tespit edildi. Voytenko’nun ise Rus ordusunda görev yaptığı kaydedildi.
Kültürel yağmanın sadece fiziksel hırsızlıkla sınırlı kalmadığı, Rusya Federasyonu Bilim Bakan Yardımcısı Konstantin Mogilevsky aracılığıyla ideolojik bir boyuta taşındığı vurgulandı. Mogilevsky'nin, "Rus Tarih Kurumu" üzerinden yürüttüğü faaliyetlerle Ukrayna'nın işgalini haklı çıkarmak amacıyla tarihi gerçekleri saptırdığı ve yanlış bilgi yaydığı bildirildi.
KIRIM’DA YASA DIŞI KAZILAR VE ÇALINAN KÜLTÜREL MİRAS
İstihbarat raporunda, özellikle işgal altındaki Kırım'da bulunan Hospitalıy Höyüğü ve Kız Aul Nekropolü gibi kritik arkeolojik alanlardan çalınan eserlere dikkat çekildi. Rusya Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü'nün 2015 yılından bu yana her yıl Kız Aul Nekropolü’nde yasa dışı kazılar yaptığı ve mezar envanterleri başta olmak üzere paha biçilemez tarihi eserleri Rusya'ya taşıdığı belirtildi. Ayrıca Zaporijya bölgesindeki dünyaca ünlü Kamyana Mohıla (Taş Mezar) öreni ile Nova Kahovka'daki sanat galerisinin de işgalciler tarafından tamamen talan edildiği kaydedildi.