Kırım Tatarları şehit liderini andı

Kırım Halk Cumhuriyeti’nin (26 Aralık 1917-23 Şubat 1918) kurucusu ve başbakanı Noman Çelebicihan, öldürülmesinin 94. yıldönümü dolayısıyla Sivastopol’de yapılan matem mitingi ile anıldı.
Kırım, Polonya, Litvanya ve Belarus Müslümanlarının Müftüsü Noman Çelebicihan’ın 23 Şubat 1918 tarihinde sarhoş deniz askerleri tarafından öldürüldüğü Sivastopol’ün eski hapishanesi binasının yanında matem mitingi yapıldı.
Mitinge Kırım’ın çeşitli bölgelerinden gelen çok sayıda insan katıldı. Miting katılımcıları arasında çok sayıda çocuk yer aldı. Çocuklar ellerinde Kırım Tatar bayrakları tuttular.
Miting, Noman Çelebicihan’ın sözlerini yazdığı “Ant Etkenmen” adlı Kırım Tatar halkının marşıyla başladı. Sonra Kırım Müftüsü hacı Emirali Ablayev, Çelebicihan için dua okudu.
Kırım Tatar Milli Meclisi 1. Başkan Yardımcısı, Dünya Kırım Tatar Kongresi Başkanı Refat Çubarov, hayatını halkının bağımsızlığı için feda eden Çelebicihan’ın Kırım Tatar halkının tarihinde önemli rol oynadığını kaydetti.
Çubarov, “Kasım 1917’de Bahçesaray’da Kurultay toplanmıştı. Niçin toplandı? Halkın geleceği olsun diye, o dönemde var olan bütün imkânların vatan düşüncesiyle kullanılması, halkın geleceğinin planlanması için toplanmıştı. Ancak bu istekler gerçekleşmedi.” dedi.
Mitingde Çelebicihan’ın hayatı ve faaliyetleri hatırlatıldı. Mitingde Noman Çelebicihan’ın Kırım Hanlığı’ndan sonra Kırım’da ilk kez Kırım Tatar devletini kurmayı başardığı belirtildi. Kırım Halk Cumhuriyeti Hükümetinin programında şöyle deniliyordu: “Kırım Tatar halk hükümeti, sadece yerli halkın mutluluğu ile normal yaşamını değil, aynı zamanda yarımadada yaşayan herkesi işgal, anarşi ve isyandan korumakla, onların hayatını ve şerefini korumakla yükümlüdür ve bu yükümlülüğünü kendi kutsal görevi olarak kabul eder.”
Rusya’da meydana gelen Ekim Devrimi sonucunda iktidara gelen Bolşevikler Kırım Hükümetini tanımamıştı ve Çelebicihan ile yandaşlarının planlarının hayata geçirilmesini engellemişti. Hükümet düşürülmüştü, Noman Çelebicihan tutuklandı ve 23 Şubat 1918 tarihinde yargılanmadan denizci askerler tarafından öldürüldü. Cesedi Karadeniz’e atıldı.
1944 yılında sürgün edilen ve yarım asır boyunca sürgünde tutulan Kırım Tatar halkı da Noman Çelebicihan’ın hayatını adadığı Kırım Tatarlarının dilini, kültürünü ve dininin gelişmesini sağlayacak milli özerkliği için mücadele vermeye devam ediyor.
Miting, Sivastopol’de bulunan İsyancılar Meydanında bulunan Noman Çelebicihan’ın anıt levhasına çiçek bırakma töreniyle sona erdi.   
Niyara Nurmambetova - Osman Bayramaliyev

QHA