Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, ülkeyi yapay zeka ve dijitalleşmede dünya devleri arasına taşıyacak devasa projeleri onayladı. 5 milyar dolarlık ihracat hedefinden 300 bin gence istihdam kapısına kadar, Özbekistan’ın teknoloji vizyonunda tüm dengeler değişiyor.
Özbekistan, teknoloji dünyasında lig atlamaya hazırlanıyor. Yapay zekâ alanında kapsamlı bir dönüşüm sürecine giren Özbekistan'da Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’e sunulan yeni yol haritasında, milyarlarca dolarlık ekonomik hedefler ve yüz binlerce kişiyi kapsayan istihdam planı öne çıktı.
“O‘zbekiston - 2030” stratejisi kapsamında, bilgi teknolojileri hizmetleri ve yazılım ihracatının 5 milyar dolara çıkarılması, sektörde 300 bin gencin istihdam edilmesi ve ülkenin Birleşmiş Milletler Elektronik Hükümet Endeksi’nde ilk 30’a girmesi hedefleniyor.
YAPAY ZEKÂ PROJELERİ NE AŞAMADA?
Halihazırda ülkede yapay zekâ alanında yaklaşık 100 uygulamalı proje ve 200’den fazla pilot girişim başlatılmış durumda. Sanayi tarafında dikkat çeken örneklerden biri ise Almalyk Madencilik ve Metalurji Kombinası’nda hayata geçirilen sistem oldu.
Bu tesiste yapay zekâ destekli analizlerle enerji tüketimi yüzde 10, maliyetler yüzde 15 azalırken, iş verimliliği de yüzde 10 arttı.
ALTYAPIYA MİLYON DOLARLIK YATIRIM
Projelerin sürdürülebilirliği için 24 milyon dolarlık GPU kümesine sahip yapay zekâ altyapısı devreye alındı. Yıl sonuna kadar ek 45 milyon dolarlık donanım yatırımı planlanıyor.
Bu altyapının yalnızca kurulması değil, farklı sektörlerde somut sonuçlar üretecek şekilde etkin kullanılması da öncelikli hedefler arasında yer alıyor.
HANGİ SEKTÖRLER DÖNÜŞECEK?
Yeni plan kapsamında sağlık, tarım, ulaşım ve kamu hizmetleri başta olmak üzere birçok alanda yapay zekâ çözümleri yaygınlaştırılacak.
Sağlıkta erken teşhis sistemleri, tarımda verim tahminleri, ulaşımda akıllı sistemler ve sanayide üretim takibi gibi uygulamaların genişletilmesi öngörülüyor.
STARTUP EKOSİSTEMİ HIZLA BÜYÜYOR
Ülkede startup sayısı 950’ye ulaşarak yıllık bazda yüzde 37,5 artış gösterdi. 22 girişim sermayesi fonunun bulunduğu ekosistemin toplam değeri 4,3 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
Startuplara yapılan yatırımların 132 milyon dolara ulaştığı belirtilirken, yeni teşvik programları da gündeme alındı.
GENÇLERE BÜYÜK İSTİHDAM PLANI
2030 yılına kadar 300 bin gencin bilgi teknolojileri alanında istihdam edilmesi hedefleniyor. Bu doğrultuda yeni IT parkları, Ar-Ge merkezleri ve dijital kampüslerin kurulması planlanıyor.
Nurafşon şehrinde kurulacak 200 milyon dolarlık merkezde yüksek teknoloji laboratuvarları ve yapay zekâ hesaplama altyapısı yer alacak.
EĞİTİMDE DİKKAT ÇEKEN EKSİKLER
Sunumda eğitim altyapısına ilişkin veriler de dikkat çekti. Okulların yüzde 69’unda Wi-Fi bulunmazken, binlerce bilgisayar sınıfının yetersiz olduğu belirtildi.
Bu kapsamda 2030’a kadar 16 bin bilgisayar sınıfının yenilenmesi ve okullara ücretsiz internet sağlanması planlanıyor.
YERLİ YAZILIM VE SİBER GÜVENLİK VURGUSU
Devlet kurumları ve bankalarda bilgi teknolojileri hizmetlerinin en az yüzde 45’inin yerli çözümlerden karşılanabileceği ifade edildi.
Ayrıca siber güvenlik denetimlerinin sıklaştırılması, dijital devlet sistemlerinin entegrasyonu ve düzenli IT denetimleri yapılması gerektiği vurgulandı.
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, yapay zekâ ve dijitalleşmenin yalnızca teknolojik değil, ekonomik ve stratejik bir dönüşüm aracı olduğunu belirterek, ilgili kurumlara yeni görevler verdi.