Kazakistan, yapay zekâ teknolojilerinin hukuki çerçevesini belirleyen yeni kanunu kabul ederek bireysel hakları devlet politikasının merkezine yerleştirdi. Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev liderliğindeki dijital kalkınma hamlesinin bir parçası olan düzenleme; algoritmik şeffaflıktan biyometrik veri güvenliğine, telif haklarından içerik denetimine kadar pek çok alanda katı standartlar getiriyor.
Kazakistan, yapay zekâ sistemlerinin güvenliğini, şeffaflığını ve insan haklarına uygunluğunu güvence altına alan kapsamlı bir yasal düzenlemeye imza attı. Kabul edilen yeni kanunla birlikte, Türkistan coğrafyasının dijital liderliğine soyunan Kazakistan’ın yapay zekâ konusundaki devlet politikası da resmîleşmiş oldu. Kabul edilen kanun kapsamında insan hakları ve özgürlükleri, eşitlik, adalet, hesap verebilirlik, algoritmaların şeffaflığı, gizlilik ve kişisel verilerin korunması ile yapay zekâ sistemlerinin güvenliği güvence altına alındı.
ÖNCELİK KULLANICILAR OLACAK
Kanun kapsamında kullanıcıların, yapay zekânın özellikleri, sınırlamaları ve yapabilecekleri açısından bilgilendirilmesi zorunlu kılındı. Hakların ve meşru menfaatlerin korunmasına, otomatik veri işleme ve bu sürecin sonuçları hakkında bilgilendirilme hakkına sahip olacak vatandaşların aynı zamanda bu sürece itiraz etme hakkına da sahip olacağı ifade edildi.
Öte yandan, yapay zekânın biyometrik veya sosyal verilere dayalı ayrımcılığa yönelik kullanılmasının, insani duyguların rıza haricinde tanımasının ve insanların yaş, sağlık durumu, sosyal statü gibi hassas bilgilerin sabote etmesinin önüne geçilecek. Yapay zekânın ürebileceği uygunsuz içerikler kısıtlanırken kişisel verileri kötüye kullanması da yasaklanacak.
İNSAN EMEĞİ, TELİF HAKLARIYLA KORUNACAK
Ayrıca, kanun dâhilinde yapay zekâ ile yapılmış olan sosyal medya içeriklerinin, malların ve yapay zekâdan yararlanan hizmetlerin belirtilmesinin zorunlu kılınacağı aktarılırken telif hakkının ise, yalnızca insan emeği bulunduğu takdirde tanınacağı ve yapay zekâya girilen komutların yasalar tarafından korunacağı belirtildi.
Kazakistan’da yapay zekânın gelişimi adına sorumluluğun alındığı güvenli ve insanı merkeze alan bir ortam sunacak olan kanunun, inovasyon ve vatandaşların haklarının korunduğu ve dijital ekonominin sürdürülebilir kalkınması açısından önemli bir adım teşkil ettiği bildirildi.