Qasevet: "Tarihimizi kayda almaya çalışıyoruz..."

Kiev’de düzenlenen 'Kitap Arsenali' adlı kitap fuarı çerçevesinde 24 Nisan tarihinde, dünyadaki tek Kırım Tatar tarihi ve etnografya dergisi olan “Qasevet” adlı derginin tanıtımı yapıldı.
 
Kuruluşundan bu yana derginin editörlüğünü yapan ünlü Kırım Tatar yazar ve gazeteci Şevket Kaybullayev, günümüzde Rusya tarafından işgal edilen Kırım’da Qasevet dergisinin tekrar çeşitli zorluklarla karşılaştığını bildirdi.
 
1981 yılında biraraya toplanan bir grup genç aktivist, o dönemde yeniden canlanmakta olan Kırım Tatar halkının milli hareketine enformasyon desteği verme üzerinde düşündü. O dönemde insanlar arasında bilgi paylaşımında elden ele dağıtılan yayınların önemli rolü vardı. Bunun için Musa Mamut adını taşıyan bir girişim grubu kuruldu. Şevket Kaybullayev’in anlattığına göre, zamanla siyasi olayların analizi ve bu olaylar ile ilgili fikirlerin anlatıldığı bir yayına da ihtiyaç duyuldu.

Qasevet dergisinin birinci sayısı 1984 yılında yayınlandı ve Kırım Tatarlarının önemli bilgileri öğrenebileceği ciddi bir yayın haline geldi.
 
Şevket Kaybullayev, “Tarihimizi öğrenerek, ileriye bakmaya çalışıyoruz: bizi nelerin beklediğini, yarın neler olacağını düşünüyoruz. Bugünü ele alırsak, 80’li yıllar ile paralellik kurulabileceğini düşünüyorum. Günümüzde, biz aynı şekilde çeşitli girişim grupları kurmak ve kim olduğumuz, nerede bulunduğumuz hakkında konuşmak zorunda kalacağız. Bu bağlamda Qasevet dergisi, cephe hattında bulunuyor” dedi.
 
Kaybullayev, derginin esas amaçlarından birinin, Kırım’da yaşayan diğer halkların mensuplarını Kırım Tatar kültürü ve milli özellikleri ile tanıştırmak olduğunu da kaydetti.

Dergide yayınlanan birçok makalenin yazarı, tarihçi Gülnara Abdulayeva, Ukrain toplumunda Kırım Tatar tarihinin çok az araştırıldığını vurgulayarak derginin, Kırım Tatar tarihi ve etnografyası ile ilgili bir ansiklopedi ölçüsünde büyük öneme sahip olduğunu belirtti.

Abdulayeva, “Kırım Tatarlarının kim olduğunun basitçe anlatılması için Kırım Tatar tarihinin kolay anlaşılır bir yolla tanıtılması önemli. Bu bağlamda Kırım Hanlığı ve Zaporijya Siçi arasındaki ilişkiler ile ilgili bir makale serisi hazırladım. İlgili konuyu inceleyerek birçok önyargı çürütülebilir. Yani, iki halk arasında kültürel, manevi, maddi alanlarda ilişkilerin ne kadar yakın ve yoğun olduğu görülebilir. İki taraf arasında yoğun bir ilişki söz konusu ama bunun hakkında çok az kişi bilgi sahibi. Rus tarih yazıcılığı nedeniyle iki yüzyıl boyunca bu ilişkiler hakkında susuldu, bilgiler yeniden yazıldı” diyerek artık "Rus tarihçilerin yeni yalan ve aldatmalarından temizlenmek" gerektiğini de söyledi.
 
Qasevet dergisinin Ukrayna’nın ana kısmının geneline yayılması gerektiğini belirten sivil toplum aktivisti Tamila Taşeva, “Günümüzde orada (Kırım’da) yaşamak ve çalışmak zor, bundan dolayı Kırım’da yayıncılık yapan o birkaç kişiyi desteklememiz gerekiyor ve bunu işgal edilen yarımadada yapamıyorsak, burada Ukrayna’nın ana kısmında yapmalıyız” diyerek Ukrayna yönetime söz konusu mesele ile ilgilenme çağrısında bulundu.

Ayrıca Tamila Taşeva, derginin Baş Editörü Şevket Kaybullayev’e çalışmaları ve “büyük Kırım Tatar milletinin oluşum sürecine” sağladığı katkıları için teşekkür etti.
 
Bu yıl altıncısı düzenlenen 'Kitap Arsenali' adlı kitap fuarı, Kiev’de 20-24 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirildi. Bu yıl kitap fuarı kapsamında Kırım Tatar kültürü hakkında bilgi verilen özel “Kırım” programı da hazırlandı. Proje çerçevesinde Kırım ve Kırım Tatarlarını konu alan kitaplar tanıtıldı, Kırım Tatar dilinde yazılan yayınlar ve fotoğraf sergileri, film gösterimleri düzenlendi.