Ünlü Rus muhalif, gazeteci ve insan hakları savunucusu Aleksandr Podrabinek, Kırım Haber Ajansına verdiği özel röportajda Rus toplumunun iç dinamiklerini, savaş motivasyonunu ve Kırım meselesine bakışını değerlendirdi.
Sovyet döneminin efsanevi isimlerinden, gazeteci ve insan hakları savunucusu Aleksandr Podrabinek, Rus toplumunun savaşa ve işgale karşı tutumunu Kırım Haber Ajansına (QHA) değerlendirdi. Rusya'da halkın büyük çoğunluğunun savaşa karşı olduğunu vurgulayan Podrabinek, Kremlin’in uydurma tarihsel anlatılarla toplumu yönlendirmeye çalıştığını ancak sağduyulu kesim için uluslararası hukukun her şeyin üzerinde olduğunu belirtti.
Podrabinek, Rusya’da toplumun homojen bir yapıda olmadığını ve savaşa bakışın sanılanın aksine tek bir noktada buluşmadığını belirtti. Ukraynalıların Ruslara karşı duyduğu nefretin "askeri bir düşmanla karşı karşıya oldukları için doğal bir tepki" olduğunu ifade eden Podrabinek, Rus tarafındaki durumu şöyle özetledi:
Farklı insanlar farklı düşünüyor. Savaşı destekleyen belli bir yüzde olduğunu söyleyebiliriz. Ancak insanların büyük çoğunluğu kuşkusuz savaşa karşı. Farklı sebeplerle karşılar; bazıları korkudan, bazıları ise savaşın Ukrayna'ya karşı adaletsiz olduğunu anladığı için. İnsanlar çok farklı tepkiler veriyor. Rusya'da bu konuda kesinlikle tek bir fikir birliği yok.
“TOP YEMİ” KORKUSU PARANIN ÖNÜNE GEÇTİ
Savaşa gönüllü gidenlerin motivasyonunun "yüksek paralar karşılığında risk almak" olduğunu ancak bu algının değişmeye başladığını söyleyen Podrabinek, Rus toplumunda hayatın değerine dair sarsıcı bir tespitlerde bulunarak şu ifadelere yer verdi:
Savaşa gidenler, gönüllü olarak sözleşme imzalayanlar çoğunlukla kendilerine bir şey olmayacağını, bu işten sıyrılacaklarını umuyorlar. Öte yandan, Rusya'da pek çok kişi kendi hayatına pek değer vermiyor. Genel olarak Rusya'da hayatın değeri pek yüksek değildir; insanlar kendi hayatlarına karşı oldukça kayıtsızlar.
Eğer karşılığında büyük paralar alma imkânı varsa, bunu göze alınabilir bir risk olarak görüyorlar. Savaşın başında bunun 'tek yönlü bir bilet' olduğuna dair bir algı yoktu. Ancak şu an durum değişti; çünkü cephede çok sayıda askerin hayatını kaybettiği belli olmaya başladı, cepheden dönenler gerçekte neler olup bittiğini anlatıyor, meşhur 'top yemi saldırıları' ve subayların keyfi muamelelerine dair pek çok hikaye yayıldı. Tüm bunlar kamuoyuna mal oluyor ve bu da elbette insanların -çok büyük paralar karşılığında bile- Ukrayna ile savaşmaya gitme motivasyonunu düşürüyor.
PROPAGANDA: ETKİSİZ “BEYAZ GÜRÜLTÜ”
Kremlin’in yoğun propaganda faaliyetlerinin halk nezdinde ciddiye alınmadığını belirten Podrabinek, toplumun propagandaya karşı bir tür "bağışıklık" kazandığını savunarak, "Propaganda artık bir tür arka plan sesi, bir 'beyaz gürültü'. İnsanlar hamasete tepki vermeyi bıraktı. Bugün Rusya'da savaşın bir 'vatan savunması' hikayesi yok. İkinci Dünya Savaşı anlatılarındaki o duygulardan eser yok." dedi.
KIRIM KONUSUNDA TOPLUM İKİ KAMPA AYRILDI
Kırım konusunda Rus toplumunun iki ana kampa ayrıldığını belirten Podrabinek, meselenin özünü şu sözlerle ifade etti:
Kırım konusunda ise çok farklı bakış açıları mevcut. Tarihsel gerekçelerin bugünkü siyasi kararları almak için geçerli olduğunu düşünen oldukça büyük bir grup insan var. Yani siyasetin tarih üzerine inşa edilmesi gerektiğini düşünüyorlar. Bu bakış açısını iktidar da kullanıyor; Putin de buna saplanmış durumda, çoğu uydurma olan çeşitli tarihsel örnekler getiriyor. Bu fikir yaşıyor, tartışılıyor; 'tarihimizde ne olmuştu, Kırım daha önce kimindi' gibi konular çok hararetli algılanıyor. Evet, bu konuda çok tartışma var ama bu soyut bir düzlem.
Diğer taraftan; tarihin değil, hukukun, uluslararası anlaşmaların ve uluslararası ilişkilerin esas olduğunu söyleyen sağduyulu insanlar var. Bu bakış açısına göre, Kırım'ın kime ait olması gerektiği konusunda tartışılacak bir soru bile yok.