Urmiye Gölü’nde tehlike sürüyor: Ekolojik denge henüz sağlanamadı

Urmiye Gölü’nün su hacmi 2 milyar 520 milyon metreküpe ulaştı. Geçen yılın aynı dönemine göre artış kaydedilse de gölün su seviyesi ve yüzey alanı, tarihsel ekolojik kapasitesinin oldukça altında kalıyor.

Haber Giriş Tarihi: 14.10.2026 10:33
Haber Güncellenme Tarihi: 14.10.2026 10:33
https://www.qha.com.tr/

Güney Azerbaycan’da bulunan Urmiye Gölü’nün su hacmi 2 milyar 520 milyon metreküpe, yüzey alanı ise bin 946 kilometrekareye ulaştı. Yetkililer, geçen yılın aynı dönemine göre iyileşme kaydedilmesine rağmen gölün ekolojik dengesine henüz kavuşamadığını belirtti.

İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti Bölgesel Su Şirketi Başkanı Mecid Resteqari, Urmiye Gölü’nün mevcut su durumuna ilişkin açıklamalarda bulundu.

Resteqari, göldeki su hacminin 2 milyar 520 milyon metreküp olduğunu, su seviyesinin bin 270,63 metreye, yüzey alanının ise bin 946 kilometrekareye ulaştığını bildirdi.

Mevcut su miktarının geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha yüksek olduğunu belirten Resteqari, bu artışın gölün yeniden eski durumuna döndüğü anlamına gelmediğini vurguladı. Resteqari, Urmiye Gölü’nün ekolojik denge seviyesine ulaşması için daha uzun bir yol bulunduğunu ifade etti.

GÖLÜN ESKİ SEVİYESİNE ULAŞMASI İÇİN BÜYÜK MİKTARDA SU GEREKİYOR

Bir dönem dünyanın en büyük tuz göllerinden biri olan Urmiye Gölü, son yıllarda kuraklık, iklim değişikliği, su kaynaklarının aşırı kullanımı ve gölü besleyen nehirler üzerindeki su yönetimi uygulamaları gibi etkenler nedeniyle ciddi ölçüde küçüldü.

Tarihsel ideal ekolojik kapasitesinin yaklaşık 30-32 milyar metreküp olduğu belirtilen gölün yüzey alanı, bu dönemde yaklaşık 5 bin-6 bin kilometrekareye kadar ulaşıyordu.

Mevcut 2 milyar 520 milyon metreküplük su hacmi, gölün tarihsel ideal kapasitesinin oldukça altında bulunuyor. Güncel su miktarı, belirtilen tarihsel kapasitenin yaklaşık yüzde 8’ine karşılık geliyor.

Urmiye Gölü’nün yeniden ekolojik dengesine kavuşabilmesi için yalnızca su seviyesinin geçici olarak yükselmesi yeterli görülmüyor. Gölü besleyen su kaynaklarının korunması, su tüketiminin yönetilmesi ve kuraklığın etkilerinin azaltılması da önem taşıyor.

URMİYE GÖLÜ NEDEN KURUYOR?

Dünyanın 2. büyük tuz gölü olan Urmiye Gölü'nde son 20 yıldır su seviyesi son derece azalmış durumda. İran'ın kuzeyinde yaşayan Güney Azerbaycan Türkleri ise bu durumdan İran rejimini sorumlu tutuyor.

Güney Azerbaycanlı aktivistler Urmiye Gölü'nün kurumasında İran rejiminin kasıtlarına dair birçok örnek sıralıyor. Öncelikli nedenlerden biri olarak Urmiye Gölü havzasındaki nehirlerin üzerine hesapsızca inşa edilen barajlar görülüyor. İran rejiminin göle akan nehirler üzerine tam 25 baraj inşa ettiği biliniyor. Ayrıca gölün ortasına inşa edilen köprü yolunun gölü kuzey ve güney olarak ikiye ayırarak su geçişini kısıtladığını, bu nedenle gölün güney kısmının kurumasının hızlandığı vurgulanıyor. Yine tarımsal sulama amaçlı açılan derin su kuyularının göle akan yeraltı kaynaklarını kuruttuğu belirtiliyor.

Urmiye Gölü meselesi Güney Azerbaycanlıların Türk dili ve kimlik meselesinden sonra en çok itirazda bulunduğu konu olarak görülüyor.