Irak Türklüğü, her 16 Ocak’ta olduğu gibi bu yıl da şehitlerini anıyor. Türkmeneli’nde Türk varlığına vurulmak istenen zincirleri canları pahasına reddeden ve ölümsüzlüğe yürüyen isimler, mücadeleye ruh vermeyi sürdürüyor.
Irak Türklüğünün varlık mücadelesinde sembolleşen 16 Ocak Türkmen Şehitleri Günü’nde; Abdullah Abdurrahman, Dr. Necdet Koçak, Dr. Rıza Demirci ve Adil Şerif başta olmak üzere tüm şehitler rahmetle anılıyor. Baas rejiminin Türkmen kimliğini yok etme politikalarına karşı canları pahasına direnen kahramanların mirası, Türk dünyasının ortak onuru olarak yaşamaya devam ediyor.
Irak’ta Saddam Hüseyin liderliğindeki Baas rejiminin Türkmen kimliğine yönelik baskıları sonucu idam edilen Türkmen liderlerin anısını yaşatmak amacıyla 16 Ocak, "Türkmen Şehitleri Günü" olarak bu yıl da hüzün ve gururla idrak ediliyor. 1970’li yılların sonunda şiddetini artıran Baas rejiminin baskı politikaları, 16 Ocak 1980’de Türkmen halkının önder isimlerinin katledilmesiyle zirveye ulaşmıştı.
AYDINLARIN TASFİYESİ: HEDEF TÜRKMEN KİMLİĞİ
1970’li yılların sonlarına gelindiğinde, Baas rejiminin Türkmenlere yönelik baskı ve sindirme politikaları belirgin şekilde yoğunlaştı. Özellikle Türkmen toplumunda önder konumunda bulunan isimler hedef alındı. Bu kapsamda, 1979 yılında Türkmen Kardeşlik Ocağının uzun yıllar başkanlığını yapan emekli Albay Abdullah Abdurrahman, Bağdat Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Necdet Koçak, Dr. Rıza Demirci ve Kerküklü iş insanı Adil Şerif gözaltına alındı.
Tutuklanan Türkmen liderler, gözaltı sürecinde ağır işkencelere maruz bırakıldı. Abdullah Abdurrahman, Irak ordusunda uzun yıllar görev yaptıktan sonra emekliye ayrılmış ve Türkmen Kardeşlik Ocağı bünyesinde yürüttüğü çalışmalarla Türkmen toplumunda saygın bir konum edinmişti. Doç. Dr. Necdet Koçak ise Bağdat Üniversitesinde Ziraat Makineleri Bölümünü kurarak akademik alanda önemli hizmetlerde bulunmuş, çok sayıda öğrenci yetiştirmişti. Dr. Rıza Demirci, Türkmen gençliğinin eğitimi ve sosyal faaliyetlerinde aktif rol alan isimlerden biri olarak bilinirken, Adil Şerif Kerkük’te Türkmen esnafı arasında dayanışmayı teşvik eden çalışmalarıyla tanınıyordu.
Baas yönetimi, günler süren işkencelere rağmen tutuklanan isimlere yönelik herhangi bir somut suç delili ortaya koyamadı. Sağlık sorunları bulunan Abdullah Abdurrahman’ın ilaçlarına erişiminin engellendiği ve bu süreçte görme yetisini kaybettiği kayıtlara geçti.
Tüm bu sürecin ardından Abdullah Abdurrahman, Doç. Dr. Necdet Koçak ve Adil Şerif, 16 Ocak 1980 tarihinde idam edildi. Dr. Rıza Demirci’nin ise ağır işkenceler sonucu hayatını kaybettiği, ailesine 1998 yılında gönderilen resmi bir yazıyla bildirildi. Demirci’nin mezarının nerede olduğu ise bugüne kadar tespit edilemedi.
Yaşanan idamlar, Irak Türkmenleri arasında geniş yankı uyandırdı. Türkmen toplumunun önde gelen isimlerinin idam edilmesi, Baas rejimi ile Türkmenler arasındaki ilişkilerin tamamen kopmasına yol açtı.
BİTMEYEN ZULÜM, SÜREN DİRENİŞ
Saddam Hüseyin rejiminin 9 Nisan 2003’te devrilmesinin ardından da Türkmen coğrafyasında güvenlik sorunları devam etti. Musul, Telafer, Erbil, Kerkük, Tuzhurmatu, Amirli, Diyale ve Mendeli başta olmak üzere birçok bölgede Türkmenler saldırılarda hayatını kaybetti.
Bu gelişmeler üzerine Türkmen aydınları ve toplum önderleri, farklı dönemlerde ve bölgelerde şehit düşen tüm Türkmenleri temsilen 16 Ocak’ın “Türkmen Şehitleri Günü” olarak anılmasına karar verdi.