Ukrayna Parlamentosu (Verhovna Rada) İnsan Hakları Yetkilisi (Ombudsman) Dmıtro Lubinets, 2025 yılı boyunca Rusya tarafından esir tutulan 2 binden fazla Ukrayna vatandaşının ülkeye geri döndüğünü açıkladı.
Ukrayna İnsan Hakları Yetkilisi (Ombudsman) Dmıtro Lubinets, işgalci Rusya tarafından esir tutulan Ukraynalı asker ve sivillerin geri getirilmesine ilişkin son verileri paylaştı. Lubinets, Ukrayna’nın 2025 yılı içinde 2 binden fazla vatandaşını Rus esaretinden kurtarmayı başardığını bildirdi.
Ukrayna merkezli “24 Kanal” medya kuruluşu için hazırladığı köşe yazısında, “Geniş çaplı işgal saldırısının başından (24 Şubat 2022) bu yana Ukrayna toplamda 6 bin 266 vatandaşını Rus esaretinden kurtardı. Bunlardan 403’ü sivil kişilerdi. Bu büyük sayının içinde 266 kadın ve 6 bin erkek bulunuyordu. 70 esir takası gerçekleştirildi. Ve 2025 yılında 2 binden fazla vatandaşı ülkemize geri getirmeyi başardık. Önceki yılların hiçbirinde bu kadar yüksek bir sayıya ulaşılamamıştı.” ifadelerini kullandı.
Ayrıca Lubinets, özellikle İstanbul mutabakatları çerçevesinde yapılan esir takaslarına dikkat çekti. İlk tur görüşmeler 16 Mayıs 2025’te gerçekleşti ve taraflar “1000’e 1000” formatında bir takas üzerinde anlaşmaya vardı. Lubinets, bunun Ukrayna için “tarihi bir ilerleme” olduğunu belirterek, ilk kez bu denli yüksek sayıda kişinin –askerlerin yanı sıra 120 sivilin de– ülkeye döndüğünü vurguladı.
İstanbul’daki ikinci tur müzakerelerde Ukrayna, esirlerin geri dönüşü konusunu yeniden gündeme getirdi. Bu aşamada ağır yaralılar, hastalar ve 25 yaş altındaki kişiler öncelikli kategoriler olarak belirlendi. Ancak üçüncü tur görüşmeler somut sonuçlar vermedi; Rusya yalnızca uzun süredir esaret altında bulunan savaş esirlerinin öncelikli değişimini kabul etti.
Lubinets, Rus tarafının fiilen sadece ilk turda varılan anlaşmaları yerine getirdiğini belirtti. 18-25 yaş arasındaki genç askerlerin, ağır yaralı ve hasta savaş esirlerinin yalnızca bir kısmının geri verildiğini, uzun süre esaret altında tutulan askerlerin ise neredeyse hiç iade edilmediğini aktardı.
İnsan Hakları Yetkilisi ayrıca, 2025 yılında sivillerin geri dönüş sürecinde önemli bir ilerleme sağlandığını ifade etti. Bu kapsamda Herson’un eski belediye başkanı Volodımır Mıkolayenko ve gazeteci Dmıtro Hılyuk’un serbest bırakılması gibi dikkat çeken örnekler yaşandı.
Öte yandan, halen işgal altındaki bölgelerde bulunan yaklaşık 15 bin Ukraynalı sivil kayıp olarak kabul ediliyor. Doğrulanmış verilere göre ise Rusya’daki hapishanelerde yaklaşık bin 800 Ukraynalı sivil bulunuyor.