Kırımlı mülteciler Türkiye’ye sığınamadı

Türkiye’nin üst düzey yetkilileri, Kırım’da meydana gelen olaylardan dolayı zor durumda olan Kırım Tatar halkını desteklediğini birçok kez açıklamıştı.

Bu bağlamda bazı Kırım Tatar aileleri, benzer açıklamaları Türkiye’ye sığınmak için “yeşil ışık” olarak algıladı.

Ama gerçekte her şey o kadar kolay değilmiş. Türkiye’de Kırımlı mülteciler, onları geri dönmeye mecbur eden birçok zorluklarla karşılaşıyor.

Diana Gafarova’nın ailesi, Kırım’da Mart ayında meydana gelen olaylar sırasında evlerinin yanında bulunan 4 askeri birliğin işgal edilmesinden sonra Kırım’ı terk etme kararı aldı.

Diana Gafarova, QHA’ya yaptığı açıklamada, Türkiye’ye gelince hemen Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şubesine başvurduğunu anlattı.

Diana’nın söylediğine göre, onlar Türkiye’ye gitmeden önce Türkiye binlerce Suriyeli mülteciyi kabul etti. Tüm Suriyeli mültecilere 6 aylık misafir vizesi verildi.

Ukrayna vatandaşları Türkiye’de 2 ay vizesiz kalabildiğini, Türkiye’de daha uzun süre kalmak için Kırımlı mültecilerin sağlık sigortasını almak zorunlu olduğunu söyleyen Diana Gafarova, ailesinin sigorta yapmak için maddi imkanının olmadığını kaydetti. 

Diana Gafarova, “Türkiye’de internet üzerinden bir hukukçuyla tanıştık. hukukçuya göre, Türkiye mevzuatı gereğince, Türkiye’de bulunan yabancıların bir yıllık sigorta yapmaları gerekiyor. Yapılması gereken sigortanın bedeli insanın yaşına göre belirleniyor. Yaşı büyük insanlar için sigorta, yaşı küçük olanlara göre daha pahalıdır. Sigortanın yapılması için yaş, vücut yapısı, ağırlık, hastalıklar, yapılan ameliyatlar dahil olmak üzere her şey dikkate alınıyor. Tüm özellikler belirtiltikten sonra sigortayı ve onun bedelini etkiliyor. Örneğin, benim almam gereken sigorta bedeli yaklaşık 500 doları oluşturdu. Ancak bizim sigorta yapma imkanımız yoktu” diye kaydetti.

Diana Gafarova, “Eğer Türkiye’de kalabilseydik, Temmuz ayında Yabancılar Şubesine gidip kişi başına her ay 500 doları Türk lirasına değiştirdiğimizi kanıtlayan faturaları, her kişi için sigorta belgesini ve ikamet kaydını yapacak yerimizin olduğunu kanıtlayan belge getirmemiz gerekiyordu. Temmuz ayında söz konusu belgeleri sunduktan sonra daha 3 ay Türkiye’de kalabilirdik” diye devam etti.

Kırım Tatar ailesi, Türkiye’den Ukrayna’ya gitmeye karar verdiğinde ise başka bir sorunla karşılaştı.

Diana Gafarova, “Hukukçu Türkiye’de 2 ay artı 2 hafta vizesiz kalabileceğimizi söylemişti, ancak havalimanında pasaport kontrolünde vizesiz Türkiye'de kalma süremizin geçtiğini ve 10 günlük gecikmemiz olduğunu söylediler. Vizesiz bulunma süresine daha 2 hafta eklenmesine ilişkin bir yasanın olmadığını öğrendik. Bizi bir odaya aldılar ve kişi başına 200 dolar para cezası ödememiz gerektiğini söylediler. Biz 5 kişiydik ve 1000 dolar ödeme imkanımız yoktu” diye anlattı.

Bundan dolayı Diana Gafarova’nın ailesi Türkiye’den sınır dışı edildi ve 5 yıl için Türkiye’ye girişi yasaklandı.

Diana Gafarova, “Bize kimse yardım etmedi. Türkiye’nin Kiev Büyükelçiliği’nde eğer herhangi bir kuruluşa başvurmamız halinde bize yardım edileceğini söylemişlerdi. Ama bize kimse yardım etmedi, herkes ilgili yasa veya kararın olmadığını belirtti” diye kaydetti.

Türkiye’nin Kiev Büyükelçiliği, QHA’ya yaptığı açıklamada, Türkiye’de Ukraynalı mültecilere yardım gösterilmesini düzenleyen özel belgelerin olmadığını kaydetti.

Türkiye’nin Kiev Büyükelçiliği yetkilisi, “Türkyie’de 2 ay vizesiz kalabilirsiniz ve bu süre içerisinde kendiniz sığınma hakkı isteyebilirsiniz. Yani Kırım Tatarları ya da Ukrayna vatandaşları için sığınmacı statüsü verilmesi konusunda Türkiye’de resmi açıklamalar yapılmadı” diye kaydetti.

Türkiye’ye giden yabancı ülke vatandaşları sığınma hakkı istemek için Yabancılar Şubesine başvurabilir.

Türkiye’nin Kiev Büyükelçiliği yetkilisi, “Yabancılar Şubesinde istenilen belirli belgeleri getirmeniz gerekiyor, her şeyi kendiniz yapmalısınız. Türkiye size sığınma hakkının verilip verilmeyeceğini inceleyecek” dedi.

Şimdi Diana Gafarova’nın ailesi Ukrayna’nın Lviv şehrinde bulunuyor. Bir Lviv sakini, Gafarovlar ailesini bir köyde ailesine ait eve yerleştirdi.

Diana Gafarova, “Herkes bize yardım ediyor. Akmescit’teki insanlara kıyasla buradaki insanlar bize çok farklı davranıyor. Burada yaşayan Ukraynalılar, bize, Kırım Tatarlarına çok iyi davranıyorlar” dedi.

Diana Gafarova, komşu köylerde birkaç Kırım Tatar ailesinin daha yaşadığını belirtti.

Ailesinin vatan Kırım’a dönmek istediğini belirten Diana Gafarova, “Kırım’a dönmek isterdik. Kırım’da çok akrabamız yaşıyor. Durumun biraz sakinleştiğini söylüyorlar” dedi.

Mavile Abkerimova