Özbekistan’da yapılan kazılarda 3 bin yıllık bir antik kent gün yüzüne çıkarıldı. Özbek ve Çinli arkeologların ortak çalışması neticesinde ortaya çıkan keşif, Türk tarihi ve arkeoloji dünyasında önemli bir gelişme olarak kaydedilirken, Çin’in bölgedeki arkeolojik çalışmalara ve akademik faaliyetlere artan ilgisinin, tarihsel bağ kurma ve bilimsel veriler üzerinden nüfuz oluşturma çabası olabileceğine yönelik değerlendirmeler de yapılıyor.
Özbekistan’ın güneyindeki Surhonderya bölgesinde bulunan Bandıhan II sit alanında Türk tarihinde ve arkeoloji biliminde çığır açan ve bütün Türk dünyasıyla arkeoloji camiasını heyecanlandıran bir keşif yapıldı. Özbek ve Çinli arkeologların ortak çalışması neticesinde bulunan 3 bin yıllık antik kentin M.Ö. 10. yüzyılda inşa edildiği ve M.Ö. 8. yüzyıla kadar faal olduğu tespit edildi.
KAZI, TÜRK TARİHİNDE DEVRİM NİTELİĞİNDE BİR GELİŞME OLDU
Arkeolojik kazılarda antik kentin tasarımı, inşası, işlevi ve Demir Çağı’nda kullanımına ilişkin dikkat çekici bulgular elde edildi. İlk kez 1969 yılında keşfedilen sit alanında ortak kazı çalışmaları, Çin’in “Northwest” Üniversitesi ile Özbekistan’ın Termez Devlet Üniversitesi ve Termez Arkeoloji Müzesinin iş birliğiyle 2023 yılında başladı. Toplam yüzölçümünün yaklaşık 10 bin metrekare olduğu tahmin edilen sit alanının ise yalnızca 300 metrekaresinin bugüne kadar keşfedildiği belirtildi.
ÇİN’İN TÜRKİSTAN’DA “TARİHSEL BAĞ” ARAYIŞI ŞÜPHE UYANDIRIYOR
Kazı çalışmalarının beraberinde Özbekistan ve Çin’in eğitim ve kültürel etkileşimde de iş birliği içerisinde olacağı gündeme taşındı. “Global Times” haber sitesinin 26 Mart 2026 tarihinde gündeme taşıdığı habere göre; Çin’in “Northwest” Üniversitesi ile gerçekleştirilen iş birliği kapsamında, 22 Mart 2026 tarihinde Termez Üniversitesinde İpek Yolu arkeolojisine ilişkin iki hafta sürmesi planlanan bir eğitim programı başladı.
Uzmanlar, keşfedilen antik kentin Türkistan coğrafyasının tarihî gelişimine, kültürel bağlarına ve ticaret yollarına ışık tutacağını ifade etse de yürütülen kazıların ve Çin’in Özbekistan’daki arkeoloji eğitimi ve çalışmalarına bu denli dâhil olması, Çin’in bölgedeki tarihsel nüfuzunu bilimsel verilerle destekleme çabası olma ihtimali dikkat çekiyor.