İran'ın istihbarat ve güvenlik kurumlarının Azerbaycan'da öğrenci kimliği üzerinden istihbarat ve nüfuz faaliyetleri yürüttüğü, İranlı öğrencilerin sosyal çevre oluşturarak gençlerle temas kurduğu gündeme geldi.
İran'ın istihbarat ve güvenlik kurumlarının Azerbaycan'a yönelik istihbarat, propaganda ve nüfuz faaliyetlerinde İranlı ve Azerbaycanlı öğrencilerden yararlandığı ortaya çıktı.
Güney Azerbaycan'da medyası GünAz TV'nin haberine göre, bu durum bazı İranlı öğrencilerin itirafları ile Azerbaycan Cumhuriyeti'nin resmî kurumları ve güvenlik raporları tarafından da doğrulandı.
Aynı zamanda Azerbaycan Devlet Güvenlik Servisi ve diğer kolluk kuvvetlerinin yürüttüğü soruşturmaların, söz konusu faaliyetlerin farklı alanlarda organize edildiğini ortaya koyduğu belirtildi.
Bu kişilerin, Azerbaycan'daki üniversitelerde sosyal çevre edinerek gençlerle temas kurup, ileride kullanılabilecek bağlantılar oluşturmaya çalıştığı ve bazı durumlarda iş insanı kimliği altında faaliyet göstererek yerel vatandaşlarla ilişki geliştirdiği ifade edildi.
Haberde ayrıca, Ocak 2025'te Azerbaycan güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyonlarda yıkıcı faaliyetlerde bulundukları öne sürülen 16 İran vatandaşının sınır dışı edildiği, bunlardan 11'ine ise Azerbaycan'a giriş yasağı getirildiği belirtildi.
AZERBAYCAN TÜRKÜ ÖĞRENCİLER ETKİ ALTINA ALINMAK İSTENİYOR
Öte yandan İran'ın, eğitim, burs ve dinî programlar aracılığıyla İran'a giden Azerbaycan Türkü öğrencileri de etki alanına almaya çalıştığı bildirildi. Kum başta olmak üzere bazı dinî eğitim merkezlerinde öğrenim gören gençlerin radikal dinî propagandaya maruz kaldığı ve ülkelerine döndüklerinde İran'ın siyasi ve ideolojik söylemlerini yaymak amacıyla kullanıldığı ifade edildi.
Azerbaycan'daki İranlı öğrencilerin casusluk faaliyetlerine dâhil edilmesinin başlıca yöntemlerinden birinin devşirme ve sızma olduğu belirtiliyor. Buna göre, Azerbaycan üniversitelerinde eğitim gören bazı İran vatandaşlarının İran İstihbarat Bakanlığı ve Devrim Muhafızları Ordusu (SEPAH) tarafından iş birliğine yönlendirildiği, bu kişilerin sosyal çevrelerini genişleterek Azerbaycan Türkü öğrenciler ve gençlerle yakın ilişkiler kurmalarının istendiği ifade ediliyor. Buna göre, söz konusu kişilerden toplumdaki görüşleri öğrenmeleri ve ileride istihbarat ağına dâhil edilebilecek kişileri tespit etmeleri bekleniyor.
GÜNEY AZERBAYCANLI GENÇLER HEDEFTE
Aynı zamanda söz konusu kişiler iletişim engelini en aza indirmek ve Azerbaycan toplumunun İran'daki soydaşlarına yönelik hassasiyetinden yararlanmak amacıyla çoğunlukla İran'ın Azerbaycan Türklerinin yaşadığı bölgelerden seçiliyor. Kendilerini "millî hareket" veya "Ana Dili Hareketi" temsilcisi ya da İran'daki Azerbaycan Türklerinin haklarını savunan aktivistler olarak tanıtan bu kişilerin, Azerbaycan'daki millî çevreler ve bazı sivil toplum kuruluşlarında daha kolay kabul gördüğü belirtiliyor.
Haberde ayrıca, İran'ın bu yöntemle Güney Azerbaycanlı gençlerin ana dillerinde eğitim alma imkânlarını zayıflatmayı ve onlara yönelik güvensizlik oluşturmayı amaçladığı yer aldı.
Haberde, İran'a eğitim veya turistik amaçlarla giden bazı Azerbaycan vatandaşlarının casusluk suçlamalarıyla baskı altına alındığı, bu kapsamda öğrenci Ferid Seferli'nin İran'da tutuklanması örnek olarak gösterildi.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığının daha önce vatandaşlarını, özellikle gençleri, İran'a seyahat konusunda defalarca uyardığı hatırlatılan haberde, güvenlik gerekçesiyle devlet destekli İran'daki eğitim programlarının durdurulduğu ifade edildi.