Sürgündeki Çeçen İçkerya Cumhuriyeti Başbakanı Ahmed Zakayev, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın 82. yılı dolayısıyla yayımladığı taziye ve destek mesajında, Rusya’nın Kafkasya ve Kırım’daki işgal politikalarının aynı soykırımcı zihniyetin devamı olduğunu belirtti. Zakayev, "Çeçen halkı gibi bu acıyı hiç kimse derinden anlayamaz." dedi.
Sürgündeki Çeçen İçkerya Cumhuriyeti Hükümeti, 18 Mayıs Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı Kurbanlarını Anma Günü kapsamında Kırım Tatar halkıyla tam dayanışma içinde olduklarını ilan etti. Başbakan Ahmed Zakayev, hür Çeçen halkı adına yayımladığı mesajda, Sovyet totaliter rejiminin Kırım Tatarlarına yönelik insanlık suçunu lanetledi.
18 Mayıs 1944'te yüz binlerce Kırım Tatarlarının vahşice vatanından koparıldığını, katledildiğini ve kimliğinden mahrum bırakılmak istendiğini hatırlatan Zakayev, Çeçen halkının da benzer bir kaderi paylaştığını belirterek şunları kaydetti:
Kırım Tatar ve Çeçen halklarını ortak bir trajik tarihsel hafıza birleştirmektedir. Çeçen halkı da Sovyet totalitarizminin suçlu politikalarının kurbanı olduğu için sürgünün, vatanından edilmenin ve devlet terörünün acısını bizler gibi hiç kimse anlayamaz. Hayatını kaybedenlerin aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyor, onlar için dua ediyoruz.
“RUSYA’NIN EMPERYAL POLİTİKALARI BUGÜN DE SÜRÜYOR”
Kremlin’in geçmişteki etnik temizlik ve asimilasyon politikalarını bugün de sürdürdüğünü ifade eden Zakayev, günümüz dünyasındaki Rus işgallerine dikkat çekti. Hem Kırım’ın hem de Çeçen İçkerya Cumhuriyeti’nin acımasız Rus işgali koşulları altında ezildiğini belirten Başbakan; baskıların, tutuklamaların, cinayetlerin ve zorunlu sürgünlerin her iki coğrafyada da aktif bir biçimde devam ettiğini vurguladı.
“İNSANLIĞA KARŞI SUÇLARDA ZAMAN AŞIMI YOKTUR”
Adaletin er ya da geç tecelli edeceğine olan inancını dile getiren Ahmed Zakayev, mesajını şu kararlı sözlerle tamamladı:
Halklara karşı işlenen suçlarda zaman aşımı olmadığına; özgürlük, onur ve kendi toprağında yaşama hakkı için verilen mücadelenin, Kırım Rus işgalcilerinden tamamen kurtarılana kadar süreceğine inancımız tamdır. Totalitarizmin işlediği suçların da zaman aşımına uğramayacağına, tarihsel gerçeğin korunmasının adaletin tecellisi ve gelecekte benzer trajedilerin tekrarlanmaması için vazgeçilmez bir şart olduğuna inanıyoruz.
Çeçen İçkerya Cumhuriyeti Hükûmeti; millî kimliğini, tarihsel hafızasını, onurunu ve devredilemez haklarını koruma mücadelesinde Kırım Tatar halkıyla olan dayanışmasını teyit eder.
Bu anlamlı günde, hayatını kaybedenlerin hatırası önünde saygıyla eğiliyor, dualar ediyor ve özgürlük, adalet ile tarihi topraklarında yaşama hakkı için mücadeleyi sürdüren herkese desteğimizi ifade ediyoruz.
18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI
Kırım Tatar halkı, bir şafak vaktinde Sovyetler Birliği diktatörü Josef Stalin’in emriyle 18 Mayıs 1944 tarihinde topyekûn sürgüne tâbi tutuldu. Kırım’danTürkistan, Urallar ve Sibirya bölgelerine hayvan vagonlarıyla sürgün edilen Kırım Tatar halkı; en temel insani haklardan mahrum bırakılarak günlerce süren zorunlu yolculuklar, açlık, susuzluk ve devamındaki perişanlık neticesinde nüfusunun yüzde 46’sını kaybetti.
Sovyet yönetimi, soykırım niteliğindeki sürgünün hemen akabinde KırımYarımadası’nda, Kırım Tatarlarının varlığına işaret eden her şeyi ortadan kaldırmaya başladı. Köy, kasaba, ilçe ve şehirler başta olmak üzere yarımadadaki binden fazla yerleşim yerinin Kırım Tatarca olan adları değiştirildi. Kültürel soykırımın yaşandığı Kırım’da tarihi eserler tahrip edildi, mezarlıklar yok edildi ve yarımadanın demografik yapısı bilinçli şekilde dönüştürüldü.
Sürgün edilen halk, bağrından koparıldığı o aziz vatanı, Kırım’ı hiçbir zaman unutmadı. Sürgünlük yollarında, sürgün edildikleri yerlerde vatana dönmek için çaba gösterdi. 1989’un sonuna kadar sürgün yerlerinde zorla tutuldu. O döneme değin gerçekleşen vatan Kırım’a geri dönme teşebbüsleri, hapisle ve yeni sürgünle cezalandırıldı. 1989’a gelindiğinde Kırım Tatarları, yavaş yavaş ata topraklarına dönmeye başladı. Sürgün mağdurları o tarihten itibaren yaşadıkları yokluklara rağmen vatanda kalma mücadelesini sürdürdü. Ancak yaklaşık 150 bin Kırım Tatarı maddi yetersizlik ve yasal engeller nedeniyle Türkistan bölgesinde kaldı.
2015 yılında Ukrayna Parlamentosu, Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak kabul etti ve 18 Mayıs tarihini “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” olarak ilan etti. 2019 yılında Letonya ve Litvanya meclisleri, 2022’de Kanada Parlamentosunun alt kanadı olan Avam Kamarası, 2024'ün temmuz ayında Polonya Parlamentosunun alt kanadı olan Sejm, 2024'ün ekim ayında Estonya Parlamentosu (Riigikogu), 2024'ün aralık ayında Çekya Parlamentosunun üst kanadı olan Senato ve 2025’in haziran ayında Hollanda Krallığı Genel Meclisinin alt meclisi olan Hollanda Temsilciler Meclisi, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü'nü soykırım olarak tanıdı.
82 yıldır dinmeyen acı: Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı İnsanlık tarihinin en karanlık ve utanç verici sayfalarından biri olan 18 Mayıs 1944 tarihinde, Kırım Tatarları topyekûn vatanlarından sürülerek SSCB tarafından soykırıma uğradı. pic.twitter.com/mxqlqc5weL
— QHA - Kırım Haber Ajansı (@qha_kirimhaber) May 17, 2026