Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan, Türkistan’da Nükleer Silahlardan Arındırılmış Bölge Antlaşması’nın imzalanmasının 20. yılı dolayısıyla yayımladığı ortak bildiride nükleer silahsızlanma konusunda ilerleme sağlanması ve yeni silah kontrol mekanizmalarının oluşturulması çağrısında bulundu.
Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan dışişleri bakanları, Türkistan’da Nükleer Silahlardan Arındırılmış Bölge Antlaşması’nın imzalanmasının 20. yılı dolayısıyla ortak bildiri yayımladı.
Kazakistan Dışişleri Bakanlığının internet sayfasında yayımlanan bildiride, bölge ülkelerinin antlaşmanın hedeflerine bağlılıkları teyit edildi. Bakanlar, anlaşmanın bölgesel güvenliğin güçlendirilmesine, nükleer silahsızlanmaya ve nükleer enerjinin barışçıl amaçlarla kullanımına katkı sağladığını belirtti.
Bildiride Türkistan’ın, tamamen Kuzey Yarım Küre’de bulunan ve nükleer silaha sahip iki ülkeyle doğrudan sınırı olan ilk ve tek nükleer silahlardan arındırılmış bölge olduğu vurgulandı.
NÜKLEER SİLAHSIZLANMADA İLERLEME ÇAĞRISI
Türkistan ülkelerinin dışişleri bakanları, küresel ölçekte nükleer silahsızlanma konusunda yeterli ilerleme sağlanamamasından duydukları endişeyi dile getirdi.
Bakanlar, önemli silahların kontrolü anlaşmalarının yürürlükten kalkmasına ve nükleer cephaneliklerin modernleştirilmesine dikkatİ çekerek, ülkelerin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin doğrulanmasına imkân sağlayacak yeni silah kontrol mekanizmalarının acilen oluşturulması çağrısında bulundu.
Bildiride ayrıca Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın 11. Gözden Geçirme Konferansı’nın somut sonuçlar ortaya koymadan sona ermesinden duyulan üzüntü ifade edildi. Bakanlar, nükleer silahsızlanma, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi ve nükleer enerjinin barışçıl kullanımı konularındaki müzakerelerin sürdürülmesi gerektiğini söyledi.
NÜKLEER DENEMELERİN TAMAMEN YASAKLANMASI İSTENDİ
Bakanlar, Kapsamlı Nükleer Test Yasağı Antlaşması’nın (CTBT) mümkün olan en kısa sürede yürürlüğe girmesi çağrısında da bulundu.
Antlaşmanın imzaya açılmasının üzerinden 24 Eylül 2026’da 30 yıl geçeceğine dikkat çekilen bildiride, nükleer denemelerin tamamen yasaklanmasının küresel güvenlik açısından önem taşıdığı belirtildi.
GENÇLERİN SÜRECE KATILIMI VURGULANDI
Ortak bildiride Kırgızistan’ın girişimiyle her yıl 5 Mart’ta kutlanan Silahsızlanma ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Konusunda Uluslararası Bilinçlendirme Günü de desteklendi.
Bakanlar, gençlerin silahsızlanma ve uluslararası güvenlik konularındaki tartışmalara katılmasının önemini vurguladı.
Türkistan ülkeleri ayrıca nükleer silahlardan arındırılmış diğer bölgelerle iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti ve Orta Doğu da dâhil olmak üzere yeni nükleer silahlardan arındırılmış bölgelerin oluşturulmasını destekledi.
Semipalatinsk Antlaşması, 8 Eylül 2006’da Semey’de (Semipalatinsk) imzalanmıştı.