Romanya’daki Türk-İslam mirasının en önemli yapılarından biri olan Esmehan Sultan Camisi, günümüzde de bölgedeki Müslümanlara hizmet etmeyi sürdürüyor. Caminin imam hatibi Mustafa Orhan, QHA’ya caminin tarihini ve bölge Müslümanları açısından önemini anlattı.
Cihan Özkan
QHA/ANKARA
1575 yılında hizmete açılan ve Romanya’nın en eski camisi olan Esmehan Sultan Camisi’nin imam hatibi Mustafa Orhan, caminin tarihi, yapım süreci ve bölge Müslümanları açısından önemini Kırım Haber Ajansına (QHA) değerlendirdi.
Kanuni Sultan Süleyman’ın torunu, Sultan II. Selim’in Nurbanu Sultan’dan doğma kızı Veziriazam Sokullu Mehmed Paşa’nın eşi Esmehan (İsmihan) Sultan (1545-1585) tarafından kendi adıyla yaptırılan cami Romanya’nın Mankalya şehrinde yer alıyor.
Günümüzde Romanya sınırları içerisinde kalan, Köstence ile birlikte tarihî Türk-Tatar kentleri arasında sayılan Mankalya şehrindeki Esmehan Sultan Camisi’nin, bölgede yaşayan yaklaşık 850 hanelik Türk azınlığa hizmet ettiği biliniyor.
EVLİYA ÇELEBİ: O KIYI ŞEHİRLERİNDE ÖYLE CAMİ YOK
Türk tarihinin en önemli gezgini Evliya Çelebi de Seyahatname’sinde camiden övgüyle bahsederken, “Bunların içinde donanımlı ve mükemmel selatin camii gibi saf kurşun ile örtülü (---) Han kızı İsmihan Sultan Camii; bir minareli kalabalık cemaate sahip aydınlık camidir ki o kıyı şehirlerinde öyle cami yoktur. İmamları, hatipleri ve müezzinleri tamamen İstanbul toprağıdır, yani tecvitli ve marifetli çelebilerdir.” ifadelerini kullanır.
KALATİS KALESİ’NİN TAŞLARIYLA İNŞA EDİLDİ
Caminin tarihine ilişkin bilgi veren imam hatibi Mustafa Orhan, Osmanlıların bölgeyi fethetmesinin ardından Roma döneminden kalma Kalatis Kalesi’nin taşlarını alarak caminin yapımında kullandığını ve yapının bu taşlarla inşa edildiğini aktardı.
2008-2009 YILLARINDA RESTORE EDİLDİ
Esmehan Sultan Camisi’nin 2008-2009 yıllarında kapsamlı bir restorasyondan geçirildiğini kaydeden Orhan, çalışmanın Türk iş insanlarının desteğiyle gerçekleştirildiğini söyledi.
Ayrıca kendinin de Mankalya’da doğup büyüdüğünü belirten Orhan, uzun yıllardır bölgedeki camiyle iç içe olduğunu ve burada görev yapmanın kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti.
“TÜRKİYE’DEN DESTEK ALIYORUZ”
Caminin bugün de bölge Müslümanlarının ibadet hayatındaki yerini koruduğunu belirten Orhan, caminin her gün beş vakit açık olduğunu söyledi. Orhan, “Camide beş vakit namazın tamamını cemaatle kılıyoruz. Cemaatimizin yoğunluğu da iyi.” dedi.
Caminin giderlerinin büyük ölçüde cemaat tarafından karşılandığını aktaran Orhan, Türkiye’den de destek aldıklarını belirtti. Orhan, “Türkiye’den özellikle TİKA’dan destek de alıyoruz. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından koordine edilen çalışmalar var. İletişimdeyiz, onlarla beraber çalışıyoruz.” diye konuştu.