Rusya uzay üssü için Kazakistan’a muhtaç

Baykonur (Baikonur) uzay üssü Sovyetler döneminden beri Rusya’nın kullandığı uzay üssü olarak biliniyordu. Rusya kendi topraklarında son yıllarda kurduğu Vostochny uzay üssünde birçok problemle karşılaştığı için yeniden Baykonur’a dönmeyi planlıyor. Rusya’nın Çin sınırına yakınındaki Vostochny üssündeki program yerine daha önce planlayıp durdurduğu “Bayterek” (Baiterek) programına geri döneceği açıklandı.

Konu Haziran ortasında Astana'da, uzay konular ile ilgili baş müzakereci Başbakan Yardımcısı Dmitri Rogozin'in de katıldığı beşinci Baikonur Hükümetlerarası Komisyonu’nda görüştü. Rus delegasyonu, bir zamanlar terk edilmiş olan "Baiterek" programını hızlandırma konusundaki ilgisini yineledi ve tam mali - teknik destek sözü verdi. Kazakistan'ın 245 milyon dolarlık taahhüdünün resmen onaylanması henüz beklenmiyor. Kazak yetkililerin teklifle ilgili ekstra süre istediği öğrenildi. En büyük sorun ise Baikonur üssünün güvenliğini sağlama üzerine bir anlaşmaya varılamamış olması. Üs teknik olarak hala Rusya’nın arazisi ve yıllardır süren pazarlıklara rağmen Kazakistan üssün mülkiyetini geri alamadı. Bu noktada güvenliğin alınması hususunda egemen taraf tartışmasının ortaya çıktığı öğrenildi. 

Alman Der Spiegel dergisinde yayınlanan bir makaleye göre Soyuz-5 programının Vostochny üssünden Baykonur’a taşınmasının ardında ciddi teknik sorunların yattığı belirtildi. Kazak medyasında da genişçe yer bulan bu iddiaya göre Vostochny’da sorumlu şirket olan Özel İnşaat Ajansı’nın (Spetsstroy) içinde yaşanan yolsuzluklar bu teknik sorunların birincil sorumlusu olarak gösterildi. Gecikmeler, kalite düşüklüğü ve harcamaların yüksekliği nedeniyle Vostochny’da Soyuz 5 roketlerinin fırlatılması orta vadede mümkün gözükmüyor.