
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türk devletleri arasında çevre ve iklim alanındaki iş birliğini kentsel gelişim, akıllı şehirler ve yatırım alanlarına taşıyacak TULIP adlı yeni bir platform kurulacağını açıkladı. Platform aracılığıyla Türk dünyasındaki kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projelerinin uluslararası yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturulması hedefleniyor.
Bakan Kurum, Antalya’da COP31 kapsamında düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Çevre ve İklim Değişikliği Bakanları Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, Türk devletlerini ortak tarih, kültür, medeniyet ve hafızanın birbirine bağladığını belirtti. Bu ortaklığın yalnızca kültürel ve siyasi alanlarla sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Kurum, çevrenin korunması, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve iklim değişikliğiyle mücadelede de ortak sorumluluk üstlenilmesi gerektiğini ifade etti.
Türk dünyasının karşı karşıya olduğu çevresel sorunlara dikkat çeken Kurum, Aral Gölü'ndeki çevresel tahribat, Hazar Denizi'nin su seviyesindeki düşüş, Türkistan'daki buzulların küçülmesi ve kuraklığın tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin ortak mücadele gerektiren başlıca meseleler olduğunu söyledi. Su kaynaklarının korunmasının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve insani bir mesele olduğunu belirten Kurum, su yönetimi konusunda bölgesel iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
BAKÜ’DEN ASTANA’YA UZANAN İŞ BİRLİĞİ ANTALYA’DA YENİ BİR AŞAMAYA TAŞINIYOR
Türk devletleri arasındaki çevre ve iklim iş birliğinin son yıllarda giderek güçlendiğini belirten Kurum, 2024 yılında kabul edilen Türk Yeşil Vizyonu'nun ortak gelecek açısından önemli bir yol haritası oluşturduğunu söyledi.
İş birliğinin ilk önemli adımlarından birinin 2024 yılında Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen COP29 kapsamında atıldığını hatırlatan Kurum, Türk devletlerinin çevre ve ekolojiden sorumlu bakanlarının ilk kez aynı masa etrafında toplandığını ifade etti. Nisan 2026'da Kazakistan'ın başkenti Astana'da gerçekleştirilen ikinci Çevre ve Ekoloji Bakanları Toplantısı'nda ise Aral Gölü'nden Hazar Denizi'ne, buzulların erimesinden arazi bozulmasına kadar bölgenin ortak çevre sorunlarının ele alındığını aktardı.
Kurum, Bakü ve Astana'da başlayan sürecin Antalya'da somut projeler, yatırımlar ve ortak çalışmalarla ileriye taşınması gerektiğini belirterek Türk dünyasının çevre politikalarında daha güçlü bir iş birliği geliştirmesinin önemini vurguladı.
TÜRK DÜNYASININ ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ İÇİN ORTAK ADIM ÇAĞRISI
Türk devletleri arasında iş birliğinin öncelikli alanlarından birinin enerji dönüşümü olduğunu belirten Kurum, COP31 kapsamında geliştirilen 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü hakkında bilgi verdi. Girişimin, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarmayı amaçladığını belirten Kurum, Türk devletlerini de bu taahhüde katılmaya davet etti.
Temiz enerji yatırımlarının ortaklaşa geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Kurum, elektrik şebekeleri ve enerji depolama teknolojilerinde ülkelerin tecrübelerinin birleştirilmesini, enerji verimliliği alanında ortak programlar oluşturulmasını önerdi.
Enerji dönüşümünün yalnızca teknik bir konu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Kurum, elektriğin sağlık hizmetlerinden tarımsal sulamaya, sanayi üretiminden eğitime ve şehirlerin afetlere karşı dayanıklılığına kadar pek çok alanda belirleyici rol oynadığını söyledi. Kurum, Türk dünyasının enerji dönüşümünü aynı zamanda kapsamlı bir kalkınma ve teknoloji hamlesine dönüştürebileceğini dile getirdi.
Kurum ayrıca, küresel döngüsel malzeme kullanımının 2035 yılına kadar en az yüzde 15'e çıkarılması hedefi için Türk devletlerinden destek istedi. Atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması, kaynakların verimli kullanılması ve çevre politikalarının ekonomik kazanımlara dönüştürülmesi amacıyla ortak modeller geliştirilmesi çağrısında bulundu.
AKILLI ŞEHİRLER VE KENTSEL DÖNÜŞÜM YATIRIMLARI ÖNCELİKLİ ALANLAR ARASINDA
Türk dünyasında hızlı şehirleşmenin beraberinde yeni ihtiyaçlar ve riskler getirdiğine dikkat çeken Kurum, şehirlerin sıcak hava dalgaları, seller, kuraklık ve diğer doğal afetlere karşı daha dirençli hâle getirilmesinin ortak hedef olması gerektiğini belirtti.
Türkiye'nin deprem bölgesinde yürüttüğü yeniden inşa çalışmalarından önemli tecrübeler edindiğini ifade eden Kurum, konut, altyapı, ulaşım ve sosyal yaşamın bir bütün olarak ele alındığını söyledi. Türkiye'nin bu alandaki bilgi ve deneyimini kardeş ülkelerle paylaşmaya hazır olduğunu belirten Kurum, diğer Türk devletlerinin tecrübelerinden de yararlanmak istediklerini kaydetti.
Bu kapsamda kurulacak TULIP platformunun, Türk devletleri arasındaki çevre ve iklim iş birliğini kentsel gelişim ve yatırım alanlarına taşıması planlanıyor. Platformun, COP31 kapsamında başlatılan SURFF girişimini desteklemesi ve Türk devletlerindeki kentsel dönüşüm ile akıllı şehir projelerini yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturması hedefleniyor.
TÜRK YEŞİL VİZYONU KAPSAMINDA ORTAK PROJE HAVUZLARI OLUŞTURULACAK
Kurum, TDT bünyesinde kuraklıkla mücadele, su yönetimi ve erken uyarı sistemleri alanındaki mevcut kapasitenin daha etkin kullanılmasını önerdi. Türkiye'nin Kuraklık Önleme Enstitüsünün imkânlarının da Türk devletlerinin ilgili kurumlarıyla daha güçlü biçimde paylaşılabileceğini ifade etti.
Türk Yeşil Vizyonu kapsamında yatırıma hazır ortak proje havuzları oluşturulmasını isteyen Kurum, İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla bu projelerin uygun finansman kaynaklarıyla buluşturulması gerektiğini söyledi.
Bakanlık uzmanları arasında düzenli çalışma mekanizmalarının kurulmasını da gündeme getiren Kurum; belediyelerin, üniversitelerin, gençlerin, mühendislerin ve girişimcilerin ortak projelere daha fazla katılmasının önemini vurguladı.
Kurum, Türk devletleri arasındaki iş birliğinin yalnızca toplantılarda açıklanan ortak hedeflerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek önceki toplantılarda verilen sözlerin ne ölçüde hayata geçirildiğinin de düzenli olarak takip edilmesini istedi.
Türk Yeşil Vizyonu'nun yaşayan, üretim ve yatırım oluşturan, somut sonuçlar ortaya koyan bir ortaklığa dönüşmesini hedeflediklerini ifade eden Kurum, Türk devletlerinin ortak geleceği için daha kapsamlı projeler geliştirmesi çağrısında bulundu.