TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Kazakistan'ın başkenti Astana yakınlarındaki Akmol kasabasında bulunan tarihi ALJİR kampını ziyaret etti. Müze Müdürü Dauletkerey Kapılı'dan bilgi alan Raev, kampın GULAG sistemi içindeki yerini ve kadınların burada maruz kaldığı insanlık dışı koşulları yerinde inceledi.
Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Genel Sekreteri Sultan Raev, Kazakistan'ın başkenti Astana'da bulunan "ALJİR" Siyasi Baskı ve Totalitarizm Kurbanları Anıt Müze Kompleksi'ni ziyaret etti.
Müze Müdürü Dauletkerey Kapılı ile bir araya gelen Raev, müzenin tarihi ve çalışmaları hakkında bilgi aldı. Ziyaret sırasında müze sergilerini gezen Genel Sekreter, Sovyetler Birliği dönemine ait belgeleri inceledi.
SOVYET DÖNEMİNİN ACI MİRASI: ALJİR KAMPI
ALJİR Anıt Müze Kompleksi, Akmola bölgesinde eski bir kampın bulunduğu alana kuruldu. Burası, Sovyetler Birliği'nde totaliter rejimin "halk düşmanı" ilan ettiği kişilerin eşlerinin tutulduğu kamp olarak biliniyor.
Müze, 31 Mayıs 2007'de ziyarete açıldı. Açılış, Kazakistan'da "Siyasi Baskı Kurbanlarını Anma Günü"nün kabul edilişinin 10. yılı ve kitlesel baskıların başlamasının 70. yıl dönümüne denk getirildi.
ALJİR, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri arasında 1930-1950’li yıllardaki kitlesel terör kurbanlarına adanan tek anıt müze olma özelliğini taşıyor.
GULAG sisteminin en ağır koşullarına sahip yerlerden biri olab kampın tarihine ilişkin verilere göre, buradan 18 binden fazla kadın geçti; aynı anda yaklaşık 8 bin kadının tutulduğu kampta en az 600 kadın hayatını kaybetti. Kesin ölü sayısına ilişkin araştırmalar ise sürüyor.
62 MİLLETTEN KADIN AYNI ACIYI PAYLAŞTI
Kampta tutulan kadınların 62 farklı milletten olması, baskıların geniş coğrafi boyutunu ortaya koyuyor. Resmî kayıtlara göre en büyük grupları 4 bin 390 kişi ile Rus, 855 kişi ile Yahudi, 740 kadınla Ukraynalı ve 87 kişi ile Kazak kadınlar oluşturdu. Bunun yanı sıra Alman, Fransız, İsveçli, Japon, Norveçli, Avusturyalı, Polonyalı, Gürcü, Ermeni, Azerbaycanlı, Litvan ve Leton kadınlar da kampta tutuldu.
DÖNEMİN ÜNLÜ İSİMLERİNİN EŞLERİ VE ANNELERİ
ALJİR'de tutulanlar arasında dönemin tanınmış simalarının eşleri ve yakınları da vardı. Ünlü şarkıcı Lidiya Ruslanova, yazar Galina Serebryakova, kurşuna dizilen Mareşal Mihail Tuhaçevski'nin aile fertleri, yazar Boris Pilnyak'ın eşi Kira Andronnikoshvili, Yuri Trifonov'un eşi Yevgeniya Lurye bunlardan bazıları. Şair Bulat Okudzhava'nın annesi ile balerin Maya Plisetskaya'nın annesi de kampta kalan isimler arasında yer alıyor.
RAEV: BU ACILARI UNUTMAMALIYIZ
TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, ziyaret sonrası yaptığı açıklamada, ALJİR gibi mekanların totaliter rejimlerin insanlığa yaşattığı acıları gelecek nesillere aktarmak için önemli olduğunu söyledi. Benzer acıların bir daha yaşanmaması için ortak hafızanın canlı tutulması gerektiğini vurgulayan Raev, suçsuz yere acı çeken ve hayatını kaybeden tüm kadınları rahmetle andı.
Raev, TÜRKSOY olarak Türk dünyasının kültürel mirasının yanı sıra insanlığın ortak acılarının da hatırlanmasına katkı sunmaya devam edeceklerini belirtti.