Kıyiv'de düzenlenen insan hakları etkinliğinde, Rusya'nın elinde esir tutulan 260 sivil kadının durumu ele alınırken, Luhansk'ta elektrik işkencesine maruz kalan bir muhtarın yaşadıkları ile Kırım'da 12 yıl hapse çarptırılan 71 yaşındaki Halına Dovhopolaya'nın hapishane mektubu kamuoyuna duyuruldu.
Ukrayna’nın başkenti Kıyiv, Kırım başta olmak üzere Rusya’nın işgal altında tuttuğu Ukrayna topraklarında kadınlara yönelik artan sistematik baskılarını gözler önüne seren anlamlı bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. 17 Haziran'da düzenlenen "Esaretten Mektuplar: İşgal Altındaki Topraklarda ve Rus Hapishanelerinde Sivil Kadınların Kaderi" başlıklı etkinlikte, Rus zindanlarında tutulan sivil kadınların gönderdiği mektuplar okunurken, Rus işgali sırasında esir alınıp işkence gören kadınların canlı tanıklıklarına yer verildi.
KIRIM’DA TOPLU TUTUKLAMALAR VE SAĞLIK DURUMU KRİTİK OLAN SİYASİ TUTSAKLAR
İnsan hakları savunucuları, Rusya'nın özellikle son dönemde kadın aktivistler ve siviller üzerindeki baskıyı radikal şekilde artırdığına dikkat çekti. Etkinlikte, yakın zamanda Kırım'da uydurma gerekçelerle gözaltına alınan dört Kırım Tatarı kadının (Fevziye Osmanova, Elviza Aliyeva, Nasibe Saidova ve Esma Nimetulayeva) en az 14 Eylül’e kadar hücrede tutulacağı belirtildi. Ayrıca Rus hapishanelerinde hukuksuzca rehin tutulan İrına Danılovıç ve Halına Dovhopolaya gibi sağlık durumu son derece kritik olan ve acil tedaviye ihtiyaç duyan sivil kadınların durumuna özel vurgu yapıldı.
Sivil Esirlerin Korunması Girişimi Başkanı Tetyana Katrıçenko, Rusya'nın hem kadınları hem de erkekleri korkunç şartlar altında esir tuttuğunu ve bu suçun boyutunun her geçen gün büyüdüğünü ifade etti. Katrıçenko, şu ana kadar gözaltında tutulduğu yer kesin olarak doğrulanan 193 kadının olduğunu, ancak yeri bilinmeyenlerle birlikte toplamda en az 260 sivil kadının Rusya'nın elinde esir olduğunu açıkladı.
“BENİ SABOTAJCI İLAN EDİP ELEKTRİK AKIMI VERDİLER”
Rus esaretinden ve işkencelerinden kurtulmayı başaran Luhansk bölgesine bağlı Krasnoriçenske yerleşim yeri muhtarı Halına Hlobçasta, yaşadığı dehşet dolu günleri salondakilerle paylaştı. Köyünün işgali sırasında Rus askerleri tarafından rehin alınan ve sergilediği dirençle Ukrayna'da "Yılın Güçlü Kadınları" ödülüne layık görülen Hlobçasta, sorgu anlarını şu sözlerle anlattı:
"Kendini komutan Denis olarak tanıtan biri bana 'Köyde neler dönüyor anlat' dedi. Ben de 'Görmüyor musunuz, köyün neredeyse tamamı emekli yaşlılar' dedim. Bizim Ukrayna döneminde yerel yönetimle yaptığımız yol tamiratı yazışmalarını bilgisayarda bulunca yüzüme üç kez sertçe vurup beni 'sabotajcı' ilan ettiler. Gözlerimi bağlayıp köy okulundaki spor salonuna götürdüler. Orada su diye inleyen 11 köylü daha vardı, içlerinde daha önde kalp krizi geçirmiş biri de bulunuyordu. Beni müdür odasına çıkarıp ellerimi arkaya kıvırdılar, üzerime bir şeyler sürdüler ve vücuduma elektrik verdiler. Bunu tam beş kez tekrarladılar, acısı tarif edilemez."
71 YAŞINDAKİ SİYASİ TUTSAK HALINA DOVHOPOLAYA’NIN RUS CEZAEVİNDEN GÖNDERDİĞİ MEKTUP
Etkinliğin en çarpıcı anlarından biri, 2019 yılında Akyar’daki (Sivastopol) evinde düzmece "vatana ihanet ve Ukrayna istihbaratına bilgi sızdırma" suçlamasıyla FSB tarafından tutuklanan ve 12 yıl hapse mahkûm edilen 71 yaşındaki Kırımlı Halına Dovhopolaya’nın Vladimir Bölgesindeki 1 No'lu Kadın Cezaevi'nden gönderdiği Mayıs 2026 tarihli mektubun okunması oldu. Kıyiv Uluslararası Kadınlar Kulübü Başkanı Mary K. Leonard tarafından okunan mektupta şu ifadeler yer aldı:
"Buradaki en korkunç şey nakil süreciydi. Kış, soğuk ve don tam altı ay sürdü. Böyle bir kış daha kaldıramam. 71 yaşında olmama rağmen ruhum hala güçlü, ilkelerime sadığım. Genç mahkumlar arasında çok dostum var. Rusya Ceza Kanunu'nun 275. maddesinden (vatana ihanet) hüküm giydiğim için erken tahliye veya daha hafif bir kampa nakledilme şansım hukuken yok. Şu an eklem rahatsızlığım (proksi-artroz) nedeniyle acil ameliyat olmam gerekiyor ama bu sistemde mümkün görünmüyor. Sevgili kardeşim Vlad, beni unutmadığın için teşekkürler. Kırım'a geri dönmeyeceğim. Aralık 2025'te Moskova'ya Rus vatandaşlığından çıkmak için resmi başvuru yaptım; gelen yanıt ne 'evet' ne 'hayır' oldu. Vlad, umarım seni vatanımızda kucaklayabilirim. Güçlü kalın, ben sizinleyim. Sevgiyle, Olena."