Ukrayna'nın Başkenti Kıyiv'de 21-22 Ağustos tarihlerinde "Kırım İnciri" festivali düzenlenecek. Etkinlikte Kırım Tatar edebiyatı, sömürgesizleştirme ve tarihi hafıza konularında paneller, atölyeler, antoloji tanıtımı ve 6. edebiyat yarışması ödül töreni gerçekleştirilecek.
Ukrayna'nın Başkenti Kıyiv’de 21-22 Ağustos 2026 tarihleri arasında “Kırım İnciri" festivali düzenlenecek. Festival programında Kırım, sömürgesizleştirme ve Kırım Tatar edebiyatı üzerine paneller, antoloji tanıtımı, edebiyat okumaları, atölyeler ve 6. edebiyat yarışmasının kazananlarının açıklanacağı ödül töreni yer alacak.
Festival organizatörlerinin Suspilne Krım'a yaptığı açıklamaya göre etkinlik, Kırım ve Kırım Tatar kültürü, sömürgesizleştirme, hafıza ve çağdaş Ukrayna edebiyatı konularında önde gelen yazarları, tarihçileri, gazetecileri, insan hakları savunucularını, araştırmacıları, tercümanları ve müzisyenleri bir araya getirecek.
Ayrıca organizatörler, iki gün boyunca yoğun kamuya açık tartışmalar, yeni bir antoloji tanıtımı, Kırım’ın Ukrayna ve uluslararası bilgi alanındaki konumuna ilişkin söyleşiler, edebiyat okumaları, müzik ve şiir dinletisi ile edebiyat yarışmasının kazananları için ödül töreni düzenleneceğini bildirdi.
Festival kapsamında ayrıca Kırım Tatarı zanaatkarların ürünlerinin yer aldığı bir fuar düzenlenecek. Katılımcılar, “Kırım Tatar motifleriyle baskı” ve “Kırım Tatar motifleriyle vitray boyama” atölyelerine katılabilecek. Etkinliğin düzenleneceği yer, zorunlu kayıt işleminin ardından katılımcılara bildirilecek.
İLK GÜNDE SÖMÜRGESİZLEŞTİRME VE TARİHİ HAFIZA KONUŞULACAK
Festival 21 Ağustos’ta saat 14.30’da başlayacak. Saat 16.00’da tarihi hafıza, Kırım’ın sömürgesizleştirilmesi, Rusya’nın yeniden sömürgeleştirme politikası ve yarımadanın geleceği ele alınacak. Katılımcılar, sömürge mirasının aşılmasına ilişkin Ukrayna ve Kırım Tatarı bakış açılarını ve savaş ile işgal koşullarında toplumun karşı karşıya olduğu zorlukları değerlendirecek.
Saat 18.30’da ise “Kırım İnciri" 6. edebiyat yarışmasının kazananları için ödül töreni düzenlenecek. Organizatörlere göre yarışmanın bu yılki katılımcıları arasında Ukrayna Silahlı Kuvvetleri mensupları ve ülke içinde yer değiştirmek zorunda kalanların yanı sıra yurt dışına çıkmak zorunda kalan çok sayıda kişi bulunuyor.
Yarışma eserleri, işgal altındaki bölgeler de dahil olmak üzere Ukrayna’nın tüm bölgelerinden ve diğer yedi ülkeden gönderildi. Organizatörler, bunun edebiyatın sınırları olmadığını ve Kırım ile Ukrayna’nın sesinin güçlü ve özgür biçimde duyulduğunu bir kez daha gösterdiğini belirtti.
BEŞİNCİ ANTOLOJİ TANITILACAK
Bunun yanında, 22 Ağustos’ta festival programı saat 11.00’de “Kırım İnciri”nin beşinci antolojisinin tanıtımıyla devam edecek. Etkinlik sırasında yazarlar, eserlerinden bölümleri salonda ve çevrim içi olarak okuyacak. Organizatörler, beşinci antolojinin önceki yarışmanın en iyi eserlerini bir araya getirdiğini ve günümüze giderek daha fazla yaklaştığını vurguladı.
Antolojide kaçırılan ve kaybolan Kırımlılar, siyasi tutsaklar ve 1974-2023 yıllarında yaşamış tarihçi Oleksa Hayvoronskıy’nın anısı gibi konulara yer veriliyor. Bunun yanı sıra Kırım Tatarlarının vatanlarına dönüşünün acılı süreci, 18 Mayıs 1944 tarihinde sürgün edilme teması ve Köktebel’de geçen bir aşk hikayesi de ele alınıyor.
Antolojide Yusuf Bolat, Seyran İbrahimov, Lina Kostenko, Bohdan Lepkıy, Osman Osmanov, Maye Safet ve İvan Franko’nun eserlerinden çeviriler de bulunuyor.
KIRIM’IN DÜNYADAKİ TEMSİLİ TARTIŞILACAK
Saat 12.30’da Kırım’ın küresel bilgi alanında, uluslararası siyasette ve çağdaş gazetecilikte nasıl temsil edildiği ele alınacak. Kırım’ın dünyaya nasıl anlatılması gerektiği, yarımadaya ilişkin algıyı hangi anlatıların şekillendirdiği ve Kırım konusunun uluslararası gündemdeki yeri tartışılacak.
Saat 14.00’te ise Kırım Tatarca'da, edebiyatın dilin, kültürün ve tarihi hafızanın korunması için bir alan olarak rolü üzerine bir panel düzenlenecek. Katılımcılar, savaş ve işgal koşullarında edebiyatın gücünü, yazarların kendi topluluklarına karşı sorumluluğunu ve Kırım Tatar edebiyatının günümüzde Kırım ile bağın korunmasına nasıl yardımcı olduğunu ele alacak.
İŞGAL ALTINDAKİ KIRIM’DA KALANLARIN DENEYİMLERİ ELE ALINACAK
Saat 15.30’da işgal altındaki Kırım’da yaşamaya devam eden insanların deneyimleri ve Ukrayna toplumundaki algıları üzerine bir söyleşi gerçekleştirilecek. Katılımcılar, Ukrayna’nın Kırım’a bakışının nasıl değiştiğini, yarımadadaki toplumsal süreçler ve insanların tutumları hakkında neler bilindiğini ve bugün Kırım’da yaşamaya devam eden kişileri dinlemenin ve anlamanın neden önemli olduğunu tartışacak.
Saat 17.00’de ise çağdaş Ukrayna edebiyatının güneyi bölgenin tarihi, insanları, şehirleri ve kültürel çeşitliliği üzerinden nasıl yeniden değerlendirdiği konuşulacak. Söyleşide yeni edebi anlatılar, güneyin kalıplaşmış imajının aşılması ve Kırım’ın çağdaş Ukrayna kültüründeki yeri ele alınacak. Ayrıca Kırım Tatar edebiyatının klasik ve çağdaş eserleriyle ortak noktalar aranacak.
FESTİVAL MÜZİK VE ŞİİR DİNLETİSİYLE SONA ERECEK
Saat 19.00’da müzik ve şiir dinletisi düzenlenecek. Organizatörler, festivalin bu yılki “Kırım İnciri” yarışmasının finalistlerinin eserlerini canlı müzik eşliğinde okuyacağı samimi bir müzik ve şiir gecesiyle sona ereceğini bildirdi.
“KIRIM İNCİRİ” 2018’DE HAYATA GEÇİRİLDİ
Öte yandan,“Kırım İnciri”, 2018 yılında kurulan Ukrayna-Kırım Tatarı edebiyat projesi olarak faaliyet gösteriyor. Proje; yarışma, festival ve antoloji olmak üzere farklı alanlarda gelişmiş bir yapıya sahip. Projenin amacı, Kırım Tatarca ve Kırım Tatar edebiyatının yaygınlaşmasına ve gelişmesine katkı sağlamak, Kırım ve Kırım Tatarları konusunu Ukrayna edebiyatında güncel tutmak ve iki kültürün birbirini daha iyi tanıması amacıyla karşılıklı çevirilerin yapılmasını teşvik etmek.
Festival, Kırım İnciri ekibi tarafından Mnojına Vakfı, Staroho Leva Yayınevi, “Kırım Evi” Devlet İşletmesi, Uluslararası Rönesans Vakfı ve “Güçlü Ukrayna İçin Ortaklık” Programı ile birlikte düzenleniyor.
Festivalin ortakları arasında “Sense” kitabevi, KSE, PEN, Musafir, TaKava, Suspilne Kultura, Qadın Divani, Crimea Vox, Crimea Daily, Kırım Haber Ajansı (QHA), Kırım Cephesi ve Ukraїner bulunuyor.