Ukrayna, Rusya'ya karşı savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla İsveç'ten 20 adet Gripen E savaş uçağı satın alma kararı aldı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy (Volodimir Zelenski), ülkesinin İsveç'ten 20 adet Gripen E savaş uçağı satın alacağını, İsveç'in ayrıca 16 adet eski model Gripen savaş uçağını hibe edeceğini açıkladı. Anlaşmanın, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı hava savunma kapasitesini güçlendirmeyi amaçladığı belirtildi.
Geçen yıl iki ülke arasında imzalanan niyet mektubu, İsveç'in Ukrayna'ya 150'ye kadar Gripen savaş uçağı satmasının önünü açmıştı. Kıyiv yönetimi, Avrupa Birliği'nin (AB) sağladığı 90 milyar avroluk kredi paketinden 2,5 milyar avroyu ilk 20 uçağın finansmanı için ayırdı.
Öte yandan, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Volodımır Zelenskıy ile 28 Mayıs 2026 tarihinde Uppsala’da düzenlediği ortak basın toplantısında konuyu duyurmuştu.
GRİPEN SAVAŞ UÇAĞI
İsveçli savunma şirketi Saab tarafından geliştirilen Gripen, dördüncü nesil, tek motorlu ve çok amaçlı bir savaş uçağı olarak biliniyor. Hava-hava muharebesi, bombardıman ve keşif görevlerinde kullanılabilen uçak, daha pahalı olan beşinci nesil savaş uçaklarına alternatif olarak değerlendiriliyor.
Gripen'in Ukrayna tarafından tercih edilmesinde, zorlu savaş koşullarına uygun tasarımı etkili oldu. Uçaklar, geleneksel hava üslerine ihtiyaç duymadan düz karayollarından kalkış ve iniş yapabiliyor. Bu özellik, hava araçlarının farklı noktalara dağıtılarak düşman saldırılarına karşı korunmasını kolaylaştırıyor.
Ukraynalı yetkililer ayrıca Gripen'in bakım ve yeniden göreve hazırlanma süresinin oldukça kısa olduğuna dikkat çekiyor. Altı kişilik bir ekip, uçağı yakıt ikmali ve mühimmat yüklemesinin ardından yaklaşık 10 dakika içinde yeniden göreve hazır hale getirebiliyor.
Gripen savaş uçakları, Amerikan JDAM ve AIM-120 AMRAAM füzeleri ile İngiliz Storm Shadow ve Fransız SCALP seyir füzeleri gibi farklı NATO mühimmatlarını kullanabiliyor. Bu durum, Ukrayna'nın tek bir tedarikçiye bağımlı kalmamasını sağlıyor.
İlk kez 1996 yılında hizmete giren Gripen'in en yeni versiyonu olan Gripen E'nin ilk teslimatı İsveç Hava Kuvvetlerine 2025 yılında yapıldı. Bugüne kadar 280'den fazla Gripen üretilirken, uçaklar İsveç'in yanı sıra Brezilya, Güney Afrika, Tayland, Macaristan ve Çekya tarafından da kullanılıyor.