Zaporijjya Nükleer Santrali’ne karşı önlemler artıyor

Avrupa Birliği (AB), Zaporijjya Nükleer Santrali’ndeki herhangi bir nükleer sızıntı olması durumunda radyasyona karşı potasyum iyodür tabletlerinden gönderecek.

Avrupa Birliği (AB) komisyonundan bugün yapılan açıklamaya göre, Zaporijjya Nükleer Santrali’ndeki gelişmeler nedeniyle Ukrayna hükumeti, güvenlik tedbirlerini artırmak üzere 26 Ağustos 2022’de potasyum iyodür tableti alma konusunda AB’ye talepte bulundu.

AB, Ukrayna’nın bulunduğu talebe karşılık Almanya’daki acil durum rezervlerinden 5 milyon Avusturya’dan da 500 bin olmak üzere toplam 5,5 milyon potasyum iyodür tableti göndereceğini açıkladı. Potasyum iyodür tableti, yutulan veya solunan radyoaktif iyotun tiroid tarafından emilmesini önlemek üzere kullanılıyor.

Ukrayna’nın güneydoğusundaki Zaporijjya Nükleer Santrali, Avrupa’nın en büyük nükleer santrali konumunda. Altı nükleer reaktör bulunan ve 5 bin 700 megavatsaat elektrik üretim kapasitesine sahip santral, Ukrayna’daki toplam elektriğin yüzde 20’sini sağlıyor.

İşgalci Rusya’nın içinde ve çevresinde askeri hareketlilik ile Avrupa başta olmak üzere dünyaya karşı tehdit unsuru olarak kullandığı Zaporijjya Nükleer Santrali’ne, Birleşmiş Milletler (BM) ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı‘nın (UAEA) teftişe gideceği geçtiğimiz haftalarda duyurulmuştu. Rusya'nın santraldaki işgalcilerin bu yüzden konuşmamaları için baskı ve işkence uyguladığı aktarılmıştı.

UKRAYNA'DA ANTİ-RADYOAKTİF İLAÇ SEFERBERLİĞİ

Rusya’nın altı aydır savaş sürdürdüğü Ukrayna’da, Energodar şehri Belediye Başkanı Dmıtro Orlov, 21 Ağustos 2022'de yaptığı açıklamada radyasyon sızıntısına karşı 25 bin iyot hapı dağıtılacağını duyurmuştu.

“SADECE UKRAYNA’DA DEĞİL, TÜM AVRUPA HİSSEDİLECEK OLAN BİR NÜKLEER VE RADYOAKTİF FELAKETE YOL AÇABİLİR”

Ukrayna Ulusal Nükleer Enerji Üretim Kuruluşu Energoatom, işgalci Rusya’nın Zaporijjya Nükleer Santrali civarındaki askeri hareketliliği ve saldırılarının oluşturduğu tehdite dikkat çekmişti. Energoatom tarafından 6 Ağustos 2022’de yapılan açıklamaya göre, işgalci Rus ordusu Zaporijya Nükleer Santrali’nin altyapısını yok etmek ve Ukrayna enerji sisteminden bağlantısını kesmek için bombalıyor. Energoatom’dan yapılan açıklamanın tam metni şöyleydi:

“Zaporijya Nükleer Santrali’ne Rus işgalinin öncesinde olduğu gibi yeniden barışçıl sivil tesis statüsü sağlanmalıdır. Bu şimdi yapılmazsa, Rusya santrali nükleer teröristler için askeri bir üs haline getirme planını gerçekleştirecektir. Bu durum, şu anda istasyonda bulunan ve Zaporijya Nükleer Santrali’ni Ukrayna enerji sisteminden kesmek için tüm iletişim hatlarına topçu bombardımanını koordine eden Rosatom temsilcilerinin aktif eylemleriyle hızlandırılıyor. Bu plan Zaporijya Nükleer Santrali’nin altyapısının tahrip edilmesine ek olarak, tüm nükleer reaktörler ve tüm güç ünitelerinin nükleer yakıt depolama havuzlarında bulunan ve harcanan nükleer yakıtın soğutulmasını sağlamak için tüm güç ünitelerinin dizel jeneratörlerinin başlatılmasıyla istasyonun elektriğinin tamamen kesilmesi hedefini de içeriyor. İşgalcilerin 1 ve 2 numaralı güç ünitelerinin makine dairelerine silah ve patlayıcılarla donatılmış askeri teçhizat yerleştirmesi durumu daha da zorlaştırıyor. Pratikte bu Avrupa’nın en büyük nükleer santralinin nükleer reaktöre sahip iki güç ünitesinin mayınlanması anlamına gelmektedir. Bu, soğutma havuzu hattına göre Kakhovka su rezervuarının bitişik kıyısı boyunca Zaporijya Nükleer Santrali’nin kıyı şeridinin mayınlanmasına ek olarak yapılıyor. Tüm bunlar yüksek olasılıkla yakında sonuçları sadece Ukrayna’da değil, tüm Avrupa’da hissedilecek olan bir nükleer ve radyoaktif felakete yol açabilir.

Yukarıdakilerin hepsini dikkate alarak, Energoatom bir kez daha BM’yi, IAEA’yı ve tüm dünya toplumunu, Zaporijya Nükleer Santrali’nin kendisini ve Energodar şehri de dahil olmak üzere tüm çevresini askerden arındırma ve silahlı Rus birliklerinin geri çekilmesini sağlayacak bir güvenlik misyonu gönderilmesi için mümkün olan tüm önlemleri almaya çağırıyor. Şu an sadece bu Zaporijya Nükleer Santrali’nin güvenliğini garanti edebilir ve küresel bir nükleer ve radyoaktif felaketi önleyebilir.”

MOLDOVA, ROMANYA’DAN BİR MİLYON ANTİ-RADYOAKTİF İLAÇ ALDI

Rusya’nın, Ukrayna’da dünya ülkelerine karşı tehdit oluşturmak amacıyla Zaporijjya Nükleer Santrali’ne yönelik hamleleri, Moldova’yı olası bir nükleer faica durumunda yardım için Romanya’dan bir milyonun üzerinde potasyum iyodür hapı almaya sevk etti. Bilindiği gibi işgalci Rus güçleri tesisi işgal etti ve Ukrayna’nın birçok kez bildirdiğine göre içerisinde askeri harekat olması durumunda olası bir nükleer felaketi tetikleyebilecek mühimmat depoladı.

Balkan Insight’ta (BIRN, Balkan Investigative Reporting Network–Balkan Araştırma Raporlama Ağı) 11 Ağustos 2022’de çıkan habere göre Moldova Ulusal Halk Sağlığı Ajansı, Moldova İstisnai Durumlar Komisyonu’nun talimatıyla ülke genelindeki halk sağlığı merkezlerine anti-radyoaktif potasyum iyodur tabletler dağıtıyor. Sağlık Bakanlığı konuya dair, “Şu anda radyolojik bir tehlike yok, halkı sakin olmaya çağırıyoruz” açıklamasında bulundu.

ANTİ-RADYOAKTİF İLAÇLAR, BAKANLARIN GÖRÜŞMESİ SONRASINDA GELDİ

Romanya’nın bağışı, Rumen Sağlık Bakanı Alexandru Rafila ve Moldova Sağlık Bakanı Ala Nemerenco arasındaki görüşmenin sonrasında yapıldı.

Zaporijjya Nükleer Santrali’nde kaza riski, Moldova makamlarını önleyici tedbirler almaya ve vatandaşların bilmesi gereken koruyucu eylemler hakkında halkı bilgilendirmeye yöneltti. Kişinev belediyesinin Tıbbi ve Sosyal Yardım Genel Müdürlüğü, halka çeşitli tavsiyelerde bulundu.

Tıbbi otoriteler, radyoaktif iyotun tiroid bezi tarafından emilmesini önlemek için potasyum iyodür tabletleri alınmasını öneriyor. Hapların, nükleer bir kaza durumunda ve meydana geldikten sonraki 24 saat içinde sadece 40 yaşın altındaki kişiler tarafından alınması gerekiyor. Sağlık Bakanlığı, “Bu haplar sadece büyük bir nükleer kazada tavsiye edilir. Hapların önleyici etkisi yok” uyarısında bulundu.

ROMANYA DA NÜKLEER FACİAYA KARŞI 30 MİLYON İYOT HAPI SATIN ALDI

Yetkililer, bölgede olası bir nükleer kaza hakkında halkı bilgilendirmek için hangi kanalların kullanılacağını henüz açıklamadı.

Kişinev Tıbbi ve Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü başkanı Boris Gilca, Balkan Insight’a yaptığı açıklamada, halkın baskısı altında Sağlık Bakanlığı’nın bu tür radyolojik felaket durumlarına hazırlıklı olmadığını anladığını ve Romanya’dan yardım istediğini söyledi. Gilca, “Neyse ki, Romanya yine olumlu yanıt verdi ve hemen bir milyon potasyum iyodür verdi” dedi.

Bu arada Romanya, Ukrayna’daki savaş bağlamında olası bir nükleer kaza korkusuyla nüfusa dağıtılmak üzere 30 milyon iyot hapı satın aldı. Haplar, Romanya Devlet Rezervlerinin karşıladığı yaklaşık 6 milyon avroya mal oldu.

ZAPORİJJYA NÜKLEER SANTRALİ AYLARDIR RUS İŞGALİ ALTINDA

Rus birlikleri Mart ayının başında Energodar kentinde bulunan Zaporijjya Nükleer Santralini ele geçirmişti. Rus işgal güçleri, nükleer santrali askeri üs olarak kullanıyor. Ukrayna ordusunun nükleer santrale ateş açmayacağının farkında olan Ruslar, santralde ağır teçhizat ve mühimmat depoluyor.-

“RUSYA, SANTRALİ NÜKLEER FELAKET KORKUSUNU ARTIRMAK İÇİN KULLANIYOR”

ABD merkezli düşünce kuruluşu Savaş Çalışmaları Enstitüsü (ISW), 3 Ağustos’ta yayımladığı değerlendirme raporunda, Rus işgal güçlerinin Zaporijjya Nükleer Santralini, nükleer felaket korkusunu artırmak ve Batı’nın Ukrayna’ya sağladığı askeri desteğini azaltmak için kullandığını vurguladı. Raporda, “Zaporijjya Nükleer Santrali yakınlarında konuşlandırılan Rus güçleri, son haftalarda Nikopol’deki ve başka yerlerdeki Ukrayna mevzilerine saldırarak, Ukrayna’yı kasıtlı olarak zor bir duruma soktu; ya Ukrayna, uluslararası kınama ve nükleer bir felaket (Ukrayna ordusunun bunu yapması muhtemel değildir) riskini göze alarak atarak ateş açar, ya da Ukrayna Rus güçlerine, ‘güvenli bölgeden’ Ukrayna mevzilerine ateş etmeye devam etmelerine izin verecek.” ifadelerini kullandı. Energodar Belediye Başkanı Dmıtro Orlov ise Rus işgal güçlerinin, Ukrayna ordusunu nükleer santrale saldırmakla suçlamak için komşu köylerinden işgal altında bulunan Energodar kentine ateş açtığını duyurdu.

RUS TÜMGENERALDEN TEHDİT

Zaporijjya Nükleer Santralinde konuşlandırılan Rus birliklerinin komutanı Tümgeneral Valeriy Vasilyev, 7 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, “Burası ya özgür Rus toprağı olacak ya da küle dönecek… Bildiğiniz gibi Zaporijjya Nükleer Santralindeki tüm önemli tesislere mayın döşedik. Bunu düşmanımızdan gizlemiyoruz. Onları uyardık. Düşman santralinin ya Rusya’nın ya da hiç kimsenin olacağını biliyor.” ifadelerine yer vermişti.