Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskıy, ABD’li müzakerecilerin NATO üyeliğini Donbas’tan çekilme ihtimaliyle birlikte gündeme getirdiğini açıkladı. Toprak tavizine hazır olmadıklarını vurgulayan Zelenskıy, güvenlik garantileri, güçlü bir ordunun korunması ve yeniden inşa finansmanını içeren kapsamlı bir paket sunulması hâlinde konuyu referanduma götüreceğini belirtti.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, 14 Kasım’da Cumhurbaşkanlığı Ofisi tarafından yayımlanan açıklamasında, Abu Dabi’deki son barış görüşmelerinin ardından ABD’li müzakerecilerin gündeme getirdiği önerilere ilişkin bilgi verdi.
Reuters’ın haberine göre Zelenskıy, “Amerikalılar şu soruyu gündeme getirdi: ‘Ya Ukrayna NATO’ya katılırsa? Ukrayna Donbas’tan çekilir mi?’” diyerek görüşmelerde NATO üyeliğinin toprak tavizleriyle ilk kez ilişkilendirildiğini söyledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bu konudaki açıklamalarına da işaret eden Zelenskıy, görüşmelerin son derece zor ilerlediğini belirtti. Putin, Ukrayna’nın NATO üyeliğini uzun süredir Moskova’nın “kırmızı çizgisi” olarak nitelendirmiş ve bu konuyu topyekûn işgal saldırılarının gerekçelerinden biri olarak öne sürmüştü.
REFERANDUM İÇİN KAPSAMLI PAKET ŞARTI
Zelenskıy, Ukrayna’nın toprak tavizine hazır olmadığı yönündeki tutumunu yineledi. Ancak güvenlik garantilerini, güçlü ve yeterli kaynaklara sahip bir Ukrayna ordusunu koruma hakkını ve yeniden inşa için gerekli finansmanı içeren kapsamlı bir paket sunulursa konuyu referanduma götüreceğini açıkladı.
“ÖNCE BU SAVAŞ SONLANDIRILMALI”
Rusya’nın, savaşın sona erdirilmesinden önce Avrupa’nın güvenlik düzeni üzerinde geniş kapsamlı bir anlaşmaya varılması talebine de karşı çıkan Zelenskıy, şu ifadeleri kullandı:
Her şeyi altüst edip, önce dünyadaki ya da kıtadaki genel güvenlik çerçevesinin değiştirilmesinden bahsedip, ancak ondan sonra bu savaşın sona erdirilmesinden söz edemeyiz. Önce bu savaş sona erdirilmelidir.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Jared Kushner ise 14 Kasım’daki sosyal medya paylaşımında tarafların bu haftaki görüşmelerde “maksimalist tutumlar” sergilediğini belirtti. Kushner, özel görüşmelerde her iki tarafın da savaşı sona erdirmek için pratik uzlaşmalar gerekeceğini anladığını ifade ederek çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
PUTİN’İN KOSTYANTINİVKA ÖNERİSİNE TEPKİ
Zelenskıy, Putin’in Donetsk bölgesindeki Kostyantınivka’da yerel bir insani ateşkes yapılması önerisini de reddetti. Rusya’nın şehri askerî güçle ele geçiremediğine dikkat çeken Zelenskıy, “Putin, sadece Kostyantınivka’yı terk etmemizi istiyor ki, böylece oraya girip şehrin tamamını işgal edebilsin.” dedi.
Şehirdeki sivillerin tahliye imkânı bulduğunu belirten Zelenskıy, Ukrayna’nın insani ateşkes için çocukların da mahsur kaldığı 7 veya 8 cephe yerleşimini içeren bir liste sunduğunu açıkladı. Rusya’nın ise bu yerleşimleri askerî hedef olarak kullanmayı tercih ettiğini söyledi.
BİNİ AŞKIN KİŞİYİ KAPSAYACAK ESİR TAKASINDA ANLAŞMA
Abu Dabi’de 10-11 Kasım’da yapılan üçlü görüşmelerde belirgin bir ilerleme sağlanamadığını aktaran Zelenskıy, buna karşın tarafların binden fazla kişiyi kapsayacak esir takasında anlaştığını duyurdu. Takasın nihai sayısına ilişkin görüşmelerin devam ettiğini belirtti.
Zelenskıy ayrıca Kushner ve bir diğer Özel Temsilci Steve Witkoff’un, 12 Kasım’daki Moskova görüşmesinde Putin’e enerji alanında ateşkes önerisini iletme sözü verdiğini söyledi. Görüşmenin ardından bu konuda ilerleme sağlandığına ilişkin haber gelmediğini belirten Zelenskıy, “Putin, bir ateşkesi desteklemiyor.” ifadelerini kullandı.