Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kazakistan’ın Türkistan kentinde düzenlenen TDT Gayriresmî Zirvesi'nde dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Yapay zekâ, dijital dönüşüm, kripto sektörü ve ortak dijital alan konularına değinen Caparov, Türk devletlerine iş birliği çağrısı yaptı.
Türk dünyasının teknolojik ve ekonomik entegrasyonu yolunda tarihi bir adım daha atıldı. Kazakistan’ın manevi başkenti Türkistan'da 15 Mayıs 2026 tarihinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Gayriresmî Zirvesi'nde konuşan Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, küresel rekabetin artık sadece kaynaklar üzerinden değil, teknolojik liderlik ve yapay zekâ alanında yaşandığını belirtti. TDT’nin bağımsız bir jeoekonomik ve teknolojik merkez olma potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Caparov, üye ülkeler arasında dijital iş birliğinin derinleştirilmesi çağrısında bulundu.
“Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma” temasıyla gerçekleştirilen zirvede konuşan Sadır Caparov, Türk dünyasının bağımsız bir jeoekonomik ve teknolojik merkez olma potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.
“KÜRESEL REKABET ARTIK TEKNOLOJİ ÜZERİNDEN ŞEKİLLENİYOR”
Cumhurbaşkanı Caparov, dünyanın derin bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek, teknolojik gelişmelerin ekonomi, eğitim, sağlık ve kamu yönetimi başta olmak üzere yaşamın her alanını etkilediğini söyledi.
Caparov, günümüzde küresel rekabetin yalnızca doğal kaynaklar ve topraklar üzerinden değil, aynı zamanda teknolojik liderlik ve yapay zekâ alanındaki üstünlük üzerinden şekillendiğini ifade etti.
KIRGIZİSTAN’DAN DİJİTAL DÖNÜŞÜM HAMLESİ
Kırgızistan’ın dijitalleşme sürecinde önemli adımlar attığını belirten Caparov, 2026 yılında yürürlüğe giren Dijital Kod’un ülkenin dijital ortamı, veri yönetimi ve yapay zekâ uygulamaları için hukuki altyapı oluşturduğunu açıkladı.
Ülkede kamu hizmetlerinin dijitalleşmesinde önemli başarılar elde edildiğini kaydeden Caparov, Tündük portalı üzerinden vatandaşların 195 kamu hizmetine çevrim içi erişebildiğini belirtti.
Son beş yılda vatandaşlara sunulan elektronik hizmet sayısının 67 milyona ulaştığını aktaran Caparov, yalnızca son dört ayda bu sayının 12 milyonu aştığını söyledi.
“MOBİL TELEFONLA DEVLET HİZMETİ ALMAK MÜMKÜN”
Caparov, bugün Kırgızistan’da vatandaşların evlerinden çıkmadan cep telefonları aracılığıyla gayrimenkul ve araç kayıt işlemleri ile pasaport başvurularını gerçekleştirebildiğini belirtti.
Tündük kullanıcılarının, ülkede 16 ila 55 yaş arasındaki nüfusun yüzde 80’ine ulaştığını vurgulayan Caparov, son beş yılda devlet kurumları arasındaki elektronik işlem hacminin 5 milyarı, devlet ile özel sektör arasındaki dijital işlem hacminin ise 1,7 milyarı geçtiğini açıkladı.
YAPAY ZEKÂ İÇİN ULUSAL KONSEY KURULDU
Bişkek’te Yapay Zekâ Geliştirme Ulusal Konseyinin kurulduğunu açıklayan Caparov, eğitim kurumlarında modern teknoloji programlarının yaygınlaştırıldığını ve ülkenin yapay zekâ altyapısının güçlendirildiğini belirtti.
KRİPTO PARA VE DİJİTAL FİNANS VURGUSU
Kırgızistan lideri konuşmasında dijital finans teknolojileri ve sanal varlık piyasasına da değindi. Kırgızistan’ın yeni finansal araçları hayata geçirmek, kripto sektörünü geliştirmek ve bu alandaki yasal altyapıyı oluşturmak için çalışmalar yürüttüğünü ifade etti.
DİJİTAL LOJİSTİK DÖNEMİ
Kırgızistan’ın Avrasya’nın merkezinde stratejik bir konumda bulunduğunu belirten Caparov, ulaştırma koridorlarının dijital platformlarla entegre edilmesinin Türk devletlerini küresel lojistik sisteminde daha güçlü bir aktöre dönüştürebileceğini söyledi.
Bu kapsamda, Bişkek’te düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Ulaştırma Bakanları Toplantısı'nda uluslararası yük taşımacılığında elektronik belge sisteminin uygulanmasına yönelik memorandum imzalandığını hatırlattı.
ORTAK DİJİTAL GÜVENLİK SİSTEMİ ÖNERİSİ
Caparov ayrıca Türkiye ile birlikte suçla mücadele amacıyla Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde özel bir konsey kurulmasını önerdiklerini açıkladı.
Konuşmasının sonunda Caparov, eylül ayında Dünya Göçebe Oyunları’nın Kırgızistan’da düzenleneceğini hatırlatarak zirveye katılan liderleri ve heyetleri organizasyona davet etti.