Rusya'nın enerji şirketi Gazprom, 2026 yılının başından bu yana Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’a doğal gaz sevkiyatını yaklaşık yüzde 70 oranında artırdı. Özbekistan’ın gaz ithalat faturası yılın ilk 7 ayında 1 milyar doları aşarken, bölge ülkelerinin Rus gazına olan bağımlılığı artış gösteriyor.
Rus enerji devi Gazprom, Türkistan pazarındaki varlığını ve doğal gaz sevkiyat hacmini rekor oranlarda artırmaya devam ediyor. Şirket Yönetim Kurulu Başkanı Aleksey Miller, Petrol ve Gaz Sanayisi Çalışanları Günü kapsamında düzenlenen toplantıda yaptığı açıklamada; Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’a yönelik gaz sevkiyatının 2026 başından itibaren yaklaşık yüzde 70 arttığını duyurdu.
Özbekistan’ın etkili gazete ve haber portallarından kun.uz tarafından gündeme taşınan habere göre, Miller konuşmasında, "Bu yıl Orta Asya’da oldukça başarılı sonuçlar elde ediyoruz. Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’a gerçekleştirdiğimiz teslimat hacmini yaklaşık yüzde 70 oranında artırdık" ifadelerini kullandı.
ÖZBEKİSTAN NET GAZ İTHALATÇISI KONUMUNDA
2023 yılında Gazprom'dan gaz tedarik etmeye başlayan Özbekistan, aynı yıl itibarıyla net gaz ithalatçısı konumuna geldi. Rus gazı ülkeye, Sovyetler Birliği döneminde Türkistan'dan Rusya'ya gaz taşımak amacıyla inşa edilen ancak günümüzde tersine akış (revers) rejiminde işletilen "Orta Asya-Merkez" ana boru hattı üzerinden ulaştırılıyor.
Gazprom, 2025 yılında Özbekistan’a bir önceki yıla kıyasla yüzde 15 artışla 6,48 milyar metreküp doğal gaz sevk etmişti.
Özbekistan Ulusal İstatistik Komitesi verilerine göre, 2026 yılının Ocak-Temmuz döneminde doğal ve suni gaz ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,2 artarak 1 milyar 10 milyon dolara ulaştı. Sıvılaştırılmış gaz (propan) ithalatı ise 3,6 kat artarak 105,4 milyon doları buldu. Aynı dönemde Özbekistan'ın gaz ihracatı ise değer bazında yüzde 36,2 azalarak 279,7 milyon dolara geriledi.
KIRGIZİSTAN VE KAZAKİSTAN İLE UZUN VADELİ ORTAKLIK
Interfax'ın aktardığı bilgilere göre yıllık yaklaşık 500 milyon metreküp gaz tüketen Kırgızistan'da, inşası planlanan İES-2 ve "Bişkekselmaş" termik santralleri için Gazprom ile 2040 yılına kadar geçerli uzun vadeli gaz tedarik sözleşmeleri imzalandı.
Kazakistan'da ise Rus gazı, ülkenin batı bölgesinde yer alan Batı Kazakistan, Kostanay ve Aktöbe vilayetlerindeki tüketicilerin ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılıyor. Gazprom yetkilileri, Kazakistan iç pazarındaki talep artışına paralel olarak sevkiyatın artırıldığını ve ülkenin kuzey bölgelerinin de Rus gazıyla beslenmesine yönelik projelerin sürdürüldüğünü belirtti.