Ankara’nın Pursaklar ilçesinde bulunan bir sokağa Milliyetçi Hareket Partisi (MHP)’nin girişimi ile Türk kadın hareketinin öncüsü Kırım Tatarı Şefika Gaspıralı’nın adı verildi.
Milliyetçi Hareket Partisi (MHP)’nin girişimi ile Ankara’nın Pursaklar ilçesinde bulunan bir sokağa Kırım Tatarı ve Cedidizm hareketinin öncüsü İsmail Gaspıralı’nın kızı Türk Kadın Hareketi’nin öncüsü Şefika Gaspıralı’nın adı verildi. Sokağın açılış töreni 27 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirildi.
Açılış töreninde MHP Genel Başkan Başdanışmanı ve İsmail Gaspıralı Dış Politika Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Esma Özdaşlı bir konuşma gerçekleştirdi. Özdaşlı konuşmasına MHP Genel Başkanı Dr. Devlet Bahçeli’nin selamlarını tevdi ederek başladı. Özdaşlı, “Bugün burada, yalnızca bir ismi anmak için değil; Türk dünyasının hafızasında derin izler bırakmış bir öncüyü, bir mücadele insanını ve bir fikri yaşatmak üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz. Şefika Gaspıralı, büyük mütefekkir İsmail Gaspıralı’nın sadece kızı değil; onun fikirlerinin yaşayan temsilidir, en sadık yol arkadaşı ve sarsılmaz ülküdaşıdır. O, Gaspıralı İsmail Bey’in hayalini kurduğu idealin ete kemiğe bürünmüş hâlidir; eğitimli, şuurlu, irade sahibi ve milletinin geleceğine yön veren güçlü bir şahsiyettir.” sözleri ile Şefika Hanım’ın tarihi önemini ifade etti.
“ŞEFİKA GASPIRALI KIRIM’IN ZARİF AMA EĞİLMEYEN BAŞIDIR”
Şefika Hanım’ın sadece kalemi ile değil hayatı ile de örnek olduğunu belirten Özdaşlı, kız çocuklarının eğitimden mahrum olduğu bir dönemde okuma-yazma öğrendiğini ve Usul-i Cedit mekteplerinde yetiştiğini söyledi. Özdaşlı, 15 yaşında “Kırım’dan tüm Türk dünyasına seslenen” ve “Dilde, fikirde, işte birlik” şiarıyla hareket eden Tercüman gazetesinde çalışmaya başlayan Şefika Hanım’ın 16 yaşında Türk dünyasının ilk kadın dergilerinden Alem-i Nisvan’ın başına geçtiğine de değindi.
“Kırım’ın zarif ama eğilmeyen başı Şefika Gaspıralı, kalemini yalnızca yazmak için değil; cehalete, esarete ve teslimiyete karşı bir mücadele aracı olarak kullanmıştır.” diyen Özdaşlı, bu mücadelenin Şefika Hanım için yeterli olmadığını, “Onun nazarında bir milletin yükselişi; yalnızca kültürel ve sosyal alanlarda değil, siyasi sahada da varlık göstermekle” mümkün olabileceğini dile getirdi. Özdaşlı, kadınların siyasi temsilinin sınırlı olduğu bir dönemde, 1917 yıllında Kırım Tatar Millî Kurultayı’na seçilen ve mecliste yer almış olan Şefika Gaspıralı’nın Türk dünyasında siyasi temsil elde eden ilk kadınlardan biri olduğunu da vurguladı.
Şefika Hanım’ın hayatının zorluklarla dolu olduğunu ifade eden Özdaşlı, Bolşeviklerin Kırım’ı işgali ile Kırım’dan Azerbaycan’a muhaceret etmek zorunda kaldığını, Azerbaycan’ın işgali üzerine Türkiye’ye göç ettiğini belirtti. Şefika Hanım, “Kırım’dan İstanbul’a uzanan bu yolculukta, Türk dünyasının birliği ülküsünden bir an dahi vazgeçmemiştir.” diyen Özdaşlı, bazı insanların “Doğduğu toprağın kaderini omuzlarında taşıdığı” sözleri ile Gaspıralı’nın mücadelesi üzerinde durdu.
GASPIRALI AİLESİNİN YAKTIĞI FİKİR MESALESİ ENSTİTÜMÜZ BÜNYESİNDE YANMAYA DEVAM EDİYOR
İsmail Gaspıralı Dış Politika Enstitüsünün yalnızca bir düşünce kuruluşu olmadığını ifade eden Özdaşlı, Enstitünün “Türk dünyasının müşterek vicdanını ve müşterek gelecek tasavvurun inşa etmeyi hedefleyen stratejik bir fikir merkezi olduğunu” dile getirdi. “Sayın liderimiz Devlet Bahçeli Beyefendi’nin Enstitümüze İsmail Gaspıralı ismini vermesi asla tesadüf değildir” diye konuşan Özdaşlı, Gaspıralı’nın ortaya koyduğu fikrin sadece kendi dönemine değil geleceğe yön veren bir çağrı olduğunu ifade etti.
“Türk dünyasının kendi sözünü söylemesi, kendi gündemini belirlemesi ve kendi geleceğini inşa etmesi artık bir tercih değil, bir zorunluluktur. İşte bu noktada Enstitümüz; takip eden değil yön veren, analiz eden değil istikamet çizen, yorumlayan değil inşa eden bir aklın temsilidir.” diyen Özdaşlı, Gaspıralı ailesinin bir asır önce yaktığı fikir meşalesinin İsmail Gaspıralı Dış Politika Enstitüsü bünyesinde yanmaya devam ettiğini vurguladı.
“ŞEFİKA GASPIRALI İSMİ İLE BİR FİKİR, MÜCADELE VE ÜLKÜ YAŞATILACAK”
Özdaşlı, Şefika Gaspıralı Sokağının açılması nedeniyle bir araya gelinmesinin ise “Yalnızca bir ismi yaşatmak değil, bir fikri, bir mücadeleyi ve bir ülküyü yaşatmak” olduğunu söyledi ve Şefika Gaspıralı’nın şahsında bu sokağın “Türk kadınını iradesini, Türk milletinin hafızasını ve Türk dünyasının ortak geleceğini temsil ettiğini” dile getirdi.
Özdaşlı’nın konuşmasının ardından bir sinevizyon gösterildi. Sinevizyon gösterimi sonrası MHP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Zühal Topcu ve beraberindeki heyet kurdele kesimini gerçekleştirdi ve Şefika Gaspıralı büstünün açılışının yapılmasının ardından program sona erdi.